Lurlar

İrani Halk

Lurlar (Lurca: لور, Kürtçe: Lor, Farsçaلُر), İranlı bir halktır. Batı kuzeybatı ve güney batı İran'da Luristan, Huzistan, Hamedan, Çaharmahal ve Bahtiyari, İsfahan ve İlam eyaletlerinde yaşarlar. Bir İran dili olan Lurca'yı konuşurlar. Şeref Han'ın Şerefname'sinde Lurların Kürt, Lurcanın Kürtçenin lehçesi olduğunu belirtmiştir. Tarihi analizlerde Lurca; İran'ı diller olan Talisce, Gilekçeye benzediği için bu halkların akrabası olduğu düşünülmektedir. 1996 nüfus sayımına göre nüfusları 4,1 milyondur. 2015'te tahmini 8 milyondan fazla kişinin anadili Lurca'dır.

Lurlar
لر
Önemli nüfusa sahip bölgeler
İran İran 7.600.000[1]
Diller
Din
çoğunluk: İslam (Şiilik), diğer: Zerdüştlük

16. yüzyılda yazılan Şerefname'de Lurlar'ın Kürt oldugu belirtilmiştir.[2] Ayrıca 11. ve 15. yüzyılları arasında hüküm sürmüş Hezâresbîler hanedanlığı da Luristan Atabeyliği ismini kullanmıştır.[3] Türk seyyah Evliya Çelebi'nin yazdığı Seyahatname'de Bingöl yaylasının halkını "Zaza, Lolo, İzol, Yezidi, Halti, Çekvani, Şikaki, Kiki (...) gibi Kürt aşiretleri" olarak sıralamaktadır.[4] Ancak, burada halen de aynı bölgede yaşayan Lolan aşireti kastedilmektedir.

10. yüzyıl tarihçilerinden Mesûdî (ö. 956) Kürt kabilelerinin isimler arasında Luriyye isimli bir aşiretten de bahseder. 13. yüzyıl tarihçisi ve seyyahı Yâkūt el-Hamevî de İsfahan ile Hûzistan arasındaki dağlık bölgede yaşayan bazı Kürt kabilelerini Lurr adıyla anar ve yaşadıkları bölgeye de Bilâdü’l-Lurr veya Luristan denildiğini belirtir.[5]

Lurca diline ek olarak, Lur kıyafetleri Lurları diğer etnik gruplardan ayırır.[6] Ayrıca Lur dans (Bâzi), Lurların bir diğer etnik simgesidir.

DilDüzenle

Lurca, Hint-Avrupa dil ailesinden İran dillerine bağlıdır.

Rihard N. Frye, şöyle söylemiştir; Lurlar ve onların dilleri Fars bölgesinin Farsları ile yakından ilgilidir. Ve doğal olarak İranlı halkların güneybatı kolundandırlar.[7]

Lurca, Farsça gibi bir Güneybatı İran dilidir.

Ayrıca bakınızDüzenle

KaynakçaDüzenle

  1. ^ "Ethnologue Report on Iran". 4 Şubat 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ekim 2008. 
  2. ^ Şeref Han, Şerefname, (çev. M. Emin Bozarslan), Ant Yayınları, 1971, s.20
  3. ^ Hazarhaspids, The Encyclopædia Iranica,https://iranicaonline.org/articles/hazaraspids 29 Nisan 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  4. ^ Seyahatname/Kürdistan Gezisi
  5. ^ Lurlar, DİA, https://islamansiklopedisi.org.tr/lurlar 21 Aralık 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  6. ^ QaedRahmat, Issa (2014), Clothes of Feyli Lurs in Luristan, Ilam and Kermanshah (illustrated, revised reprint bas.), Motie Press, Qom 
  7. ^ Frye, Richard N. (1983). Handbuch der Altertumswissenschaft, Part 3, Volume 7. Beck. s. 29. ISBN 978-3406093975. 

Dış bağlantılarDüzenle