Ana menüyü aç

Lizbon Antlaşması (Reform Antlaşması), Fransa ve Hollanda'nin halk oylaması ile redderek düşürdügü AB Anayasasını temelde koruyan ve ufak değişikliklerle tekrar ülkelerin onayına sunulan AB Temel Antlaşmasıdır.

Lizbon Antlaşması
Tratado de Lisboa 13 12 2007 (081).jpg
Lizbon Antlaşması'nı imzalayan Avrupa Birliği devlet ve hükümet başkanları
Çeşit Düzenleme Antlaşması
İmzalanma 19 Ekim 2007
Yer Lizbon
İmzacı
devletler
Avrupa Birliği Avrupa Birliği
Dilleri İngilizce, Almanca, Fransızca

18-19 Ekim 2007'de Lizbon'da yapılan zirvede onaylandığı için Lizbon Antlaşması olarak adlandırılan yeni AB Nitel Antlaşması, 250 sayfadan oluşmakta ve kabul edilmesi için tüm üye ülke parlamentolarında ve/veya referandum ile onaylanması gerekmektedir.

Öngördüğü değişikliklerDüzenle

  • 6 aylık dönüşümlü başkanlık sistemini kaldırıp yerine, 2,5 yıllık süre için üye ülkelerin oy birliğiyle atayacakları AB Konseyi Başkanı'nı getirmektedir. Bu başkan yılda 4 kez toplanacak AB zirvelerine de başkanlık edecektir.
  • Dış politikada tek seslilik amaçlı olarak atanan AB Dışişleri ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi ise, Dışişleri Bakanlarını buluşturan Dış İlişkiler Konseyi toplantılarına başkanlık edecek ve AB Komisyonu başkan yardımcılığı görevini de üstlenecektir ve eşgüdüm sağlayacaktır. İngiltere'nin ısrarı üzerine "AB Dışişleri Bakanı" sıfatı değiştirilmiştir.
  • AB'nin 5 yıllık dönemlerle her ülkeden birer temsilciyle çalışması hedeflenen yeni anayasada, 2014 yılından itibaren komiser sayısının, üye ülke sayısının üçte ikisine düşürülecek ve bazı ülkeler komisyona dönüşümlü üye gönderecektir.
  • İkili çoğunluk sistemi olarak adlandırılan nitelikli oylama yöntemi, karar alınabilmesi için ülke sayısı dikkate alındığında yüzde 55 ve ülke nüfusları dikkate alındığında yüzde 65 destek bulunmasını gerekli kılıyor.
  • AB bütçesi, dış politika ve vergi gibi konularda karar alınabilmesi için, "İkili çoğunluk sistemi" geçerli olmayacak ve üye ülkelerin oy birliği gerekecek.
  • Üye ülkelerin ulusal meclisleri, AB Komisyonunun hazırladığı yasa tasarılarını yeniden incelenmek üzere geri gönderme yetkisine sahip olacaktır.

Onay süreciDüzenle

 
Onay Grafiği

Önsöz: Antlaşmanın yürürlüğe girmesi için bütün üye ülkelerin anayasalarında öngörüldüğü şekilde onay vermesi gerekmektedir. İrlanda hariç diğer devletler, antlaşmayı halk oyuna sunmaksızın parlamento kararı ile onaylayacaklardır. Aşağıdaki tablo onay durumunu gösterir. Yeşil renk onay prosedürünün tamamlandığını, sarı renk henüz açık veya tamamlanmamış olduğunu, kırmızı renk ise şu an red edildiğini gösterir. Ülkeler, antlaşmayı onayladıktan sonra onay belgesini geleneksel olarak İtalya'nın başkenti Roma'ya gönderirler. Belgenin Roma'ya ulaşması ile onay prosedürü tamamlanmış olur ve antlaşma onaylayan ülke için devletler hukukuna göre bağlayıcı hale gelir. Bütün belgelerin Roma'ya ulaşmasından bir ay sonra (en erken 1. ocak 2009 tarihinde) Lizbon Antlaşması yürürlüğe girer.

Son durum :

2 Ekim 2009'da İrlanda da yapılan referandumda Lizbon Anlaşması'na % 67.13 oranında "evet" oyu vermiştir. Tüm üye ülkeler onay prosedürünü tamamlayarak onay dökumanını İtalya devletine göndermiş ve 1 Aralık 2009 tarihi itibarıyla yürürlüğe girmiştir.

Ülke Onay Tarihi Onay şekli Sonuç Roma
  Macaristan 17.12.2007[1] Parlamento Evet Evet
  Slovenya 29.01.2008
29.01.2008
Ulusal Meclis
Ulusal Konsey
Evet
Evet
Evet
  Malta 29.01.2008 Parlamento Evet Evet
  Romanya 04.02.2008 Parlamento ve Senato Evet Evet
  Fransa 07.02.2008
07.02.2008
14.02.2008
Meclis
Senato
Cumhurbaşkanı
Evet
Evet
Evet
Evet
  Bulgaristan 21.03.2008 Ulusal Meclis Evet Evet
  Slovakya 10.04.2008
12.05.2008
Ulusal Konsey
Cumhurbaşkanı
Evet
Evet
Evet
  Portekiz 23.04.2008 Cumhuriyet Meclisi Evet Evet
  Danimarka 24.04.2008
30.04.2008
Parlamento
Kraliçe
Evet
Evet
Evet
  Avusturya 09.04.2008
24.04.2008
28.04.2008
Ulusal Meclis
Federal Konsey
Cumhurbaşkanı
Evet
Evet
Evet
Evet
  Litvanya 08.05.2008
08.05.2008
Cumhuriyet Meclisi
Cumhurbaşkanı
Evet
Evet
Evet
  Birleşik Krallık[2][3] 11.03.2008
18.06.2008
19.06.2008
Temsilciler Meclisi
Lordlar Kamarası
Kraliçe
Evet
Evet
Evet
Evet
  Lüksemburg 29.05.2008
29.05.2008
Meclis
Grandük
Evet
Evet
Evet
  Yunanistan 11.06.2008 Parlamento Evet Evet
  İtalya 31.07.2008
23.07.2008
02.08.2008
Temsilciler Meclisi
Senato
Cumhurbaşkanı
Evet
Evet
Evet
Evet
  Kıbrıs 03.07.2008
26.08.2008
Parlamento
Devlet Başkanı
Evet
Evet
Evet
  Letonya 08.05.2008
14.05.2008
Cumhuriyet Meclisi
Cumhurbaşkanı
Evet
Evet
Evet
  Hollanda 05.06.2008
08.07.2008[4]
10.07.2008
Ikinci Kamara
Birinci Kamara
Kraliçe
Evet
Evet
Evet
Evet
  Estonya 11.06.2008
19.06.2008
Meclis
Cumhurbaşkanı
Evet
Evet
Evet
  Finlandiya 11.06.2008
12.09.2008
Parlamento
Cumhurbaşkanı
Evet
Evet
Evet
  İspanya 26.06.2008
15.07.2008
30.07.2008
Temsilciler Kongresi
Senato
Kral
Evet
Evet
Evet
Evet
  Belçika 06.03.2008
10.04.2008
14.05.2008
19.05.2008
20.05.2008
27.06.2008
10.07.2008
11.07.2008[5]
Senato
Temsilciler Meclisi
Vallon Bölge Meclisi
Alman Topluluğu Meclisi
Fransız Topluluğu Meclisi    
Bölgesel Brüksel Meclisi
Flamen Meclisi
Kral
Evet
Evet
Evet
Evet
Evet
Evet
Evet
Evet
Evet
  Isveç 20.11.2008
27.11.2008
Parlamento
Kral
Evet
Evet
Evet
  Almanya 24.04.2008
23.05.2008
08.10.2008
Federal Meclis
Federal Konsey
Cumhurbaşkanı
Evet
Evet
Evet
Evet
  Polonya 01.04.2008
02.04.2008
09.04.2008
Meclis
Senato
Devlet Başkanı
İrlanda Referandumundan sonra
Evet
Evet
Evet
Evet
  Çek Cumhuriyeti     18.02.2009
06.05.2009    
Meclis
Senato
Cumhurbaşkanı
Evet
Evet
-
-
  İrlanda 03.10.2009
10.10.2009
Referandum
Alt Meclis
Senato
Cumhurbaşkanı
Evet
Evet
-
-
-
  • 12 Haziran 2008 tarihinde yapılan halk oylamasında İrlanda halkı Lizbon Antlaşmasına gereken onayı vermemiştir. 2 ekim 2009 yapılan ikinci halk oylamasında antlaşma kabul görmüştür. Referandumun pozitif sonuçlanması durumunda meclis ve senato antlaşmayı onaylamak zorundadırlar.
  • Almanya Cumhurbaşkanı Horst Köhler, ek yasanın parlamentodan geçmesiyle antlaşmayı imzalamıştır.
  • Polonya Devlet Başkanı Lech Kaczyński, onay yasasını 9. nisan tarihinde imzaladı fakat antlaşmayı İrlanda Referandumundan sonra imzalayacağını bildirdi. Onay dokümanının İtalya Hükümetine gönderilmesi ve Roma'da saklı tutulması onay prosedürünün son ayağını teşkil eder.
  • Çek Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Anayasa Mahkemesinin ikinci itiraza verecek kararı beklemekte.
  • Finlandiya'nın Åland Bölgesel Meclisinde Lizbon Antlaşması ayrıca oylamaya sunulacaktır. Çıkacak kararın ülkenin genel onayına bağlayıcı bir etkisi yoktur. Red edilmesi durumunda Åland bölgesi antlaşma dışında kalacaktır; Lakin antlaşma yürürlüğe girebilecektir.

Resmi sitelerDüzenle

KaynakçaDüzenle

  1. ^ Voanews: Lizbon Anlaşması'nı İlk Macaristan Onayladı, 18. Aralık 2008
  2. ^ NTVMSNBC: İngiltere Lizbon Anlaşması’nı kabul etti, 17. Temmuz 2008
  3. ^ BBC News: UK ratifies the EU Lisbon Treaty, 17. Temmuz 2008
  4. ^ Tagesschau.de: Niederlande ratifizieren Vertrag von Lissabon, 8. Temmuz 2008
  5. ^ Deutsche Welle: Belçika Lizbon Antlaşması'nı kabul etti, 11. Temmuz 2008
  • Güneş, Ahmet M. (2010): Lizbon Antlaşması Sonrasında Avrupa Birliği, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Yıl 200, Sayı 87, 2008, C. XII, S. 1-2, s. 739 -772.

Dış bağlantılarDüzenle