Lira, günümüzde Türkiye'nin yanı sıra Suriye ve Lübnan'ın resmî para birimlerinin adıdır.

Euro Alanı üyelerinden İtalya (1807-1813, 1861-2001), Kıbrıs (1879-2007), Malta (1972-2007), Vatikan (1866-1870, 1929-2001), Fransa (781-1794) ve bunlardan ayrı olarak İsrail'in (1948-1980) geçmiş para birimi lira idi. Ayrıca lira terimi, Birleşik Krallık ve deniz aşırı kolonileri, Sudan ve Güney Sudan'ın ayrıca İrlanda'nın Euro öncesi para birimi (997-2001) olan pound sözcüğünün de Türkçe karşılığıdır.

KökeniDüzenle

Türkçeye, İtalyanca üzerinden Latinceden geçmiştir. Latince libra sözcüğü, "terazi" anlamındadır. Libra, Roma İmparatorluğu döneminde, değerli metallerin ölçümünde 327,45 gramlık bir ağırlık birimi olarak kullanılmış ve böylece para birimi anlamında da kullanılır olmuştur. Öte yandan "pound" sözcüğü de Latince pondus (ağırlık) sözcüğünden türemiştir.

Kullanan ülkelerDüzenle

Ülke Para birimi ISO 4217 kodu Sembolü Kullanım durumu Tedavülde kaldığı tarihler
Günümüzde kullanılmaya devam edilenler
   Türk lirası TRY Kullanılıyor 1844–1923

(Osmanlı

lirası)

1923-Günümüz
  Suriye lirası SYP ₤S Kullanılıyor 1919-1939

(Suriye-Lübnan lirası)

1939-Günümüz
  Lübnan lirası LBP ₤L Kullanılıyor 1939-Günümüz
Tedavülden kalkanlar
  Fransız lirası 1794'te Frank'a, ardından

2002'de Euro'ya geçildi.

781–1794
    İtalyan lirası ITL 2002'de Euro'ya geçildi. 1861–2002
  Venedik lirası 1807'de tedavülden kalktı. 1807'ye kadar.
  Ceneviz lirası 1797'de tedavülden kalktı. 1797'ye kadar.
  Lucca lirası 1847'de tedavülden kalktı. 1826–1847
  Napoli lirası 1813'te tedavülden kalktı. 1812–1813
  Parma lirası 1859'da tedavülden kalktı. 1815–1859
  Sardinya lirası 1861'de tedavülden kalktı. 1816–1861
  Toskana lirası 1826'da tedavülden kalktı. 1814–1826
  Trablus lirası 1951'de tedavülden kalktı. 1943–1951
  İtalyan Doğu Afrika lirası AOI 1941'de tedavülden kalktı. 1938–1941
  İtalyan Somaliland lirası 1926'da tedavülden kalktı. 1925–1926
  San Marino lirası SML ₤, £ or L 2002'de Euro'ya geçildi. 1860'lar–2002
  Vatikan lirası VAL ₤V 2002'de Euro'ya geçildi. 1866–1870

(Papalık

lirası)

1929–2002
  Malta lirası MTL ₤M 2008'de Euro'ya geçildi. 1825–2008
  Kıbrıs lirası CYP ₤C 2008'de Euro'ya geçildi. 1879–2008
  İsrail lirası ILP 1980'de Şekel'e, ardından

1985'te Yeni Şekel'e geçildi.

1948–1980
Sterlinler (Poundlar)
    İngiliz sterlini GBP £ Kullanılıyor 1694-Günümüz
  Falkland Adaları sterlini FKP £ Kullanılıyor
  Cebelitarık sterlini GIP £ Kullanılıyor
  Saint Helena sterlini SHP £ Kullanılıyor
  Jersey sterlini JEP £ Kullanılıyor
  Guernsey sterlini GGP £ Kullanılıyor
  Manx sterlini IMP £ Kullanılıyor
  Sudan sterlini SDG ₤S Kullanılıyor 2007-Günümüz
  Güney Sudan sterlini SSP £SS Kullanılıyor 2011-Günümüz

KaynakçaDüzenle