Liberum veto

Liberum veto (Latince "serbest veto"), 1652'den başlayarak Polonya-Litvanya Birliği'nde parlamentoda her milletvekiline verilen veto hakkı.[1] Bu, Sejm'in (yasama organının) herhangi bir üyesinin mevcut oturumu derhal sonlandırmasına ve oturumda halihazırda kabul edilmiş herhangi bir yasayı, Sisto activitatem ! (Latince: "Etkinliği durduruyorum!") veya Nie pozwalam! (Lehçe : "İzin vermem!").[2] Kural, Sejm'in parlamento görüşmelerinde 17. yüzyılın ortalarından 18. yüzyılın sonlarına kadar yürürlükteydi. Tüm Polonyalı soylular eşit olduğundan, Sejm'den önce gelen her önlemin oybirliğiyle kabul edilmesi gerektiği fikrine dayanıyordu. Liberum veto, Commonwealth'in siyasi sisteminin önemli bir parçasıydı, demokratik unsurları güçlendirdi ve kraliyet gücünü kontrol etti ve Avrupa çapında güçlü bir yürütmeye (mutlak monarşi) sahip olma eğilimine karşı çıktı. 1652'den başlayarak Polonya Diyeti'nde uygulanan veto Muhalif tek bir milletvekili bile, Meclis kararlarını feshedebilirdi. Bu hak, soyluların egemen bulunduğu Polonya Cumhuriyeti'nde belirleyici anarşi öğelerinden biri oldu.

Kraliyet Kalesi'ndeki Sejm oturumu, Varşova, 1622

KaynakçaDüzenle

  1. ^ Uruszczak, Wacław (2021). Historia państwa i prawa polskiego. T. 1, (966-1795) (4. baskı bas.). Varşova: Wolters Kluwer. s. 29. ISBN 978-8382465181. 
  2. ^ Uruszczak, Wacław (2021). Historia państwa i prawa polskiego. T. 1, (966-1795) (4. baskı bas.). Varşova: Wolters Kluwer. ss. 284-287. ISBN 978-8382465181.