Vikipedi'de düzenlemeler yapmaya dokuz ay önce başladım. Bugüne kadar ikisine büyük, on ikisine orta düzeyde olmak üzere yirmi yedi maddeye katkıda bulundum.

Yaptığım DüzenlemelerDüzenle

Asal sayıDüzenle

A asal bir sayı olmak üzere (a+2) de asal bir sayı ise bu sayılara Chen sayıları denir.

Örneğin:

5 + 2 = 7

11 + 2 = 13

Akdeniz iklimiDüzenle

Kış mevsiminde sıklıkla yağış alması sayesinde portakal, mandalina ve limon gibi meyvelerin yetiştirilmesi için elverişlidir. Yaz mevsiminde bol güneş alması ise üzüm, kiraz ve incir yetiştirilmesini sağlamaktadır.

İhracatDüzenle

İhracat ya da dışsatım, bir malın veya hizmetin yabancı ülkelere döviz karşılığında satılmasıdır. Genellikle bir ülke veya şirket tarafından gerçekleştirilir. İthalat ile birlikte bir ülkenin dış ticaret dengesini oluşturur.

I. Dünya Savaşı Balkan CephesiDüzenle

Bulgaristan'ın savaşa katılmasında Avusturya-Macaristan ve Osmanlı İmparatorluğu ile yakınlaşması etkili oldu. İtalya savaştan önce Almanya ve Avusturya-Macaristan ile yakınlaşmasına rağmen savaş başladığında tarafsız kaldı. Londra Antlaşması'nın imzalanması sonucunda İtalya, Almanya ve Avusturya-Macaristan'a savaş ilan etti.

Gıda mühendisliğiDüzenle

Gıda mühendisliğinin birçok ülkede artan nüfusun beslenme ihtiyacını karşılamak için bir seçenek olarak görülmesi, bu mühendislik dalının gelişmesine katkı sağlamıştır. Gıdaların üretim maliyetinin azaltılması için üç boyutlu gıda baskısı, gıdaların daha uzun süre kullanımını sağlamak için süt pastörizasyonu ve gıdaların kalitesini artırmak için biyosensörler gıda mühendisliğinin yaptığı çalışmalara örnektir. Gıdaların soğutulması ve ambalajlanması konusunda biyoteknoloji, insan sağlığı konusunda ise tıp, kimya ve biyoloji gibi bilim dallarıyla birlikte çalışmalar yapılmaktadır.

I. Dünya Savaşı Doğu CephesiDüzenle

Romanya'nın savaşa girerek Transilvanya'yı işgal etmesi, Rusya'nın savunma yapmasını kolaylaştırmıştır. Ancak Bulgaristan'ın güneyden saldırıya geçmesiyle Romanya da çekilmeye başlamıştır.

Trinidad ve TobagoDüzenle

Amerika Birleşik Devletleri: %37

Brezilya: %8,2

Arjantin: %8

Şili: %7,2

Avrupa Birliği: %5,7

Peru: %4,5

Amerika Birleşik Devletleri: %38

Avrupa Birliği: %11

Singapur: %4,6

ModifikasyonDüzenle

Ortanca çiçeği asidik toprakta kırmızı, bazik toprakta mavi renkte çiçek açar.

Tek yumurta ikizleri büyüdükleri ortama göre boy ve kilo farkı gösterir.

Karahindiba bitkisinin dağlarda yetişenleri kısa, ovalarda yetişenleri uzun boylu olur.

Doğu TimorDüzenle

Uzun yıllar Portekiz idaresinde kaldıktan sonra 28 Kasım 1975'te Doğu Timor bağımsızlığını ilan etmiştir. Ancak 7 Aralık 1975'te Endonezya, Doğu Timor'u işgal etmeye başlamıştır. Doğu Timor bu savaş sırasında Sovyetler Birliği ve Çin'den destek almıştır. 17 Temmuz 1976'da Doğu Timor, Endonezya'nın 27. vilayeti haline gelmiştir.

Karanlık enerjiDüzenle

1980'de Alan Guth ve Alexei Starobinsky, karanlık enerjiye benzer bir negatif basınç alanının evrenin Big Bang'den sonraki ani genişlenemesini tetiklediğini öne sürmüştür.

Karanlık enerjiye ait kanıtlar dolaylıdır ancak temel olarak üç kaynaktan gelmektedir:

Mesafe ölçümleri ve bunların kırmızıya kayma ile ilişkisi, evrenin genişlemesinin ömrünün ikinci yarısında daha fazla olduğunu göstermektedir.

Gözlemsel olarak evreni oluşturmak için madde ve karanlık madde dışında bir enerji türüne ihtiyaç vardır.

Evrendeki kütle yoğunluğunun büyük ölçekli dalga modellerinin ölçüleri, karanlık enerjinin varlığına işaret etmektedir.

MozambikDüzenle

1962 yılında MANU, UDENAMO ve UNAMI'nin birleşerek FRELIMO'yu kurmasından sonra Mozambik'teki özgürlük talepleri giderek artmıştır. Portekiz'in barışçıl yollarla bölgeden çekilmemesi üzerine 1964 yılında FRELIMO silahlı mücadeleye geçme kararı almış ve Mozambik Bağımsızlık Savaşı başlamıştır. FRELIMO 1974 yılına kadar ülkenin kuzeyinde büyük başarılar elde etse de tüm ülkenin bağımsızlığa kavuşması, Portekiz'de 25 Nisan 1974 tarihinde yaşanan ve diktatöryal rejimin yıkılarak demokratik bir yönetimin başa geçmesi ile son bulan Karanfil Devrimi neticesinde gerçekleşmiştir.

Alman Doğu AfrikasıDüzenle

Alman Doğu Afrikası (Almanca: Deutsch-Ostafrika), Afrika'daki eski bir Alman sömürgesi. Ruanda'nın büyük bir kesimini, Burundi'yi, Tanzanya'yı ve Mozambik'in bir parçasını içeren sömürge, I. Dünya Savaşı'nın Almanya'nın yenilgisiyle sona ermesiyle büyük ölçüde İngiltere'nin himayesine girdi.

Alman Kolonizasyon Derneği'ni kuran Carl Peters'ın birkaç yerli kabile reisi ile anlaşmalar imzalamasıyla ortaya çıkan Alman Doğu Afrikası, Otto von Bismarck'ın imzaladığı, bölgede hakimiyet kurmayı amaçlayan bir tüzüğün Carl Peters'a verilmesinden sonra Rufiji Nehri, Witu ve Lamu'ya doğru yayılmaya başladı. Zanzibar Sultanlığı, bu bölgeler üzerinde hak iddia ederek Alman Doğu Afrikası'nın yayılmasına karşı çıktı. Ardından Otto von Bismarck, beş savaş gemisi göndererek silahlarını Zanzibar Sultanlığı'na doğrulttu. Almanya ve İngiltere'nin anakaranın paylaşımı konusunda anlaşmasından sonra Zanzibar Sultanlığı, Carl Peters'ın gerçekleştirdiği yayılmayı kabul etmek zorunda kaldı. Alman Doğu Afrikası, Bagamoyo, Darüsselam ve Kilwa üzerinde hızla egemenlik kurdu. Arap ve Swahili kabilelerinin başlattığı Abuşiri İsyanı, bir yıl içerisinde bastırıldı. 1890'da Almanya ve İngiltere, bölgedeki sömürgeleri arasındaki sınırı belirleyen Heligoland-Zanzibar Antlaşması'nı imzaladı. Charles Stewart Smith ve George Edward Smith, ilerleyen yıllarda daha detaylı bir şekilde sınırı araştırdı. 1891'de Şef Mkwawa'nın liderliğini yaptığı Hehe kabileleri bir isyan başlattı, ancak rakip kabileler Alman Doğu Afrikası'yla birlikte hareket edince üç yıl içerisinde isyan bastırıldı. Maji Maji İsyanı'nın da şiddetle bastırılmasından sonra, Bernhard Dernburg sömürge yönetiminde reformlar yapması için bölgeye atandı.

I. Dünya Savaşı'nın başlamasıyla Alman Güneybatı Afrikası ve Kamerun'da görev yapmış olan Paul von Lettow-Vorbeck, Alman Doğu Afrikası'ndaki birliklerin başına geçti. Tanga Savaşı'nda Alman Doğu Afrikası, İngiltere'ye karşı büyük bir başarı elde etti. Ancak Tabora Savaşı'ndan sonra erzak sıkıntısı yaşayan birlikler, İngiltere'nin Belçika Kongosu'ndan takviye almasıyla Mozambik'e çekildi. Ateşkesin sağlanmasından sonra Paul von Lettow-Vorbeck ve kalan birlikler, Kuzey Rodezya'ya çekildi.

1920'de Versay Barış Antlaşması'nın yürürlüğe girmesiyle Alman Doğu Afrikası, İngiltere, Belçika ve Portekiz'e devredildi.

Güney AmerikaDüzenle

And Dağları, Angel Şelalesi, Amazon Nehri, Atakama Çölü, Amazon Ormanları ve Machu Picchu, Güney Amerika'da bulunmaktadır.

Güney Amerika'da MÖ 16.500'e kadar dayanan bir insan varlığının bulunduğu arkeolojik kazılarla doğrulanmıştır. Amazon Ormanları'nda ise MÖ 10.000'de kalıcı bir nüfusun bulunduğu düşünülmektedir. Bu nüfusun avcılık, toplayıcılık ve tarımla uğraştığına dair kanıtlar bulunmuştur. Norte Chico, Canari, Chibca, Muisca, Chachapoya, Chavin, Moche, İnka, Aravak ve Karib toplulukları bölgenin keşfedilmesine kadar çeşitli medeniyetler kurmuştur. İspanya ve Portekiz'in yaptığı anlaşmalarla bölgeyi planlı bir şekilde sömürmesiyle bu topluluklar büyük ölçüde yok olmuştur. 1500'de İspanya Orta Amerika'yı hakimiyeti altına almıştır. 1550'de İspanya Kolombiya'da, Portekiz ise Brezilya'da güç kazanmıştır. 1650'de İngiltere, Fransa ve Hollanda da bölgede keşifler gerçekleştirmiştir. 1800'de Güney Amerika tamamen sömürge haline getirilmiştir.

1810'da Simon Bolivar liderliğinde Güney Amerika'daki birçok ülkede isyanlar başlamıştır. 1811'de Paraguay, 1818'de Şili, 1819'da Kolombiya, 1821'de Peru, 1822'de Brezilya ve 1825'te Bolivya bağımsızlığını kazanmıştır. İspanya ve Portekiz bölgeden tamamen çekilmek zorunda kalmıştır. İngiltere, Fransa ve Hollanda ise bazı bölgelerde hakimiyetlerini devam ettirmiştir. 1825'te Brezilya ve Rio de la Plata arasında yaşanan güç mücadeleleri sonucunda iki ülke arasında savaş çıkmıştır. Böylece Güney Amerika'da bağımsızlığını kazanan ülkeler arasındaki çatışmalar başlamıştır. 1828'de Kolombiya ve Peru arasında savaş çıkmıştır. 1836'da ise Şili ve Arjantin, Peru-Bolivya Konfederasyonu'na savaş ilan etmiştir. 1870'e kadar devam eden bu çatışmalar, Güney Amerika'nın büyük ölçüde bölünmesine neden olmuştur.

1870'ten 1910'a kadar yaşanan güç mücadeleleri nedeniyle çatışmalar devam etmiştir. 1917'de Brezilya, İtilaf Devletleri'nin yanında I. Dünya Savaşı'na katılmıştır. Akdeniz'e birkaç gemi göndererek İngiltere ve Fransa'nın deniz kuvvetleriyle birlikte hareket etmişlerdir. 1942'de II. Dünya Savaşı'na katılan Brezilya, İtalya'ya yapılan çıkarmaya destek göndermiştir. 1947'de başlayan Soğuk Savaş, çatışmaların yeniden artmasına neden olmuştur. Bolivya, Kolombiya, Peru ve Paraguay'da birçok isyancı grup ortaya çıkmıştır. 1982'de ise Arjantin ve İngiltere arasında Falkland Savaşı gerçekleşmiştir. 1990'da Soğuk Savaş'ın etkileri azalmaya başlamıştır. Güney Amerika'daki ülkeler demokratik yönetimlere geçmiştir. 2000'den sonra bazı ülkelerde dış borçların artması üzerine ekonomik krizler yaşanmıştır.

Sahra Demokratik Arap CumhuriyetiDüzenle

Polisario Cephesi'nin 1975 yılında Fas ve Moritanya'ya savaş ilan etmesi bölgede çatışmaların başlamasına neden olmuştur. Fas gelen saldırılara büyük ölçüde karşılık vermiştir. Ancak Moritanya, ordusunun yeterli gücünün bulunmaması nedeniyle birçok saldırıya karşılık verememiştir. Polisario Cephesi'nin saldırılarının artması üzerine Fransa, Moritanya'yı desteklemeye başlamıştır. Cezayir ise Polisario Cephesi'ni desteklemiştir. 1991 yılında yapılan ateşkes ile çatışmaların şiddeti azalmıştır.

2020 yılında Polisario Cephesi ve Fas arasında yaşanan sınır anlaşmazlıkları nedeniyle çatışmalar yaşanmıştır. Bahreyn, Orta Afrika Cumhuriyeti, Komorlar, Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Cibuti, Gabon, Gambiya, Ürdün, Kuveyt, Liberya, Umman ve Senegal, Fas'ı desteklediklerini açıklamıştır. Güney Afrika Cumhuriyeti, Cezayir, Venezuela, Nikaragua, Meksika, Namibya, İrlanda, İspanya ve Küba ise Polisario Cephesi'ni desteklediklerini açıklamıştır.

Gezdiğim ÜlkelerDüzenle

TürkiyeDüzenle

 

Türkiye, resmi adıyla Türkiye Cumhuriyeti, topraklarının büyük bölümü Anadolu'da, küçük bir bölümü ise Balkan Yarımadası'nın güneydoğu uzantısı olan Trakya'da yer alan ülke.

Kuzey Kıbrıs Türk CumhuriyetiDüzenle

 

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti veya Kuzey Kıbrıs, Akdeniz'deki Kıbrıs adasının kuzey kısmında yer alan de facto devlet.

YunanistanDüzenle

 

Yunanistan ya da resmi adıyla Helen Cumhuriyeti, Balkanlar'da bulunan bir ülkedir.

Çek CumhuriyetiDüzenle

 

Çek Cumhuriyeti ya da resmi kısa adıyla Çekya, Orta Avrupa'da bir ülkedir.