Kiyâ Büzürgümmîd

Kiyâ Büzürgümmîd (Farsça: كيا بزرگاميد) (d. 1062 - ö. 1138), Nizarîler'in Alamut Kalesi'nde Hasan Sabbah'tan sonraki ikinci komutanı.

Alamut Kalesi'ndeki görevleriDüzenle

Hasan Sabbah tarafından Lamasar Hicrî 489 / M. 1095 senesi Lamasar Kalesi'ni feth etmekle görevlendirildi. "Kiya Buzrug Ummid" Hicrî 518 - 532 / Milâdî 1124 - 1138 yılları arsında toplam 14 yıl Elemût Kalesi Komutanlığı görevini "Nizârî-Elemût Devleti'nin İkinci Hücceti" olarak yürüttü.

1124 Mayıs ayında Hasan Sabbah Ölüm yatağında iken Buzur Ümîdi Veliahd tayin etti (5)

Bağımsız Elemût Devleti'nin kurulmasıDüzenle

Hicrî 26 Cemaziyelevvel 532 / 9 Şubat 1138 tarihinde vefat ettiğinde arkasında bağımsız bir devlet bıraktı. Hasan bin Sabbah'ın mezarının yanına defnedildi. "Elemût Kalesi Komutanlığı" görevini ise oğlu Muhammed bin Kiya Buzrug Ummid devraldı.[1]

Başa geçtikten 2 yıl sonra 1126 yılında Selçuklu veziri Muîneddin Kâşî tarafından komuta edilen ordu Beyhak da İsmaililere ait köy ve kasabalara saldırdı evler yakıldı,İsmaililer kılıçtan geçirildi ve malları yağmalandı.İsmâilîlerin intikamı gecikmedi. Hizmetçi kılığına girmiş iki fedaî vezirin evine sızdılar, iyi hizmetkârlık ve dindarlık gösterisinde bulunarak onun güvenini kazandılar. Vezir, Nevruz dolayısıyla sultana hediye etmek istediği iki Arap atını seçmek üzere, onları huzuruna getirttiği bir sırada harekete geçmeye karar verdiler ve onu öldürdüler. Bu dönemde yapılan önemli suikastlerden biri de Abbasi halifesinin öldürülmesidir nitekim Sultan Mahmud'un ölümünden sonra başa geçen Gıyaseddin Mesud 1139'da, Hemedan yakınında halife Müsterşidi ve bazı adamlarıyla birlikte esir aldı. Sultan, bu seçkin tutsağını Meraga'ya götürdü. Söylendiğine göre, kendisine burada iyi davrandı; fakat bir grup İsmâilînin karargâha sızıp el-Müsterşid'i katletmelerini önleyemedi. Yine Buzrug Umid döneminde Isfahan,Tebriz ve Meraga valisi ile Kazvin müftüsü suikastle öldürüldü.Ayrıca 1131 yılında Deylemde faaliyet gösteren İsmaili karşıtı Şii Din adamı Ebu Haşim öldürüldü. (5)


EserleriDüzenle

Kötü zamanlarda okunacak (Farsça: Farsçaدعا در هنگام خواب) adında[2] bir dua metni Kiya Buzurg Ummid'e atfedilmiş[3] olup Londra'da İsmaili Araştırmaları Enstitüsü'nde muhafaza edilmektedir.[4]

KaynakçaDüzenle

5.Alaaddin Ata Melik Cüveyni Cihan-ı güşa

Dış bağlantılarDüzenle

Resmî unvanlar
Önce gelen
Hasan Sabbah
Alamut Kalesi I. Komutanı
( I. Nizarî Dâî )
Kiyâ Büzürgümmîd
Alamut Kalesi II. Komutanı
( II. Nizarî Dâî )

1124–1138
Sonra gelen
Muhammed bin Kiya Buzrug Ummid
Alamut Kalesi III. Komutanı
( III. Nizarî Dâî )