Karayer Adaları

Karayer Adaları, Tavşan Adaları, Eşek Adaları ya da Merkep Adaları;[1] 5 ada ve kayalıklardan oluşan Çanakkale Boğazı Boğazönü adalarına bağlı ada grubudur. Ada grubu sıklıkla grubun en büyük adası olan Tavşan Adası'nın adıyla Tavşan Adaları olarak anılmaktadır. Antik çağlarda ise Kalidne ismi ile anılırdı. Kıyadan 7 km açıkta bulunan adalar, güneyde Bozcaada'ya, doğuda Çanakkale'nin Ezine ilçesinin kıyılarına, kuzeyde ise Gökçeada'ya komşudur. Batısında ise bir yunan adası olan Limni'ye komşudur. Adalar Çanakkale Boğazı'nın çıkışında yer alır ve bilinen kalıcı insan yerleşimi yoktur.

Karayer Adaları
Karayer Adaları.jpg
Adaların uydu fotoğrafı (Ekim 2020)
Coğrafya
Bölge Çanakkale, Bozcaada
Koordinatlar 39°56′08″N 26°04′00″E / 39.9356°K 26.0667°D / 39.9356; 26.0667
Takımadası Boğazönü Adaları
Denizi Ege Denizi
Zirve  42 Metre, Tavşan Adası
Siyasi
Adadaki ülke(ler)

Adalar Lozan Antlaşması'nın 12. maddesi ile Gökçeada ve Bozcaada ile beraber Türkiye toprağı olmuş,[2] 20. yüzyılda kıta sahanlığı yüzünden politik olarak önem kazanmıştır. Adalardaki tek ticari faaliyet dalış turizmidir.

Bağlı adalarDüzenle

 
1. Tavşan Adası
2. Pırasa Adası
3. Yılan Adası
4. Orak Adası 5. Sıçancık Adası

Karayer Adaları, 5 ada ve pek çok kayalıktan oluşmaktadır. Bunlar yüzölçümü sırasına göre; Tavşan adası (Eşek, Mavria), Yılan adası, Pırasa (Piresa) adası, Orak adası ve Sıçancık adası (Sıçanlık) şeklinde sıralanır. Tavşan adası, Pırasa adası ve Sıçancık birbirlerine yakın ve sığ sularla bağlı oldukları için Tavşan adasına bağlı gibi gözükmekte ve Tavşan adaları olarak adlandırılmaktadır.

 
 
Karayer Adaları
Karayer Adaları (Türkiye)

Tavşan AdasıDüzenle

Tavşan adası, Eşek adası ya da Mavria adası; Karayer Adalar grubunun en büyük yüzölçümüne sahip adasıdır. Ada grubu sıklıkla bu sebeple "Tavşan Adaları" olarak da adlandırılır. Adanın yüzölçümü 0.95 km²dir. Ada üzerinde çok sayıda tavşan yaşamaktadır.[3] Adanın bitki örtüsü çalı, çayır ve otlaktır. Geçmişte hayvancılık için kullanılmış olup tatlı akarsu kaynağı bulunmaktadır. Yaz aylarında adada bulunan 4 batık ve çok sayıda kayalıkta dalış turizmi yapılmaktadır.[4] Adada bir deniz feneri ve iskele bulunmaktadır. Adanın doğusunda Çanakkale Boğazı'na bakan Palamut burnu, batısında ise Gökçeada'ya bakan Barbaros burnu bulunmaktadir.[5] İki burun arasında onlarca kayalık bulunan ve turizm dalışçılığı yapılan sığ Evlek koyu bulunmaktadır. Adanın en yüksek noktası denizden 42 metre yüksekliktedir. Adanın kuzeyinde kuzeydoğu yönüne 1.5 kilometre boyunca uzanan bir deniz yükseltisi koridoru bulunmaktadır. Bu yükselti sırtındaki deniz derinliği yer yer 50 santimetreye kadar düşer.[5]

Doğusındaki Çanakkale'nin Yeniköy köyüne 7 km, güneyindeki Bozcaada'ya 10 km, güneydoğusundaki Gökçeada'ya 22 km mesafededir. Batıda ise bir Yunanistan adası olan Limni'ye 57 km uzaklıktadır. Ada resmi olarak Gülter Ünal ve Barış Tansever'in kişisel mülküdür. 2015 yılında 22 milyon dolar değer biçilerek satışa çıkarılmıştır. Bölgenin ortalama rüzgar potansiyeli 9.5 m/sn'dir ve bu sebeple adada rüzgar türbini yatırımı planlanmaktadır.[3]

Pırasa ve Sıçancık AdalarıDüzenle

Pırasa (Piresa) ve Sıçancık (Sıçanlık) adaları, birbirleri ile küçük kayalıklar ve sığ sular ile bağlantılı, aralarında 300 metre olan küçük adalardır.[5] Pırasa adası 0.028 km², Sıçancık ise 0.001 km² yüzölçümüne sahip bir adacıktır., Adalar arasında sıra sıra 16 kayalık bulunmaktadır ve bu kayalıklı sığ su Tavşan adasına kadar uzanmaktadır. Bu sebeple adalar Tavşan adasına bağlı gibi durmakta, üç ada birlikte "Tavşan Adaları" olarak bilinmektedir.

Orak ve Yılan AdalarıDüzenle

Orak (Yunanca: Drepano) ve Yılan adası (Yunanca: Feidonisi ya da Phido), Tavşan adasının 1.5 km güneyinde yer alan iki adadır. Doğuda Orak, batıda ise Yılan adası bulunur. Aralarında 300 metre bulunmaktadır ve adalar birbirlerine sığ su ve kayalıklarla bağlıdır.[5] Adalardan Yılan adası 0.075 km² yüzölçümüne, Orak adası ise 0.035 km² yüzölçümüne sahiptir. Yılan adasının zirve noktası 14 metrelik bir tepedir. Adalarda bir bina ya da yerleşim bulunmamaktadır.

KaynakçaDüzenle

  1. ^ "GetaMap Karayer Adaları". Getamap.net. 30 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Haziran 2020. 
  2. ^ Lozan Tam Metin (PDF). Türk Tarih Kurumu. 17 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 29 Haziran 2020. 
  3. ^ a b "Tavşan adası satılığa çıkarıldı". Hürriyet.com.tr. 30 Ocak 2015. 30 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Haziran 2020. 
  4. ^ "Karayer Adaları". wikimapia.org. 22 Eylül 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Haziran 2020. 
  5. ^ a b c d "Navionics Deniz Haritası". Navionics. 30 Ocak 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Haziran 2020.