Karamandere, Çatalca

Karamandere; 1879'da Balkan Yarımadası'ndan göç eden topluluklar tarafından kurulan, İstanbul'a bağlı Çatalca'nın kuzeybatısında bir mahalle.

Karamandere
Karamandere-hava-fotoğrafı.jpg
Karamandere, Place.png
Kuruluş 1879
Ülke  Türkiye
Bölge Marmara
İl İstanbul
İlçe Çatalca[1]
Yüzölçümü 29,? km² (11,? mil²)
Yükselti 44 m[2]
En alçak nokta 40 m[3]
En yüksek nokta 360 m[4]
Popülasyon ~1.600
Yoğunluk 55/km² (21/mil²)
Zaman dilimi UDAS, UTC+3
Alan kodu +90 212 766
Plaka kodu 34
Posta kodu 34540[5]

Kuzeyinde Karadeniz ve Hacı Bey Rüzgar Enerji Santrali, kuzeybatısında Çilingoz Tabiat Parkı ve İstanbul Rüzgar Enerji Santrali, güneyinde D 020, güneydoğusunda devlet ormanı, güneybatısında Danamandıra Tabiat Parkı, doğusunda Durugöl yer alır. Coğrafyasında; taraça, çakıl, alüvyon, mıcır, mermer ve gnayslar olmasının yanında bahçe tarımı yapılır. Ferah Tepe, Harman Tepe ve Bostantarla Tepesi önemli zirveleridir. Karamandere Köprüsü-Karamandere Meydanı ve 34-82 karayolları anaarter yollarıdır. Karamandere Deresi, Binkılıç Deresi, Kükürtlü Dere ve Mandıra Deresi ana akarsuları olmasıyla birlikte bu akarsular birleşerek Durugöl'e dökülür. Roma su kemerleri ve Anastasius Suru çevresindeki tarihsel yapılardır. Bölgesel ana su yolları üzerindedir ve çeşitli su kaynakları bulunur. Su kaynakları ve doğal enerji kaynaklarıyla ilgili projeler planlanır. Su dağıtım kuruluşları ve turizm organizasyonları vardır. Doğa sporları ve film endüstrisi için kullanılır.

140 yıllık Hazine'ye ait eski köy yerleşim alanları sorunuyla ilgili görüşmeler yapıldı ve konu Meclis'e sunuldu. 2012'de Meclis tarafından çıkarılan yasayla 2014'te köy tüzel kişiliği kaldırılarak mahalle oldu.

TarihçeDüzenle

Karamandere; Rumi takvimde 1293'e denk geldiğinden 93 Harbi olarak bilinen 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı sırasında,[6] 1877'de 145 gün süren Plevne Savunması ve 1878'de Berlin'de imzalanan Berlin Antlaşması sonrasında Balkan Yarımadası'ndan göç eden topluluklar tarafından 1879'da kurularak Çatalca Sancağı'na köy olarak katıldı. Karamandere adı; bir savaş sırasında askerlerin, düşman güçlerine karşı derenin içinden ilerleme savunma planını gerçekleştirdiği olayla bölgeye Kahramandere adı verildikten sonra verilen adın, Trakya'da yöresel ünsüz düşmesine uğramasıyla ortaya çıktı. 1915'te Çanakkale Savaşında Karamandere, kayda geçen 5 kayıp verdi.[7] 1923'te Beau-Rivage Palace'da imzalanan Lozan Antlaşması'na ek olarak yapılan sözleşme gereği Türkiye-Yunanistan nüfus mübadelesinde bölgeye göçler devam etti. 1924'te geçici olarak kurulan Çatalca Vilayeti'ne katılarak İstanbul'dan ayrıldı. 1926'da Çatalca Vilayeti'nin kaldırılmasıyla yeniden İstanbul'a katıldı.[8] 2014'te 6360 sayılı yasanın birinci maddesi gereği köy tüzel kişiliği kaldırılarak Çatalca Belediyesi'ne mahalle olarak katıldı.[9] 2022'de Karamandere Meydanı'na Karamandere Atatürk Meydanı adı verilerek 6-7 m yüksekliğinde Mustafa Kemal Atatürk'ün bronz renginde heykelinin olduğu anıt kuruldu.

CoğrafyaDüzenle

JeolojiDüzenle

Kuzeyince temele ait başkalaşım kayaçları kendinden eski tüm jeolojik yapıların üzerine uyumsuz olarak gelir. Dere kenarlarında çökelmiş çakıl ve taraçalar vardır. Bu taraçaların yüksekte bulunanların taneleri kum boyutunda olmasına karşın 50-100 m gibi yüksekliklerde olanlar genellikle kuvars/kuvarsit çakılı ağırlığındadır. Bazı derin vadi yamaçlarında asılı olarak görülen taraçalar, güneybatısındaki yüzeylerdedir. Gelişmiş büyük alüvyon alanları arasındadır.[10] Bölgesinde su bölümü çizgisinin kuzeyindeki vadi tabanlarında ve vadi ağızlarında gelişmiş alüvyonlar çoğunlukla dar alanlar kaplar ve sığdır.[11] Güneyinde mıcır bulunur.[12] Coğrafyasındaki mermer, rezervi antik bir mermer ocağı olan pembe-beyaz renkli kalkşistlerden oluşur.[13] Karamandere-Gümüşpınar arasındaki vadi tabanlarında ve tabaka başlarının çıktığı yerlerde gnayslarla karşılaşılır.[14] Alçak seki üzerindedir.[15] Karamandere'de ve çevresindeki yerleşim yerlerindeki tarım alanlarında bahçe tarımı yapılır.[16]

233 m yüksekliğinde Ferah Tepe,[17] 259 m yüksekliğinde Harman Tepe[18] ve 262 m yüksekliğinde Bostantarla Tepesi[19] Karamandere'dedir. Karamandere Köprüsü-Karamandere Meydanı ve 34-82 karayolları anaarter yollarıdır.[20] Çılgın Proje olarak tanımlanan Kanal İstanbul'un[21] ilk planının parçası, hattın Kınalı Caddesi'nden başlayıp diğer yerleşim yerlerinden sonra Karamandere üzerinden Evcik Plajı'na ulaşmasıdır.[22] 2018'de Karamandere'nin merkezinin 3,9 km güneyinde yapımı yaklaşık 8 yıl sürmesi öngörülen; 2.000 m² bitkisel toprak depolama sahası, 3.500 m² pasa döküm sahası, 1.500 m² malzeme stok alanıyla kalker ocağı ve 10.000 m² alanıyla kırma eleme tesisi yapılması planlandı.[23]

HidrografiDüzenle

Karamandere Köprüsü'nün altından geçen, Binkılıç Deresi ve Kükürtlü Deresi'nin kavuşmasıyla oluşan Karamandere Deresi; akarsu jeomorfolojisi, ölçümleri ve analizleri ile ilgili konular için uygundur.[24] Binkılıç Deresi, Karamandere'de keskin dirsekler gösteren konsekan akarsu görünümündedir.[25] Karamandere Deresi, diğer derelerle kavuşarak İstanbul'un su gereksinimi önemli ölçüde karşılayan[26] Durugöl'e dökülür.[27] Ferah Tepe yakınlarında bulunan Mendrader, Kurşundere ve Gümüşpınar derelerinin birbirine kavuştuğu Bostantarla Tepesi yakınlarında akarsular, üst miyosen aşınım yüzeylerinde basamaklar oluşturarak dik ve derin vadiler halinde temel yeryüzü parçasına akarsuları kesen yerel granitik intrüzyonlar içerisine gömülür.[14]

Taşın koruma, enerji ve İstanbul'a içme suyu kaynağı sağlamak amacıyla 1031,72 m²lik[28] 118.000.000 m³/yıl kapasiteli[29] Karamandere Barajı ve HES projesi ortaya çıktı.[30] DSİ tarafından planlanan baraj sahasının zemininde 470 m sondaj 265 presiyometre deneyi yapıldı.[31] Melen, Hamzalı, Pirinççi ve Karamandere barajlarıyla İstanbul'daki su rezervlerinin fazla olacağından bahsedilir.[32] 2014'te İSKİ tarafından Karamandere Biyolojik Atık Su Arıtma Tesisi kuruldu.[33]

Doğal kaynaklarDüzenle

Su kaynakları[34] nedeniyle Karamandere'de dolum tesisleri kuruldu. Karamandere Suyu ifadesi marka değeri olarak benimsendi. Akçapınar, Mispak ve Ulupınar[35] 1990'larda Karamandere'de kuruldu. 2010'larda Mispak Sırmakeş'ten, Akçapınar Danone'den yatırım aldı.[36] Yatırımlar sonrası Sırmakeş, Mispak'a yan şirket olarak Eşme'yi kurdu; Danone, alt şirketleri Sırma ve Hayat'ı Karamandere'ye taşıdı. Akzem[37] ve Karamandere Su Dağıtım Temin Tevzi Kooperatifi'nin[38] kaynakları Karamandere'dedir. Karamandere'de böbrek hastalarını iyileştiren suyun çıktığı bir kaynak bulunur.[39]

Doğal afetlerDüzenle

MeteorolojikDüzenle

Yoğun yağış nedeniyle olan Eylül 2010'daki olağanüstü sel felaketinde evler, çiftlikler ve ulaşım yolları zarar gördü; Karamandere'nin ikinci köprüsünün bir kısmı yıkıldı. Köprünün yıkılan kısmı İBB tarafından yeniden yapıldı.[40] Yoğun yağış nedeniyle[41] Ekim 2017'de[42] olağanüstü sel felaketi yaşandı.[43] Felaket sonucunda evler, çiftlikler ve ulaşım yolları zarar gördü.[44] Bu felaket çeşitli ulusal haber ajansları tarafından yayınlandı. Felaket sonrası mahalle merkezine yakın dere yataklarına iyileştirme yapıldı.[45]

JeolojikDüzenle

Karamandere'nin bulunduğu bölgede endişe vermeyen depremler yaşanabilir. Örneğin, Temmuz 2014'te Kandilli Rasathanesi'nin verilerine göre Karamandere'de 8,7 km derinlikte 1,6 büyüklüğünde bir deprem yaşandı.[46] Ancak Karamandere'nin yakın çevresinde endişe veren depremler yaşanabilir. Örneğin, Nisan 2020'de Arnavutköy açıklarında 7,03 km derinlikte; AFAD'ın verilerine göre 3,8 büyüklüğünde, Kandilli Rasathanesi'nin verilerine göre 4,1 büyüklüğünde bir deprem yaşandı.[47]

TurizmDüzenle

TarihselDüzenle

Karamandere-Gümüşpınar arasında[48] 373'te Roma İmparatoru Valens tarafından İstanbul'a su getirebilmek için yaptırılan 35 m yükseklikleriyle dünyadaki en yüksek Roma kemerleri olarak bilinen su kemerleri bulunur. Su kemerlerinin bazı taşları defineciler tarafından zarara uğratılmış durumdadır.[49] Eski Roma'nın en uzun 0.0006-0.0007 topoğrafik eğimli su taşıma hattı, Vize'nin batısındaki Soğucak yakınlarından başlayıp Karamandere'den Alibeyköy yakınlarına kadar uzanır.[50] I. Konstantin'in, Dersaadet Su Şirketi'nin ve 1990'lı yıllarda İBB'nin; Yıldız Dağları'ndaki Karamandere su bölgesindeki suyu Durugöl'den İstanbul'a getirebilmek için yaptığı/yaptırdığı su yolu aynı yol üstünden geçti. Bu, İstanbul'a yüzyıllardır aynı yol üstünden su getirildiğini gösterir.[51] Karamandere Camisi, Doğu Roma İmparatoru I. Anastasius tarafından 507-511'de Karınca Burnu'ndan Evcik Plajı'na kadar Hun saldırılarını engellemek ve İstanbul surlarının dışında kalan yapıları korumak için yaptırılmış Karamandere'den geçen Anastasius Suru'nun taşlarından oluşur.[52]

AlternatifDüzenle

Karamandere'de botanik bahçesi ve doğal yaşam alanları vardır. Tatlı su balıklıçığı, dağ bisikleti, doğa yürüyüşü, motokros ve off-road sporları yapılır. Kooperatif'in işletmesini belirli bir süreliğine kiraladığı Karamandere Alabalık Üretim ve Dinlenme Tesisleri, özel turizm kuruluşudur.[53] Orman Genel Müdürlüğü tarafından bölgesel ve zamansal olarak av kısıtlamaları uygulanır. TÜYAP Fuar ve Kongre Merkezi'nde düzenlenen EMITT Turizm Fuarı'nda Karamandere standı bulunur.[54]

KültürelDüzenle

2009'da polisiye filmi Av Mevsimi'nin Cem Yılmaz, Çetin Tekindor, Okan Yalabık ve Şener Şen'in oynadığı bataklık ve orman sahnelerinin çekimi Karamandere'de ikinci köprü yakınlarında yapıldı.[55] Ipsos Kmg Adwatch’ın yaptığı araştırmaya göre 2011'in en çok hatırlanan hızlı tüketim ürünleri reklam filmi seçilen Pepsi'nin Hülya Avşar'ın oynadığı Ramazan kampanyası reklam filminin çekimleri 2011'de Karamandere'de yapıldı.[56] 2015'te komedi filmi Git Başımdan'ın Şahin Irmak, Bülent Emrah Parlak ve Aslı Tandoğan'nın oynadığı bazı sahnelerinin çekimi yerelde Göller adı verilen Karamandere'deki yerde yapıldı.[57] n11.com'un Sadettin Teksoy'un oynadığı sırlar dükkanı kampanyası reklam filminin çekimleri 2015'te Karamandere'de yapıldı.[58]

DiğerDüzenle

140 yıllık[6] sorunla ilgili Çatalca ve Silivri'de Karamandere'nin de arasında bulunduğu mahallelerdeki Hazine'ye ait eski köy yerleşim alanlarının 2003'e kadar olan kullanıcılarına ya da bu kullanıcıların yasal ardıllarına doğrudan satışının yapılmasıyla ilgili görüşmeler yapıldı ve konu Meclis'e sunuldu.[59]

90'dan fazla rüzgar türbini ile çeşitli nedenlerle yerel yönetim ve bölge halkının eleştirilerini üzerine çeken İstanbul'daki en büyük rüzgar enerji santrali projesinin bir bölümü ve sahadaki işletme merkezi Karamandere'dedir.[60] Ticari projelere izin verilirken İhsaniye, Gümüşpınar ve Karamandere'nin İstanbul'un su ihtiyacını karşılamasına karşılık yerel halkın yapı yapımına izin verilmemesi bahsedilen eleştiri konuları arasındadır.[61]

Ayrıca bakınızDüzenle

KaynakçaDüzenle

  1. ^ Çatalca, Karamandere:
  2. ^ Karamandere Elevation, peakvisor.com, 3 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 6 Temmuz 2020 
  3. ^ Karamandere En Alçak Nokta, sehirharitasi.ibb.gov.tr, 9 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 7 Temmuz 2020 
  4. ^ Karamandere En Yüksek Nokta, sehirharitasi.ibb.gov.tr, 13 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 7 Temmuz 2020 
  5. ^ Posta Kodu Öğrenme Ekranı, postakodu.ptt.gov.tr, 1 Mayıs 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 13 Temmuz 2020 
  6. ^ a b İstanbul İli Çatalca ve Silivri İlçelerinde Yaşanan Mülkiyet Sorununa İlişkin Gündem Dışı Konuşması, tbmm.gov.tr, 12 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 12 Temmuz 2020 
  7. ^ Eklenti MSB (PDF), catab.ktb.gov.tr, 3 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF), erişim tarihi: 2 Temmuz 2020 
  8. ^ Osmanlı Yer Adları (PDF), devletarsivleri.gov.tr, 31 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF), erişim tarihi: 11 Ağustos 2020 
  9. ^ 6360 Sayılı Kanun İle Birlikte Mahalleye Dönüşen Köylerde Değişimin Katılım Açısından Muhtarlığa Etkisi, dergipark.org.tr, 12 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 12 Temmuz 2020 
  10. ^ Alüvyon, Ergene Formasyonu, Taraça ve Sekiler, eced.csb.gov.tr, 3 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 2 Temmuz 2020 
  11. ^ Avrupa Yakasinin Jeomorfolojisi (PDF), depremzemin.ibb.istanbul, 3 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF), erişim tarihi: 3 Temmuz 2020 
  12. ^ Sivriler Metagranodiyoriti (PDF), depremzemin.ibb.istanbul, 3 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF), erişim tarihi: 3 Temmuz 2020 
  13. ^ İstanbul İli Maden Ve Enerji Kaynakları (PDF), mta.gov.tr, 4 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF), erişim tarihi: 3 Temmuz 2020 
  14. ^ a b Giriş (PDF), tucaum.ankara.edu.tr, 10 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF), erişim tarihi: 3 Temmuz 2020 
  15. ^ Seki Sistemleri (PDF), tucaum.ankara.edu.tr, 10 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF), erişim tarihi: 3 Temmuz 2020 
  16. ^ Tarım ve Hayvancılık (PDF), depremzemin.ibb.istanbul, 3 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF), erişim tarihi: 3 Temmuz 2020 
  17. ^ Ferah Tepe, peakvisor.com, 3 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 2 Temmuz 2020 
  18. ^ Harman Tepe, peakvisor.com, 3 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 2 Temmuz 2020 
  19. ^ Bostantarla Tepesi, peakvisor.com, 3 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 2 Temmuz 2020 
  20. ^ İBB 2019 Yılı Anaarter Listesi (PDF), ulasim.ibb.istanbul, 11 Şubat 2022 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi, erişim tarihi: 3 Temmuz 2020 
  21. ^ Bu İlçelerde Fiyatlar Çıldırdı, milliyet.com.tr, 3 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 2 Temmuz 2020 
  22. ^ Yatırımcı Bekleyen 32 'Çılgın' Köy, hurriyet.com.tr, 3 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 2 Temmuz 2020 
  23. ^ Çatalca Ormanlarına Maden Tehdidi, cumhuriyet.com.tr, 3 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 2 Temmuz 2020 
  24. ^ Coğrafya Eğitiminde Fiziki Coğrafya Öğretimi İçin Bir Rota Önerisi: Çatalca Yarımadası Batısı, İstanbul, researchgate.net, 3 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 2 Temmuz 2020 
  25. ^ Giriş (PDF), tucaum.ankara.edu.tr, 10 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF), erişim tarihi: 3 Temmuz 2020 
  26. ^ Akarsular (PDF), depremzemin.ibb.istanbul, 3 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF), erişim tarihi: 3 Temmuz 2020 
  27. ^ Durugöl'e Dökülen Akarsular:
    • Akarsular (PDF), depremzemin.ibb.istanbul, 3 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF), erişim tarihi: 3 Temmuz 2020 
    • Durugöl, dergipark.org.tr, 4 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 3 Temmuz 2020 
  28. ^ İçme ve Kullanma Suyu Sağlanan Kaynaklar (PDF), depremzemin.ibb.istanbul, 3 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF), erişim tarihi: 3 Temmuz 2020 
  29. ^ Genel Kurul (PDF), iski.gov.tr, 21 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF), erişim tarihi: 2 Temmuz 2020 
  30. ^ Karamandere Barajı ve HES:
  31. ^ Faaliyet Raporu (PDF), iski.gov.tr, 3 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF), erişim tarihi: 2 Temmuz 2020 
  32. ^ İmamoğlu: Kanal İstanbul Meselesi Bizim İçin Hayati Bir Mesele, gazeteduvar.com.tr, 3 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 2 Temmuz 2020 
  33. ^ Atık Su Arıtma Tesisleri (PDF), iski.gov.tr, 3 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF), erişim tarihi: 3 Temmuz 2020 
  34. ^ AVİAD Üyelerine Çatalca Tanıtıldı, haberdar.com.tr, 11 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 11 Ağustos 2020 
  35. ^ İstanbul'un Doğal Su Kaynakları, bisu.com.tr, 3 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 2 Temmuz 2020 
  36. ^ İstanbul'daki Bazı Kaynak Sularının Kalitesi, dergipark.org.tr, 14 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 12 Temmuz 2020 
  37. ^ Akzem Tadıyla 'Berra Su' Açıldı!, silivriden.com, 6 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 6 Temmuz 2020 
  38. ^ Doğal Kaynaklar ve Çeşmeler (PDF), depremzemin.ibb.istanbul, 3 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF), erişim tarihi: 3 Temmuz 2020 
  39. ^ Böbreklerinizi Temizleyin, medyagunebakis.com, 3 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 2 Temmuz 2020 
  40. ^ Karamandere Köprüsü'nün Yeniden Yapımı:
  41. ^ Kriz ve Afet Yönetiminde Bir STK Örneği: Kızılay (PDF), acikbilim.yok.gov.tr, s. 129, erişim tarihi: 9 Mayıs 2022 
  42. ^ Sular Altında Kalan Çatalca Karamandere Mahallesi Havadan Görüntülendi, karar.com, 3 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 2 Temmuz 2020 
  43. ^ Çatalca'yı Sel Böyle Vurdu, hurriyet.com.tr, 3 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 2 Temmuz 2020 
  44. ^ İstanbul'da Sağanak Yağış, ntv.com.tr, 3 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 2 Temmuz 2020 
  45. ^ İSKİ Genel Müdürü Fatih Turan Silivri ve Çatalca İlçelerindeki Yatırımları Yerinde İnceledi, iski.istanbul, 3 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 2 Temmuz 2020 
  46. ^ Türkiye'deki Son Deprem Etkinlikleri, koeri.boun.edu.tr, 3 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 2 Temmuz 2020 
  47. ^ Karadeniz'de 3,8 Büyüklüğünde Deprem (İstanbul Arnavutköy Açıklarında Deprem), ntv.com.tr, 9 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 9 Temmuz 2020 
  48. ^ Yeşil ve Tarihle Nefes Almak İçin İstikamet Çatalca, sabah.com.tr, 3 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 2 Temmuz 2020 
  49. ^ İki Yeni Rotayla Turizme Hız Tarihe Can Vermek İstiyorlar, hurriyet.com.tr, 3 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 2 Temmuz 2020 
  50. ^ Eski İstanbul’un Roma ve Bizans Su İkmal Hattının Araştırılması (PDF), ituvakif.org.tr, 20 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF), erişim tarihi: 3 Temmuz 2020 
  51. ^ Terkos Suyu (PDF), yenie.net, 17 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF), erişim tarihi: 5 Temmuz 2020 
  52. ^ Korsan Yatağı: Yalıköy, turizmhaberleri.com, 3 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 2 Temmuz 2020 
  53. ^ Eskiden Köy Olan Karamandere, turkiyegazetesi.com.tr, 3 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 2 Temmuz 2020 
  54. ^ Hürriyet'in 'Keşfet' Yazıları Turizmde EMITT'i Coşturacak, hurriyet.com.tr, 3 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 2 Temmuz 2020 
  55. ^ Av Mevsimi Konusu Nedir, Av Mevsimi Oyuncu Kadrosu ve Av Mevsimi Nerede Çekildi?, mynet.com, 3 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 2 Temmuz 2020 
  56. ^ 2011'in En Çok Hatırlanan Reklamı: Hülya Avşar'lı Pepsi Reklamı, campaigntr.com, 3 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 2 Temmuz 2020 
  57. ^ Git Başımdan Filmi, archive.org, erişim tarihi: 6 Temmuz 2020 
  58. ^ n11.com'un Sırlar Dükkanı Kampanyası:
  59. ^ Tapu ve İmar Kanununda Değişiklik Teklifi:
  60. ^ Bir Ağaç Katliamı Daha mı Kapıda?, gazetevatan.com, 3 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 2 Temmuz 2020 
  61. ^ Çatalca'da 40 Bin Ağaç RES İçin Kesilecek!, emlakkulisi.com, 3 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 2 Temmuz 2020 

Dış bağlantılarDüzenle

Konuyla ilgili yayınlarDüzenle