Karaman (il)

Türkiye'nin İç Anadolu Bölgesi'nde bir il

Karaman, Türkiye'nin bir ilidir. İç Anadolu Bölgesi'nde yer alan ilin merkezi Karaman şehridir. Nüfusu: 254.919'dur. (2020 sonu). İlin yüzölçümü 8.678  km2'dir. İlde  km2'ye 29 kişi düşmektedir.[2]

Karaman
İlin Türkiye'deki konumu
İlin Türkiye'deki konumu
Ülke Türkiye
Coğrafi bölge İç Anadolu
İdare
 • Vali Tuncay Akkoyun
Yüzölçümü
 • Toplam 8.678 km² (3.350 mil²)
Nüfus
 • Toplam 240.362
 • Kır
68.040
 • Şehir
172322
Zaman dilimi UTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu 338
İl plaka kodu 70

1989 yılında Orta Anadolu'nun gelişmesi maksadıyla alınan kararla Konya ilinden ayrılarak il olmuştur.[3] Karaman'ın merkez, Ayrancı, Kazımkarabekir ilçelerinde Akdeniz iklimine benzer karasal iklim; Ermenek, Başyayla, Sarıveliler ilçelerinde Akdeniz iklimi görülür. Bu nedenle ilde yetişen bitki türleri çeşitlilik göstermektedir. Batı ve kuzeyinde Konya, güneyinde Mersin, güneybatısında Antalya illeri ile çevrilidir.

Karaman, Anadolu'da Türkçenin Karamanoğlu Mehmet Bey tarafından resmî dil ilan edildiği yerdir.[4]

YönetimDüzenle

İllerde protokolde ilk sırada yer alan Vali, merkezi yönetimi temsil eder ve Cumhurbaşkanı tarafından atanır. Büyükşehir dışındaki illerde yerel yönetim, şehirler düzeyindedir. Belediye Başkanı, belediye sınırları içinde kalan seçmenin oy çokluğu ile seçilir. Ayni seçmen İlçe Belediye Meclisi için de oy kullanarak ilçelerin belediye meclislerini oluşturur. İldeki bütün seçmenler ayrıca il genel meclisi için de oy kullanarak, İl Genel Meclisinin oluşumunu sağlarlar.

İl genel meclisi ve belediye meclisi üyelikleri için yapılan seçimlerde, onda birlik baraj uygulamalı nispi temsil sistemi, belediye başkanlığı seçiminde ise çoğunluk sistemi uygulanır İl genel meclisi ve belediye meclisi üye sayıları ilçe nüfusuna göre, kontenjandan kalan sayıların partilere dağılımı ise D'Hondt Sistemine göre belirlenir (Kanun:2972-Madde:23)

İl Genel Meclisi, İl Özel İdaresinin karar organıdır, başkanını üyeleri arasından gizli oyla seçer. Ayrıca, İl Genel Meclisi kendi içinden gizli oyla bir yıl görev yapacak 5 kişilik İl Encümenini seçer.[5][6]

Merkezi yönetim, Vali ve İl Müdürlerinden oluşur. İl Özel İdaresi (İl Genel Meclisi ve İl Encümeni) seçilmişlerden oluşur, ancak Vali başkanlığında görev yapar. Yerel yönetim ise belediye başkanları ve belediye meclislerinden oluşur.

Karaman Valisi, 1976-Elazığ Tuncay Akkoyun'dur. Mülkiye Müfettişi iken, 12 Mayıs 2022'de T.C. Resmî Gazete'de yayımlanan cumhurbaşkanlığı valiler kararnamesi ile atanmıştır.[7]

Karaman Belediye Başkanı, 1978- Karaman doğumlu Savaş Kalaycı (MHP), 31 Mart 2019 seçimlerinde %39,55 oy oranıyla seçilmiştir.[8]

2019 Türkiye yerel seçimleri sonuçlarına göre Karaman İl Genel Meclisi üye sayısı, 12 AK PARTİ, 2 MHP, 2 CHP ve 1 İYİ P. olmak üzere 17’dir.[9] Karaman Belediye meclisi ise 17 AK PARTİ, 11 MHP ve 3 CHP olmak üzere 31 üyeden oluşur.[10]

2018 Genel seçimleri sonucu, Karaman'ı temsilen TBMM'e AKP'den 2 milletvekili (Recep Şeker ve Selman Oğuzhan Eser), CHP'den 1 milletvekili (İsmail Atakan Ünver) seçilmiştir.[11]

NüfusDüzenle

Güncel Nüfus Değerleri (TÜİK 4 Şubat 2022 verileri)[2]

Karaman ili nüfusu: 258,838'dur. Bu nüfusun % 81,4'ü şehirlerde yaşamaktadır (2021 sonu). İlin yüzölçümü 8.678  km2'dir. İlde  km2'ye 30 kişi düşmektedir. (Bu sayı Merkezde  51’dir.) İlde yıllık nüfus artış oranı% 1,54 olmuştur. Nüfus artış oranı en yüksek ve en düşük ilçeler: Kazımkarabekir (% 11,32)- Başyayla(-% 2,77)

04 Şubat 2022 TÜİK verilerine göre merkez ilçeyle beraber 6 İlçe, 11 belediye, bu belediyelerde 133 mahalle ve ayrıca 158 köy vardır.

2021 yılı sonunda Karaman ili ve ilçelerinin yerleşim yeri ve nüfusla ilgili sayısal bilgileri[12]
İlçe Nüfus

2020

Nüfus

2021

Nüfus

Artışı %

Belediye

Sayısı

Mahalle

Sayısı

Köy

Sayısı

Köy

Nüfusu

Şehir

nüfusu

Şehirde

oturan %

Alanı

 km2[13]

 km2'ye

düşen kişi

Ayrancı 7.946 7.859 -1,09 1 4 22 5.478 2.381 30,30 2245 4
Başyayla 3.608 3.508 -2,77 1 5 4 1.577 1.931 55,05 141 25
Ermenek 28.417 27.843 -2,02 3 32 26 9.217 18.626 66,90 1242 22
Kazımkarabekir 3.956 4.404 11,32 1 8 6 1.107 3.297 74,86 423 10
Merkez 199.482 203.830 2,18 3 65 93 26.721 177.109 86,89 4036 51
Sarıveliler 11.510 11.394 -1,01 2 19 7 3.989 7.405 64,99 590 19
Karaman 254.919 258.838 1,54 11 133 158 48.089 210.749 81,42 8.677 30

İlin yıllara göre nüfuslarıDüzenle

Karaman il nüfus bilgileri
Yıl Toplam Sıra Fark Şehir - Kır
1990[14] 217.536 67
  %49     106.051
111.485     %51  
2000[15] 243.210 68 %12 
  %58     139.912
103.298     %42  
2007[16] 226.049 66 -%7 
  %65     147.210
78.839     %35  
2008[17] 230.145 66 %2 
  %66     151.822
78.323     %34  
2009[18] 231.872 66 %1 
  %67     155.932
75.940     %33  
2010[19] 232.633 66 %0 
  %69     159.834
72.799     %31  
2011[20] 234.005 66 %1 
  %69     162.487
71.518     %31  
2012[21] 235.424 66 %1 
  %70     165.564
69.860     %30  
2013[22] 237.939 66 %1 
  %71     168.686
69.253     %29  
2014[23] 240.362 66 %1 
  %72     172.322
68.040     %28  
2015[24] 242.196 66 %1 
  %73     175.790
66.406     %27  
2016[24] 245.610 66 %1 
  %73     180.165
65.445     %27  
2017[24] 246.672 67 %0 
  %74     182.510
64.162     %26  
2018[24] 251.913 67 %2 
  %74     186.664
65.249     %26  
2019[24] 253.279 67 %1 
  %75     190.269
63.010     %25  
2020[24] 254.919 67 %1 
  %75     192.314
62.605     %25  
2021[24] 258.838 67 %2 
  %76     197.002
61.836     %24  

KonumDüzenle

Konum Bilgileri
İlçe Kuruluş Yılı[25] Alanı km² Rakım mt. Merkeze km[26] Ulaşan Yollar[26]
Karaman Merkez 4.036 1.063   -06,   -08, 70-01, 70-50, 70-51
Ayrancı 1987 2.245 1.141 45   -08, 70-03
Başyayla 1990 141 1.346 145   -03=>70-55, 70-59
Ermenek Cumh.önce 1.242 1.282 120   -04, 70-50
Kazımkarabekir 1989 423 1.052 24   -06
Sarıveliler 1990 590 1.523 161   -03=>70-56
KARAMAN 1989 8.678

SporDüzenle

2018-2019 Sezonu sonunda, Karaman’nın liglerindeki tek takımı Karaman Belediyespor, futbol Bölgesel Amatör Lig (BAL) de grubunda 7. oldu. Karaman'ın voleybol kadın ve erkek bölgesel liglerinde 4 takımı yer almıştır.

Ziraat Türkiye Kupası'nda Karaman Belediyespor, 3.turda Etimesgut BS'a elenmiştir.

Önemli spor tesisleri: Kemal Kaynaş Stadyumu (2.250) ve Süreyya Ayhan Atletizm Pisti  (4.750)'dir. TRT Avaz'da Karaman 28 Ocak 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Ayrıca bakınızDüzenle

KaynakçaDüzenle

Karaman’ın gezilecek yerleri! Tarihi ve turistik açıdan Karaman 13 Şubat 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Notlar
  1. ^ "2014 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 10 Şubat 2015 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Şubat 2015. 
  2. ^ a b "Güncel Nüfus Değerleri". tuik.gov.tr. 17 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Şubat 2021. 
  3. ^ "Arşivlenmiş kopya". 20 Mayıs 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Nisan 2013. 
  4. ^ "Arşivlenmiş kopya". 28 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Ocak 2020. 
  5. ^ "Arşivlenmiş kopya". 5 Kasım 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Haziran 2020. 
  6. ^ "Arşivlenmiş kopya" (PDF). 18 Haziran 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Haziran 2020. 
  7. ^ "Arşivlenmiş kopya". 16 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ekim 2020. 
  8. ^ "Arşivlenmiş kopya". 16 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Haziran 2020. 
  9. ^ "Arşivlenmiş kopya". 22 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Haziran 2020. 
  10. ^ "Arşivlenmiş kopya". 1 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Haziran 2020. 
  11. ^ "Arşivlenmiş kopya". 2 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Haziran 2020. 
  12. ^ "Arşivlenmiş kopya". 25 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Şubat 2020. 
  13. ^ "Arşivlenmiş kopya" (PDF). 24 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 18 Şubat 2020. 
  14. ^ "1990 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  15. ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  16. ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  17. ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  18. ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  19. ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  20. ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  21. ^ "2012 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mart 2013. 
  22. ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014. 
  23. ^ "2014 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 10 Şubat 2015 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Şubat 2015. 
  24. ^ a b c d e f g
    • "Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Sonuçları" (html) (Doğrudan bir kaynak olmayıp ilgili veriye ulaşmak için sorgulama yapılmalıdır). Türkiye İstatistik Kurumu. Erişim tarihi: 13 Nisan 2016. 
    • "Karaman Nüfusu". nufusu.com. Erişim tarihi: 5 Şubat 2021. 
    • "Karaman Nüfusu". nufusune.com. 
  25. ^  İçişleri Bakanlığı- İller İdaresi Genel Müdürlüğü
  26. ^ a b Karayolları Genel Müdürlüğü

Dış bağlantılarDüzenle

Ermenek , Sarıveliler , Ayrancı , Kazımkarabekir , Başyayla