Kısa yüzgeçli pilot balina

Memeli türü

Kısa yüzgeçli pilot balina (Globicephala macrorhynchus), yunusgiller (Delphinidae) familyasının pilot balina (Globicephala) cinsindeki iki balina türünden biridir. Yunusgiller familyasına ait olmasına karşılık daha çok büyük balinalar gibi davranırlar.

Kısa yüzgeçli pilot balina
Short-finned pilot whale size.svg
Ortalama insanla kaşılaştırma
Globicephala macrorhynchus Tenerife 2012.jpg
Korunma durumu
Bilimsel sınıflandırma
Âlem: Animalia
Şube: Chordata
Alt şube: Vertebrata
İnfa şube: Gnathostomata
Sınıf: Mammalia
Takım: Cetacea - (Balinalar)
Familya: Delphinidae - (Yunusgiller)
Cins: Globicephala
Tür: G. macrorhynchus
Globicephala macrorhynchus
Gray, 1846
Cetacea range map Short-finned Pilot Whale.png
Doğal yaşam alanı
Sinonimler
  • Globicephala brachycephala Cadenat, 1957
  • Globicephala chinensis Gray, 1866
  • Globicephala indica Blyth, 1852
  • Globicephala macrorhyncha Fraser, 1950
  • Globicephala mela Morice, 1958
  • Globicephala melas scammonii Tomilin, 1957
  • Globicephala scammoni Sowerby, 1926
  • Globicephala scammonii Kuroda, 1938
  • Globicephala scamonii Nishiwaki, 1957
  • Globicephala sieboldii Gray, 1846
  • Globicephala ventricosa Lacépède, 1804
  • Globicephalus brachypterus Cope, 1876
  • Globicephalus macrorhynchus Gray, 1846
  • Globicephalus scammoni Dall, 1874
  • Globicephalus scammonii Cope, 1869
  • Globicephalus sibo Gray, 1871
  • Globiceps macrorhynca Flower, 1884
  • Globiocephala macrorhyncha Gibson Hill, 1950
  • Globiocephalus guadaloupensis Gray, 1871
  • Globiocephalus intermedius Van Beneden & Gervais, 1868-79
  • Globiocephalus propinquus Malm, 1871

Kısa yüzgeçli pilot balinalar akrabaları olan uzun yüzgeçli pilot balinalarla karıştırılabilirler, ancak çeşitli farklılıklar vardır. İsimlerinden de anlaşılacağı gibi kenarları hafif eğri olan yüzgeçleri uzun yüzgeçli pilot balinalarla karşılaştırıldığında daha kısadır. Uzun yüzgeçli pilot balinalardan daha az dişe sahip olup, her çenesinde 14-18 adet diş vardır. Karınlarında ve karınlarında gri ve hemen hemen beyaz lekeler ve her gözün arkasından yukarı doğru çapraz giden bir gri veya beyaz şerit var.

Yetişkin erkeklerin vücutlarında birçok yara izi olabilir. Onların kafaları yuvarlaktır ve bu yaşlı erkeklerde daha belirgin hale gelebilir. Sırt yüzgeçleri erkek-dişi olmasına ve yaşlarına göre biçim farklılıkları gösterirler.

Fiziksel özellikleriDüzenle

Yetişkin erkek 5.5 metre, dişi ise 3.7 metre uzunluğunda olup ağırlıkları 1-3 ton arasında değişmektedir.[1] Doğdukları zaman kısa yüzgeçli pilot balina yavrusu yaklaşık 1.4-1.9 metre uzunğunda, 60 kg ağırlığında olur. Erkekler 45 yıl yaşar, dişiler ise 60 yıl yaşayabilirler.[2]

DavranışlarıDüzenle

Kısa yüzgeçli pilot balinalar çok sosyal olup ve nadiren tek başına görülürler. Genelde 10-30 oluşan gruplar hâlinde yaşarlar[1], bazı sürülerde 50 adet balina dahi olabilir. Bazı kuluçka dönemindeki sürülerde yzülerle hayvanın olduğu da gözlemlenmiştir. Sürüler genelde anasoylu veya dişi bazlı toplumlardır. Bazı yaşlı dişiler kendilerinin olmayan yavruların bakımını üstlenirler. Erkekler çok eşlidirler, tek seferde ve yaşamları boyu birçok dişi ile çiftleşirler. Çoğu kez sürüde her sekiz olgun dişi başına bir olgun erkek bulunur. Olgunlaşan erkekler çoğu kez doğdukları yeri terk ederler, ama dişilerin çoğu tüm hayatları boyu aynı sürüde kalırlar.

ÜremeleriDüzenle

Dişiler 10 yaşına geldiğinde olgunlaşırlar ve her 5-7 senede bir doğum yaparlar. Dişiler son doğumu yaptıktan sonra bile 15 sene boyunca yeni doğan yavrulara bakıcılık yapabilirler. Hamilelik dönemi bir seneden bir az fazla olup, hayatları boyunca 4 ile 6 arası yavru verirler. Yavru en az iki sene annesini emer, ama bu durum çoğu zaman beş seneye kadar çıkabilir. Dişiler 40 yaşına ulaştıklarında üremeyi durdururlar.[3]

BeslenmeleriDüzenle

Kısa yüzgeçli pilot balinaların başlıca besini kalamardır, ama aynı zamanda bazı balık ve ahtapot türleri ile de beslenirler. Onlar yaklaşık 300 metre derinlikte beslenirler ve burada uzun süre geçirirler.

Yaşam alanlarıDüzenle

Uzun yüzgeçli pilot balinaların aksine kısa yüzgeçli pilot balinalar dünyanın birçok suyunda yaşarlar. Onların başlıca yaşam alanları tropikal sulardır, ama genelde denizin daha derin sularında kalırlar. Onlar kalamarların bol olduğu yerleri tercih ediyorlar.

Ayrıca bakınızDüzenle

KaynakçaDüzenle

  1. ^ a b "Florida'da Onlarca Balina Karaya Vurdu". Amerikanın Sesi. 5 Aralık 2013. 3 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ekim 2016. 
  2. ^ "Short-finned pilot whale (Globicephala macrorhynchus)". Arkive. 11 Haziran 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ekim 2016. 
  3. ^ "Globicephala macrorhynchus". Whales and Dolphins. 10 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ekim 2016. 

Dış bağlantılarDüzenle