Ana menüyü aç

Kırım Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti

Kırım Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti veya Kırım ÖSSC, (Kırım Tatarcası: Qırım Muhtar Sotsialist Sovet Cumhuriyeti; Rusça: Крымская Автономная Советская Социалистическая Республика - Krımskaya Avtonomnaya Sovetskaya Socialistiçeskaya Respublika) Kırım Yarımadası'nda Rusya SFSC'ne bağlı olarak kurulan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'dir. Cumhuriyetin başkenti Akmescit (Simferopol).[1] Resmi dilleri Kırım Tatarcası ve Rusça'dır.

Kırım
Qrьm ASSR
Крымская АССР
Kırım ÖSSC
1921 ve 1991-1945 ve 1992
Kırım bayrağı
Bayrak
Başkent Simferopol
Hükûmet Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti
Tarihçe  
• Kuruluşu
1921 ve 1991
• Kırım Oblastı oluşu
30 Haziran 1945
• Tekrar kuruluşu
12 Şubat 1991
• Dağılışı
1945 ve 1992
Öncüller
Ardıllar
Kırım Bölge Hükümeti
Kırım Oblastı
Güney Rusya Hükümeti
Kırım Özerk Cumhuriyeti
Kırım Oblastı

TarihiDüzenle

Kırım ÖSSC, 18 Ekim 1921 tarihinde kurulmuştur. Nüfusunu başta Kırım Tatarları olmak üzere Ruslar, Ukraynalılar, Yunanlar ve Karaylar oluşturmuştur. Kırım Tatarlarının bir kısmı II. Dünya Savaşı'nda Almanlardan yana oldukları için 1944 yılında Kırım Tatarı nüfusunun çoğu Orta Asya ülkelerine sürülmüştür.[2] Sürgüne gönderilen Kırım Tatarlarının sayısı 300 bine varmıştır. Ayrıca ekonomik, kültürel ve dinî hayatları üzerindeki baskılardan bunalan bir kısım Tatarlar da kurtuluşu göç etmekte bulmuşlardır.[3] Göçe zorlanan Kırım Tatarlarına 1967 yılında anayasal hakları yeniden verilmiş fakat Sovyetler Birliği'nin son günlerine kadar yurtlarına geri dönmelerine izin verilmemiştir.

30 Haziran 1945 tarihinde Rusya SFSC'ye bağlı Kırım ÖSSC kaldırılarak Kırım topraklarında Kırım Oblastı kurulmuştur.

19 Şubat 1954 tarihinde, Sovyetler Birliği Yüksek Sovyeti Prezidyumu Kırım Oblastını Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti'nden çıkarılarak Ukrayna Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'ne bağlanmasına karar verdi.[4][5] Bu değişikliğin gerekçesi olarak Ukrayna'nın Rus hakimiyetine girişinin 300. yıldönümü gösterilmiştir.[3]

KaynakçaDüzenle

  1. ^ History (İngilizce). blacksea-crimea.com.
  2. ^ Subtelny, Orest (2000). Ukraine: A History. Toronto Üniversitesi Yayınları. s. 483. ISBN 0-8020-8390-0. 
  3. ^ a b "Kirim'ın Rusya Federasyonu'na Bağlanmasinin Rusya'ya Komşu Ülkelere Olasi Etkileri" (PDF). Akademik Bakış Dergisi. İktisat ve Girişimcilik Üniversitesi, Türk Dünyası Kırgız – Türk Sosyal Bilimler Enstitüsü, 51. Eylül 2015. ISSN 1694-528X. 
  4. ^ "Kırım, 62 yıl önce Ukrayna'ya bağlandı". Kırım Haber Ajansı. 19 Şubat 2016. 
  5. ^ "The Transfer of Crimea to Ukraine" (İngilizce). International Committee for Crimea. Temmuz 2005. 9 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi.