Kûşyâr bin Lebbân

Abul-Hasan Kūshyār ibn Labbān ibn Bashahri Daylami (971–1029), Kûşyâr bin Lebbân (Farsçaکوشیار دیلمی), İran'ın Hazar Denizi'nin güneyindeki Deylem'den İranlı[1][2] matematikçi, coğrafyacı ve astronomdur.

Kariyeri değiştir

Başlıca çalışması muhtemelen on birinci yüzyılın başlarında yapılmıştı ve görünüşe göre trigonometrinin geliştirilmesinde önemli bir rol oynamıştır. Örneğin, Ebu'l-Vefâ el-Bûzcânî'nin araştırmalarına devam etti ve Battânî tarafından gözlemlenen gezegensel apojelerin geliştirilmiş değerleri içeren az-Zīj al-Jamī wal-Baligh ("kapsamlı ve olgun tablolar") adlı Zic eserinde buna çok yer ayırdı.[3] Tablolar yüzyılın sonundan önce Farsçaya çevrildi. Ayrıca astrolojik bir giriş ve aritmetik bir inceleme olan Kitab fi usul hisab al-hind (Arapça ve İbranice olarak günümüze kadar ulaşmıştır) yazdı.

Ahmed Nesevi'nin hocasıydı. Bağdat'ta öldüğü sanılıyor.[4]

Ayrıca bakınız değiştir

Kaynakça değiştir

  1. ^ Hockey, Thomas (2014). Biographical encyclopedia of astronomers. New York: Springer. s. 1074. ISBN 9781441999184. Kushyar ibn Labban was an eminent Iranian astronomer known for his work on astronomical handbooks (zijes) in addition to his work in mathematics and astrology. 
  2. ^ Selin, Helaine (2008). Encyclopaedia of the history of science, technology, and medicine in non-western cultures. Berlin New York: Springer. s. 241. ISBN 9781402049606. Another important early treatise that publicized decimal numbers was Iranian mathematician and astronomer Kūshyār ibn Labbān’s (fl. 1000) Kitāb fī usūl hisāb al-hind (Principles of Hindu Reckoning), a leading arithmetic textbook. 
  3. ^ E. S. Kennedy, A Survey of Islamic Astronomical Tables, (Transactions of the American Philosophical Society, New Series, 46, 2), Philadelphia, 1956, pp. 3, 34-5.
  4. ^ Fazlıoğlu, İhsan (2002). "Kûşyâr b. Lebbân". TDV İslâm Ansiklopedisi. 26. Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı. ss. 476-477. 21 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Eylül 2021. 

Konuyla ilgili yayınlar değiştir

  • H. Suter: Mathematiker und Astronomen der Araber (83, 235, 1900; 168, 1902).
  • M Levey ve M Petruck (çev.), Kushyar ibn Labban, Hindu hesaplamasının İlkeleri (Madison, 1965).

Dış bağlantılar değiştir