Jarkent

Jarkent veya Zharkent (Kiril alfabesiyle "Жаркент"; Uygurca: ياركەنت‎ Yarkent veya يەركەت‎ Yerket; 1991'e kadar Panfilov/Панфилов ismiyle bilinirdi), Kazakistan'ın Almatı Eyaleti'ne bağlı bir şehir.

Jarkent
Жаркент
Şehir
Jarkent
Jarkent arması
Arma
Kazakistan üzerinde Jarkent
Jarkent
Jarkent
Jarkent'in Kazakistan'daki konumu
Ülke  Kazakistan
İdare
 • Belediye başkanı Talğat Nurmoldayev
Yüzölçümü
 • Toplam 47,25 km² (1.824 mil²)
Nüfus
 (2019)
 • Toplam 42.597
Zaman dilimi UTC+06.00 (ALMT)
Mimari tarzı Budist pagodalarınkine benzeyen Jarkent Camisi [en]

CoğrafyaDüzenle

Jarkent, Panfilov ilçesinin [kk] yönetim merkezidir. Çungarya Aladağları'nda bulunur ve dağlar tarafından çevrelenir. Ösek [kk] Vadisi'nde, Çin sınırından 30 km mesafede bulunur. Jarkent'ten Almatı şehrine 345 km, Jarkent'ten Taldıkorgan'a ise 290 km mesafe vardır.

NüfusDüzenle

Jarkent'in tarihî nüfusu[2]
1897 1959 1970 1979 1989 1999 2009
16.094 12.434 19.173 23.997 31.106 32.656 33.350

Nüfusun yarısından fazlasını (%52) Uygurlar oluşturunca, Kazaklar da nüfusun %33'ünü oluşturur. Bu iki grubun dışında şehirde Ruslar (%0,7) ve diğer azınlıklar (%0,8) da vardır.[3]

TarihDüzenle

Bölgede yapılmış arkeolojik keşifler, Jarkent'in tarihi olarak İpek Yolu'na ait bir mekân olduğunu gösterir. Ancak günümüz Jarkent şehrinin tarihi 19. yüzyılın sonlarında başlar. Rus İmparatorluk Ordusu Generali Aleksey Kuropatkin, bir ilçe merkezi olarak geliştirilebilecek bir yer bulmak göreviyle atandı. Bu şekilde, o dönemde birkaç Uygur köyünden oluşan bir alanda "Jarkent" yerleşimi resmen kurulmuş oldu. Bunun sonrasında burada yaşayan insanların neredeyse tümü, ilk olarak Rus İmparatorluğu'nun doğu sınırlarını korumak görevine sahip Kozaklardır.[4]

Yerin gelişmesine büyük önem verilmiştir. Jarkent'te bir bira fabrikası açıldı; Jarkent toprakları tütünün yetiştirilmesi için iyi şartlarda bulunduğu için bu bölgede bir tütün fabrikası açılmıştır. Dükkânlarda Çin ve Rus malları satılır ve yerel esnaflar gezginlere gerekli malzemeler tedarik ederlerdi. 1891 yılından beri Jarkent resmî şehir statüsüne sahiptir. 1941 yılında ölmüş Rus askeri İvan Panfilov'un onuruna 1942 yılında şehrin ismi Panfilov olarak değiştirildi. Kazakistan 1991'de bağımsız olduktan sonra şehrin ismi tekrar "Jarkent" olarak değiştirildi.

KültürDüzenle

Jarkent Camisi [en], ülke çapında tanınan bir mekândır. Cami tümüyle odundan yapılmış ve 19. yüzyılın sonlarında dikilmiştir. Vali Ahun Yuldaşev adında Uygur bir iş adamı caminin kurucusudur ve caminin inşasında hiçbir çivinin kullanılmamasını istemiştir. Binanın mimari tarzı Budist pagodalarınkine çok benzer. Aziz İlyas Kilisesi [en], Jarkent'te bulunan başka bir dinî merkezdir.

Ayrıca bakınızDüzenle

  Wikimedia Commons'ta Jarkent ile ilgili çoklu ortam kategorisi bulunur.

KaynakçaDüzenle

  1. ^ "ISO Subentity Codes for Kazakhstan". GeoNames.org. 11 Kasım 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Nisan 2018. 
  2. ^ "Kazakhstan: Cities and towns". pop-stat.mashke.org (İngilizce). 21 Aralık 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ağustos 2019. 
  3. ^ "Жаркент қаласы. Жалпы мәлімет". panfilov-akimat.gov.kz (Kazakça). 2014. 16 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Haziran 2020. 
  4. ^ Alyona Miroşniçyenko (Алёна Мирошниченко). "Маленькая родина: Жаркент — восточные ворота" (Rusça). 15 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Nisan 2020.