Itırşahi (Lathyrus odoratus L.), baklagiller (Fabaceae) familyasından[1] Sicilya, güney İtalya ve Ege Adaları'na özgü bir mürdümük türüdür[2]. "Bezelye çiçeği" veya "kokulu bezelye" ve "nazende çiçeği" veya "İstanbul nazendesi"[3] olarak da bilinir.

Vikipedi:TaksokutuVikipedi:Taksokutu
Itırşahi
Lathyrus odoratus Painted Lady.jpg
Bilimsel sınıflandırma
Âlem: Plantae (Bitkiler)
Bölüm: Magnoliophyta
(Kapalı tohumlular)
Sınıf: Magnoliopsida
(İki çenekliler)
Takım: Fabales
Familya: Fabaceae
(Baklagiller)
Cins: Lathyrus
L.
Tür: L. odoratus
Dış bağlantılar
Commons-logo.svg Wikimedia Commons'ta Itırşahi ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.
Wikispecies-logo.svg Wikispecies'te Itırşahi ile ilgili detaylı taksonomi bilgileri bulunur.

HabitatDüzenle

Ortalama bir bitki iyi havalandırılmış ve güneşli, serin bir iklim ile nemli toprak ve humus bakımından zengin toprak tercih etmektedir[2].

MorfolojiDüzenle

 
Itırşahi tohumları

Itırşahi yıllık bir bitki olup çiftler halinde ayrılan ince yeşil kökçükleri uygun dikey desteklerle 2,5 metreye kadar tırmanabilir. Temmuz ayları arasında açan güzel kokulu çiçeklerinin rengi beyazla mavimsi-mor arasında değişir. Meyve tohumları içeren yeşil baklaları Ağustos ve Ekim ayları arasında olgunlaşır[4].

Toksik etkisiDüzenle

Itırşahi tohumları A vitamini açısından zengin olan, ancak insanlarda bunları toksik yapan bir bitki toksini içerdiği için yenilebilir değildir[2] ve özellikle de dejeneratif eklem iltihaplarına ve kısırlığa yol açabilir. Bitkinin bazı türlerinin tüketiminden sonra Latirizm nörotoksik sendromuna neden olduğu görülmektedir[4].

KullanımlarıDüzenle

Çiçeklerinden elde edilen uçucu yağ parfümeride kullanılmaktadır.

KaynakçaDüzenle

  1. ^ "Lathyrus odoratus".  Bilinmeyen parametre |access= görmezden gelindi (|access-date= kullanımı öneriliyor) (yardım); Bilinmeyen parametre |lingua= görmezden gelindi (yardım); Bilinmeyen parametre |opera= görmezden gelindi (yardım)
  2. ^ a b c Missouri botanik bahçesi web sitesi ((Ed.)). "Lathyrus odoratus". 30 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi.  Bilinmeyen parametre |access= görmezden gelindi (|access-date= kullanımı öneriliyor) (yardım)
  3. ^ "Lathyrus odoratu". Agaclar.org sitesi. 8 Nisan 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Mart 2018. 
  4. ^ a b Plants For A Future website ((Ed.)). "Lathyrus odoratus". 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi.  Bilinmeyen parametre |lingua= görmezden gelindi (yardım); Bilinmeyen parametre |autor= görmezden gelindi (|author= kullanımı öneriliyor) (yardım); Bilinmeyen parametre |access= görmezden gelindi (|access-date= kullanımı öneriliyor) (yardım)