I. Manuel

I. Manuel (31 Mayıs 1469 – 13 Aralık 1521), Şanslı, 1495'ten 1521'e kadar Portekiz Kralıydı.[1]

I. Manuel
D. Manuel (Roque Gameiro, História da Colonização Portuguesa do Brasil, 1921).png
Portekiz Kralı
Taç giymesi 27 Ekim 1495
Önce gelen II. João
Sonra gelen III. João
Doğum 31 Mayıs 1469
PortugueseFlag1485.svg Alcochete, Portekiz
Ölüm 13 Aralık 1521 (52 yaşında)
PortugueseFlag1485.svg Lizbon, Portekiz
Defin Jerónimos Manastırı
Eş(ler)i
Çocuk(lar)ı
Hanedan Avis
Babası Ferdinand, Viseu Dükü
Annesi Portekizli Beatrice
Dini Roma Katolik
İmza

Avis Hanedanıı'nın bir üyesi olan Manuel, hükümdar olarak kuzeni Portekizli II. John'un yerine geçmeden önce Beja ve Viseu Dükü idi.[2] Manuel, hükümdarlığı sırasında yapılan sayısız Portekiz keşfi sayesinde Portekiz İmparatorluğu'nun yoğun bir genişleme dönemine hükmetti. Vasco da Gama'nın sponsorluğu , Portekiz'in 1498'de Hindistan'a giden deniz yolunu keşfetmesine yol açtı ve Portekiz'in baharat ticaretinde tekelini garanti eden Portekiz Hindistan Armadalarının yaratılmasıyla sonuçlandı. Manuel, Amerika ve Portekiz Hindistanı'nın Portekiz sömürgeleştirmesine başladı ve Afrika ve Asya'da geniş bir ticaret imparatorluğunun kurulmasını denetledi. Portekiz geleneğinde "Şanslı" olarak adlandırılan Kral I. Manuel, Portekiz'in dünya gücünün ve emperyal gücünün zirvesi olan 1495'ten 1521'e kadar hüküm sürdü. Manuel'in üç evliliği, dönemin kraliyet ve uluslararası tarihinin bir haritasını sunar. İlk evliliği (1497), tahtın geç varisi Kral II. João'nun oğlu Dom Afonso'nun dul eşiydi. İkincisi (1500) Kastilyalı İnfanta Dona Maria ile, üçüncü evlilik (1518), Kral V. Carlos'un (Hapsburg imparatoru ve İspanya kralı) kızkardeşi Dona Leonor ile oldu. Manuel'in saltanatı, devlet gücünün merkezileşmesi ve kraliyet mutlakıyetçiliği gibi hükümette birkaç önemli gelişmeye sahne oldu; denizaşırı genişleme, yani 1495'te Afrika'dan Asya'ya devam etme kararı ve bir Asya deniz ticareti imparatorluğunun inşası; Manueline mimari tarzının ortaya çıkışı ve Gil Vicente ve diğerlerinin yazıları ile kültürde yenilik ve yaratıcılık. Yahudilerin kovulması veya zorla din değiştirmesinin nüfus ve demografi üzerinde de etkisi oldu. 1496'da Kral I. Manuel, Hristiyan olarak vaftiz olmayacak tüm Yahudileri 10 ay içinde ülkeyi terk etmeye zorlayan bir kararnameyi onayladı. Yahudiler 1492'de İspanya'dan kovuldular. Önümüzdeki onyıllar hatta yüzyıllarda Portekiz üzerindeki ekonomik etkisi tartışmalıdır, ancak önemli sayıda Yahudi'nin Portekiz'de kalarak Portekiz kuruluşunun bir parçası haline geldiği açıktır. Kral Manuel'in 1495'te, bir kraliyet konseyi ve o yıl çağrılan Cortes tarafından desteklenen, Portekiz'den Afrika'dan Hindistan'a kadar tüm su yolunu arayarak Asya arayışına devam etme kararı çok önemliydi. Vasco da Gama'nın Hindistan'a yaptığı ilk büyük yolculuğunun (1497-99) sponsorluğu, emsalsiz bir emperyal zenginlik, güç ve heyecan çağının başlangıcıydı. Asya baharat ticaretinde bir deniz tekeli yaratmak ve onu Portekiz'in elinde tutmak resmi hedef haline geldi.

Manuel, Portekiz'in tekellerini ve imparatorluk genişlemesini yöneten bir kraliyet kurumu olan Casa da Índia'yı kurdu. Pedro Álvares Cabral (Brezilya'yı keşfeden), Afonso de Albuquerque (Hint Okyanusu'nda Portekiz egemenliğini kuran) ve João Vaz Corte-Real (Kanada'da Newfoundland'ı keşfeden) dahil olmak üzere çok sayıda ünlü Portekizli denizciyi finanse etti. Portekiz ticaret tekellerinden ve sömürgeleştirilmiş topraklardan elde edilen gelir, Manuel'i Avrupa'nın en zengin hükümdarı yaptı ve birçok önemli sanatsal ve edebi başarı elde eden Portekiz Rönesansı'nın en büyük hamilerinden biri olmasına izin verdi. I. Manuel, oyun yazarı Gil Vicente (Portekizli ve İspanyol tiyatrosunun babası olarak adlandırılır), doktor Garcia de Orta (tropikal tıbbın öncüsü) ve matematikçi. Portekiz'in ulusal mimarisi olarak kabul edilen Manuelin tarzı, kral için adlandırılmıştır. Pedro Álvares Cabral'ın Lizbon'dan Hindistan'a yaptığı yolculuk 1500'de gönderildiğinde, rotası kasıtlı olarak güneybatı Atlantik'e doğru savrularak planlandı, böylece yakında bir Portekiz kolonisi haline gelen "Kutsal Haç Ülkesi" veya Brezilya'yı gördü. Kral Manuel döneminde, Portekiz'in Brezilya ve Asya imparatorluğunun temelleri, Kalikut'tan Moluccas'a kadar atıldı. Fransa Kralı I. Francis tarafından, güçlü baharat ticaretine hakim olan "Bakkal Kralı" olarak tanımlanan Kral Manuel, yeni imparatorluğa uygun bir anıtın yapılmasını onayladı: 1521'de ölümünden sonra, her ikisinin de burada yer aldığı muhteşem Jerónimos Manastırı'nın inşası. Manuel ve Vasco da Gama toprağa verildi.

KaynakçaDüzenle

  1. ^ Wheeler, Douglas L. (2010). Historical dictionary of Portugal (3. bas.). Lanham, Md.: Scarecrow Press. ISBN 978-0810860889. 
  2. ^ Scott, Hamish (2015). The Oxford handbook of early modern European history, 1350-1750. Volume 1, Peoples and place (1. bas.). Oxford: Oxford University Press. ISBN 978-0198820567.