Hipernova

devasa yıldızların ölümü

Hipernova, süpernovadan yüzlerce kat güçlü olan yıldız ölüm şeklidir. Ölmekte olan yıldızın kutup bölgelerinde az olan basınç, patlamanın her yöne yayılması yerine kutupsal olarak iki yönlü ve daha yoğun olmasına sebep olur. Bu tür patlamada, patlama yönünde olan uzak cisimler büyük zarar görürken yakın olduğu halde patlama doğrultusunda olmayanlarsa az bir etkiye maruz kalırlar. Etkisi yıllarca sürebilir. Çok fazla radyasyon ve ışık yayar. Güneş'ten onlarca kat daha parlak olabilirler. Sönünce hiçbir etkisi kalmaz, ancak sönünceye kadar enerji yaymaya devam ederler.

Alışılagelmiş süpernova patlamalarına kıyasla çok daha fazla enerji ve gama ışını yaymaktadırlar. 1999 yılında NASA, M101 sarmal galaksisinde NGC 5471B ve MF83 gökadalarını hipernova adayları olarak açıklamıştı.

ÖzelliklerDüzenle

Hipernovalar artık yaygın olarak süpernova olarak kabul edilmektedir ve ejekta yaklaşık 10,45 jouleden daha büyük bir kinetik enerjiye sahiptir.[1][2]

Ayrıca bakınızDüzenle

KaynakçaDüzenle

  1. ^ "Hypernovae and Other Black-Hole-Forming Supernovae". Stellar Collapse. 10 Haziran 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ekim 2021. 
  2. ^ Mazzali, P. A.; Nomoto, K.; Deng, J.; Maeda, K.; Tominaga, N. (1 Aralık 2005). "The Properties of Hypernovae in Gamma Ray Bursts". 342: 366. 


NASA, Candidates for a Hypernova, April 20, 199929 Eylül 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.