Ana menüyü aç

Heracleialı Bryson

Heracleialı Bryson (Yunanca: ΒΡΥΣΩΝ Ο ΗΡΑΚΛΕΙΩΤΗΣ[1] ) veya İraklia Pondikili (Yunanca: Ἡράκλεια Ποντική günümüz Karadeniz Ereğli, Zonguldak) Vrison çemberin alanını hesaplama problemiyle ve Aristoteles'in kendisi hakkında yaptığı eleştirilerle tanınan antik Yunan matematikçi ve sofist.[2]

Heracleialı Bryson
Doğum Karadeniz Ereğli
Milliyeti Yunan
Dalı Matematik

YaşamıDüzenle

Bryson'un hayatı hakkında yeterli bilgi bulunmamakla birlikte kaynaklarda Mitolojist olan Herodorus'un oğlu olarak geçmektedir. Kesin olarak hangi tarihte doğduğu bilinmese de İraklia Pondiki (Ἡράκλεια Ποντική)'de doğduğu düşünülmektedir [3] öte taraftan Bryson'un İraklia Tarantolu olduğu da iddia edimektedir.[4] Yaklaşık MÖ 450 ve MÖ 390 yılları arasında yaşadığı tahmin edilmektedir. Bryson'un ayrıca muhtemelen Sokrates'in öğrencisi olduğu da iddia edilmektedir [5] diğer taraftan Bryson'un Sokrates'in öğrencisi olmasının mümkün olmadığı ancak Plato'nun çağdaşı olduğunu ileri sürenler de vardır.[3] Theopompus (Aristotales'in çağdaşı Tarihçi) Eflatun'un dialoglarının bir kısmının Bryson'dan alıntı olduğunu belirtmiştir.[6]

Bilimsel katkılarıDüzenle

Heracleialı Bryson'un matematiğe bilinen en önemli katkısı dairenin alanını bulma probleminin çözümüne getirdiği yeniliklerdir. Bryson ve Antiphon dairenin içine çokgen çizilmesi yardımıyla dairenin alanının hesaplanabileceğini ileri sürmüştür. Bryson daha sonra dairenin dışına da bir çokgen çizilmesini önermiş böylece muhtemelen ilk defa bir matematik probleminin çözümünde yukarı ve aşağı sınır değerlerini kullanan matematikçi olmuştur.[7] Bryson'un bu çözümü Aristotales'in İkinci Çözümlemeler (Posterior Analysis) adlı çalışmasında eleştirilmiş ve Bryson'un çözümü için doğrudan gösterilemeyen kanıtlar içerdiği için bilgi oluşturmadığı söylenmiştir.[8]

Pi sayısı ve dairenin alanı problemiDüzenle

Dairenin alanı problemi antik çağın en önemli üç matematik probleminden biridir. Bunlar dairenin alanı, Delos problemi (bakınız Archytas) ve herhangi bir açının üç parçaya bölünme problemleridir. Bryson dairenin alanı probleminin herhangi bir dairenin içine ve dışına daireye teğet olacak şekilde çokgenler çizilerek çözülebileceğini iddia etmiştir. Bu çokgenlerin kenar sayısını artırdığımızda bir noktada dairenin içine ve dışına çizilen bu çokgenlerin alanının dairenin alanına eşit olacağını ifade etmiştir.[9]

KaynakçaDüzenle

  1. ^ "Bryson'un Hayati (Yunanca)". 20 Ocak 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ekim 2012. 
  2. ^ "Bryson (İngilizce)". University of St Andrews. 13 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ekim 2012. 
  3. ^ a b Burstein, Stanley Mayer (1979). Outpost of Hellenism: The Emergence of Heraclea on the Black Sea. California: University of California Press. s. 41. 
  4. ^ "Bryson". 26 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ekim 2012. 
  5. ^ "Bryson of Heraclea". 6 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ekim 2012. 
  6. ^ Grote, George (1865). Plato and the Other Companions of Sokrates. Murray. s. 507. 
  7. ^ Wilson, David. "History of Pi". 12 Mayıs 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ekim 2012. 
  8. ^ Aristotle (350 B.C.E). G. R. G. Mure (Ed.). Posterior Analytics. Erişim tarihi: 19 Ekim 2012.  Tarih değerini gözden geçirin: |yıl= (yardım)
  9. ^ Wasserstein, A (1959). "Some Early Greek Attempts to Square the Circle". Phronesis. 4 (2), s. 92-100. Erişim tarihi: 19 Ekim 2012.  Tarih değerini gözden geçirin: |= (yardım)


Dış KaynaklarDüzenle