Hayvan Çiftliği

George Orwell tarafından yazılan kitap

Hayvan Çiftliği (orijinal adıyla Animal Farm); George Orwell'in mecazi bir dille yazılmış, fabl tarzındaki siyasi hiciv romanı. Roman ilk olarak 1945'te Birleşik Krallık'ta yayımlandı. 1996'da ise geçmiş tarihler için verilen Retro Hugo Ödülü'nü 1946 senesi için aldı.

Hayvan Çiftliği
Animal Farm: A Fairy Story
Türkçe kapak resmi
YazarGeorge Orwell
ÇevirmenHalide Edib Adıvar (1954)
ÜlkeBirleşik Krallık
Dilİngilizce
KonularDemokratik sosyalizm, Totalitarizm
TürSiyasi hiciv
Yayım17 Ağustos 1945 (özgün)
1954 (Türkçe)
YayımcıSecker and Warburg (Londra)
Medya türüBaskı (ciltli ve ciltsiz)
Sayfa112 (ciltsiz baskı)
ISBN9780452284241
OCLC53163540
823/.912 20
PR6029.R8 A63 2003b

Roman, Stalinizmin eleştirisidir. Kendisini her türlü totalitarizme karşı bir demokratik sosyalist olarak tanımlayan Orwell bu romanında SSCB'nin kuruluşundan itibaren meydana gelen önemli olayları kara mizah yoluyla ve mecazi bir dille anlatır.[1]

Hayvan Çiftliği çok yankı uyandırmış ve olumlu eleştiriler almıştır. Bir Stalinizm eleştirisi olmakla birlikte, II. Dünya Savaşı yıllarında müttefiklerini kızdırmak istemeyen Birleşik Krallık'ta sansüre uğramıştır. Romanın çizgi filmi çekilirken CIA tarafından değiştirildiği iddia edilmektedir.[2] Roman 1999'da bu kez konusuna daha sadık bir senaryoyla filme çekilmiştir.

Hayvan Çiftliği, Pink Floyd'un Animals albümüne ilham kaynağı olmuştur.

Hayvan Çiftliği Türkiye'de ilk kez 1954 yılında o zamanki adı Maarif Vekâleti olan Millî Eğitim Bakanlığı tarafından Halide Edib Adıvar'ın Türkçe çevirisiyle bastırılmıştır. 1966 yılında kitabın ikinci baskısı yapılmıştır.

Romanın İngilizce baskısı 1970'li yıllarda Türkiye'de yabancı dille eğitim yapan devlet okulları olan Maarif Kolejleri İngilizce derslerinde okutulmuştur.

Romandaki karakterler değiştir

  • Koca Reis (domuz): Hayvanlara mutluluk ve barış dolu bir dünya vadeder, insanların çiftlikten kovulmasını ister. Kitapta Animalizm olarak adlandırılan komünizm fikrini çiftlikteki hayvanlara anlatıp devrimi göremeden ölmesi nedeniyle Karl Marx'ı temsil eder.
  • Snowball (domuz): Hayvanlara okumayı öğretir, bir değirmen yapılması taraftarıdır. Lev Troçki'yi temsil eder.
  • Napolyon (domuz): Köpekleri eğitir ve bir polis gücü haline getirir. Snowball'un değirmen yapılması fikrine önce karşı çıkar, fakat Snowball'u çiftlikten kovduktan sonra değirmenin yapımını ister. Başa gelen her kötü olaydan Snowball'u sorumlu tutar. Sonunda eskisinden (çiftlik sahibi insanlarınkinden) daha baskıcı bir yönetim kurar. Josef Stalin'i temsil eder. Kitapta Animalizm olarak anılan Marksizm ve Leninizmden sapar.
  • Bay Jones (insan): Çiftliğin eski sahibi. Son Rus çarı II. Nikolay'ı temsil eder.
  • Bay Frederick (insan): Düzenli bakılan komşu çiftliğin sahibi. Adolf Hitler'e benzemektedir.
  • Bay Pilkington (insan): Winston Churchill'e benzemektedir.
  • Moses (kuzgun): Din adamlarını temsil eder. Bay Jones'un evcil kuzgunu idi. Devrim olur olmaz kaçmış, fakat sonra geri gelmiştir. Hiçbir iş yapmaz ve hayvanlara gökte bir hayvan cenneti (Balbadem Diyarı) vadeder. Domuzlar bunları yalanlasa da kuzgunun çiftlikte kalmasına ve içki içmesine izin verirler.
  • Squealer (domuz): Napolyon'un sözcülüğünü yapar; diğer hayvanları yapılan her değişikliğe kendince nedenler uydurarak ikna etmeye çalışır. Molotov'a benzer fakat aynı zamanda iktidar yanlısı medyayı çağrıştırır.
  • Minimus: Hayvan Çiftliğinin ikinci ve üçüncü ulusal marşlarını yazan şair. Mayakovski'ye benzetilebilir.
  • Genç domuzlar: Çiftliğin yönetimini ele geçiren Napolyon'dan şikayetçi olan, önce susturulup sonra Napolyon'un çiftlikteki tasfiyeleri sırasında öldürülen ilk dört hayvan. Zinovyev, Kamenev, Buharin ve Rikov'a benzetilebilir.
  • Koyunlar: Başlangıçta "dört ayak iyi, iki ayak kötü" sloganını söyleyip daha sonra bunun "dört ayak iyi, iki ayak daha iyi" şekline dönüşmesine ayak uydurmalarından dolayı koyunların toplumdaki sürü psikolojisine gönderme yapıldığı ve Rus halkını temsil ettiği söylenebilir.

Türkçe çevirileri değiştir

  • Can Yayınları. Çeviri: Celal Üster. 1. Baskı: 2001[3]
  • İletişim Yayınları. Çeviri: Müge Günay. 1. Baskı: 2021[4]
  • Liman Yayınları. Çeviri: Atilla Yayla. 1. Baskı: 2021[5]
  • Koridor Yayınları. Çeviri: Aslı Biçen 1. Baskı: 2021
  • İz Yayınları. Çeviri: Rasim Özdenören 1. Baskı: 2021
  • Anonim Yayınları. Çeviri: Şerif Özüaydın 1. Baskı: 2021
  • Panama Yayıncılık. Çeviri: Mehmetcan Boz 1. Baskı: 2021[6]
  • İş Bankası Kültür Yayınları. Çeviri: Can Moralı 1.Baskı: 2021

Sinema uyarlamaları değiştir

George Orwell'in Hayvan Çiftliği adlı eseri iki kez sinemaya uyarlanmıştır.[7][8]

Yıl Film adı Ülke Yönetmen Not
1954 Animal Farm Birleşik Krallık Joy Batchelor, John Halas Animasyon filmi, renkli. CIA tarafından filmin içeriğine müdahale edildiği ve bütçesinin bir bölümünün karşılandığı iddia edilmektedir.[9]
1999 Animal Farm ABD John Stephenson TV filmi. Hayvanları ünlü isimler (Peter Ustinov, Ian Holm vb.) seslendirmiştir.

Kaynakça değiştir

  1. ^ "Why I Write [Neden Yazıyorum]". George Orwell (İngilizce). 21 Ekim 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ocak 2021. 
  2. ^ http://www.defensetech.org/archives/002229.html 20 Ağustos 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. defensetech.org
  3. ^ "Hayvan Çiftliği". George Orwell. 1 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Şubat 2021. 
  4. ^ "Hayvan Çiftliği". George Orwell. 14 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Şubat 2021. 
  5. ^ "Hayvan Çiftliği". George Orwell. 3 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Şubat 2021. 
  6. ^ "Hayvan Çiftliği". www.panamayayincilik.com. 20 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Kasım 2021. 
  7. ^ "Arşivlenmiş kopya". 19 Şubat 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Haziran 2009. 
  8. ^ "Arşivlenmiş kopya". 17 Ocak 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Haziran 2009. 
  9. ^ "Arşivlenmiş kopya". 28 Şubat 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Haziran 2009.