Harabe (Ukrayna tarihi)


Harabe (Ukraynaca: Руїна) Kazak tarih yazarı Samiylo Velychko (1670-1728) tarafından 17. yüzyılın ikinci yarısında Ukrayna tarihindeki siyasi durumunu tasvir eden tarihi bir terimdir.

Harabe
Getmanshchyna.jpg
Kazak Hetmanlığı sınırları, 18. yüzyıl.
Tarih29 Haziran 1659 - 16 Mayıs 1686
Bölge
Sonuç Ebedi Barış Antlaşması (1686); Ukrayna'nın Lehistan-Litvanya Birliği, Rusya Çarlığı ve Osmanlı İmparatorluğu arasında bölüşülmesi.
Taraflar
Sağ-kıyı Ukraynası
Herb Rzeczypospolitej Obojga Narodow.svg Lehistan-Litvanya Birliği
Osmanlı Ukraynası (1669)
Osmanlı İmparatorluğu Osmanlı İmparatorluğu (1669)
Herb Viyska Zaporozkoho.svg Sol-kıyı Ukraynası
Herb Moskovia-1 (Alex K).svg Rusya Çarlığı
Komutanlar ve liderler
Pavlo Teteria
Mykhailo Khanenko
Yuri Hmelnitski
Petro Doroşenko
Yuri Hmelnitski
George Ducas
Ivan Briukhovetsky
Demian Mnohohrishny
Ivan Samoylovych

Dönemin zaman aralığı tarihçiler arasında değişir:

Dönem, Ukrayna'nın komşuları tarafından sürekli çekişme, iç savaş ve dış müdahale ile karakterize edildi.

Başlama nedeniDüzenle

Harabe, 1657'de hetman Bogdan Hmelnitski'nin ölümünden sonra başladı. Hmelnitski, başlattığı Hmelnitski Ayaklanması ile Lehistan-Litvanya Birliği'ne karşı güçlü konuma gelmek için Rusya Çarlığı'na bağlılık yemini etmişti. Hmelnitski, Ukrayna tarihinin önemli isimlerinden biri olan etkili bir lider olarak Kazak Hetmanlığı sınırlarını genişletmek adına savaşlar yaparken, ardıl kurallar koymadı ve kendi iradesi ile oğlu Yuri Hmelnitski'yi yeni hetman olarak tercih etti. Genç ve deneyimsiz Yuri Hmelnitski (1641-1685) babasının liderlik özelliklerinden açıkça yoksundu. Bogdan Hmelnitski'nin ölümü sırasında, Kazak Hetmanlığı yaklaşık 2250.000 milkare (650.000 km2) ve 1.2 ila 1.5 milyonluk bir nüfusa sahipti. Yuri Hmelnitski'nin tecrübesizlikleri Zaporojya Kazakları'nı kötü etkiledi ve ileri gelen ordu amirleri Ataman olmak için mücadele etti.

SonuçlarDüzenle

  1. Ruthen Kazak devleti kurma girişimi başarısız oldu.
  2. Ukrayna, Dinyeper boyunca Rusya ve Polonya arasında bölündü.
  3. Polonya, Sol-kıyı Ukraynası'nı kaybetti ve zayıfladı.
  4. Rusya toprakları güney ve güneybatıya doğru genişledi.
  5. Osmanlı gücünü Ukrayna'ya kadar genişletti (Doroşenko sayesinde).

KaynakçaDüzenle