Hâmân (İslam)

(Haman sayfasından yönlendirildi)

Hâmân, Kur'an'da Musa, Firavun ve Kârûn ile birlikte anılan bir şahıs veya figürdür.[1] Kur'an anlatısında Musa kendisine bildirilen ayetlerle birlikte Firavun, Hâmân ve Kârûn'a gider ancak onlar Musa'yı sihirbazlıkla ve yalancılıkla suçlarlar.[1][2] Musa'nın davetini kabul etmeyen Firavun: "Sizin için benden başka bir tanrı tanımıyorum." der[3] ve Hâmân'dan, Musa'nın tanrısına ulaşmak için kendisine bir kule yapmasını ister.[1] En sonunda Firavun, Hâmân ve Kârûn günahlarından ötürü cezalandırılırlar.[1]

İlgili ayetlerDüzenle

Kasas (5-8):[4][5][6][7]

Yeryüzünde güçsüzleştirilip ezilenlere lütfederek diledik ki onları önderler ve varisler yapalım. Ve onları yeryüzüne yerleştirelim, Firavun, Haman ve ordularına, korktukları şeyi gösterelim. Musa'nın annesine: "Onu emzir, ancak ne zaman onun can güvenliğinden endişelenirsen onu ırmağa at. Korkma, üzülme. Biz onu sana döndürecek ve onu elçilerden biri yapacağız," diye vahyettik. Nihayet Firavun'un ailesi, kendileri için bir düşman ve üzüntü kaynağı olacak o bebeği aldı. Firavun, Haman ve orduları suçlular idiler.

Kasas (38):[3]

Firavun, "Ey ileri gelenler, ben sizin için benden daha iyi bir tanrı bilmiyorum. Haman, benim için balçığın üzerinde ateş yakarak tuğla hazırla ve Musa'nın tanrısına ulaşabilmem için bir kule yap. Ben onun yalancı olduğuna inanıyorum," dedi.

Ankebût (39):[8]

Karun, Firavun ve Haman'ı da... Musa, onlara apaçık delillerle gitmişti; ancak onlar yeryüzünde büyüklük tasladılar. Atlatıp kaçamadılar

Mü'min (24):[2]

Firavun'a, Haman'a ve Karun'a... "Bu sihirbazın ve yalancının biridir," dediler.

Mü'min (36):[9]

Firavun dedi ki, "Haman, benim için bir kule dik de yollara erişeyim."

Anlatı ile ilgili görüşlerDüzenle

İslami yorumlar Hâmân'ı Tevrat anlatılarından bağımsız, Mısır ve Firavunlar ile bağlantılı bir kişi veya figür olarak görme eğilimindedir.[1][10][11] Çünkü Eski Ahit'te Hâmân, Firavun'un değil Pers kralı Ahaşveroş'un veziri olarak geçmektedir.[12] Kur'an'da geçen "firavun" kelimesinin bir unvan oluşundan dolayı [1][10] "hâmân"ın da bir şahıs değil, Amon rahiplerine verilen bir unvan olduğu düşünülmektedir.[1]

Amon Mısır'ın en önemli ilahlarından biridir ve adı halen Yahudi, Hıristiyan ve Müslüman halklar arasında duaların peşinden söylenen Âmin, amen, yamin gibi ifadelerin içerisinde yüksek sesle söylenir.[13][14][15][16] Bu ilahın adı zaman zaman "Haman" şeklinde de telaffuz edilmiştir ve onu temsil eden rahip de aynı adla anılmıştır.[1] Bir kitabede Amon'dan en önemli mali memur ve hazinedar olarak bahsedilmektedir.[1][17] Amon bütün orduların kumandasından ve tanrılara adanan binaların yapımından da sorumlu idi.[1][10][17] Amon'un başrahibinin, mabetlerin inşasından sorumlu olması ile Kur'an'da, Firavun'un Hâmân'dan bir kule inşa etmesini istemesi arasında tarihi bir ilgi bulunmaktadır.[1]

Buna göre Hâmân'ın kimliği için Musa zamanında yaşayan Firavun'un veziri, sarayındaki önemli bir şahsiyet veya Amon kültünün başrahibi gibi olasılıklardan birisi olabileceği düşünülür.[1]

Ayrıca bakınızDüzenle

KaynakçaDüzenle

  1. ^ a b c d e f g h i j k l "HÂMÂN - TDV İslâm Ansiklopedisi". islamansiklopedisi.org.tr (İngilizce). 20 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Kasım 2020. 
  2. ^ a b "Mü'min Suresi 24. Ayet". www.kuranmeali.com. Erişim tarihi: 26 Kasım 2020. 
  3. ^ a b "Kasas Suresi 38. Ayet". www.kuranmeali.com. Erişim tarihi: 26 Kasım 2020. 
  4. ^ "Kasas Suresi 5. Ayet". www.kuranmeali.com. Erişim tarihi: 26 Kasım 2020. 
  5. ^ "Kasas Suresi 6. Ayet". www.kuranmeali.com. Erişim tarihi: 26 Kasım 2020. 
  6. ^ "Kasas Suresi 7. Ayet". www.kuranmeali.com. Erişim tarihi: 26 Kasım 2020. 
  7. ^ "Kasas Suresi 8. Ayet". www.kuranmeali.com. Erişim tarihi: 26 Kasım 2020. 
  8. ^ "Ankebût Suresi 39. Ayet". www.kuranmeali.com. Erişim tarihi: 26 Kasım 2020. 
  9. ^ "Mü'min Suresi 36. Ayet". www.kuranmeali.com. Erişim tarihi: 26 Kasım 2020. 
  10. ^ a b c vuralk (20 Aralık 2016). "49-KASAS SURESİ". Hakkı Yılmaz. 13 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Kasım 2020. 
  11. ^ "Kur'an'da adı geçen Haman ile Tevrat'taki Haman aynı kişiler mi? – Fetva". 27 Mart 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Kasım 2020. 
  12. ^ "İncil: Ester 9". incil.info. 25 Temmuz 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Kasım 2020. 
  13. ^ COLLATION OF THEOSOPHICAL GLOSSARIES 15 Mart 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Erişim: 1 Ocak 2012.
  14. ^ The Origin of the Word Amen, Ed. by Issa & Faraji, Amen Ra Theological Seminary Press.
  15. ^ Assembly of Yahweh, Cascade (an Assembly of True Israel, of the Diaspora) Words and Definitions critical to the correct understanding of the Scriptures and Christianity. 26 Şubat 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Erişim: 1 Ocak 2012
  16. ^ "Amon (Egyptian god)." Encyclopædia Britannica. Encyclopædia Britannica Online. Encyclopædia Britannica Inc. 18 Mart 2012
  17. ^ a b "Amun". Ancient History Encyclopedia. 4 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Kasım 2020. 

Dış bağlantılarDüzenle