Gazne

(Gazni (şehir) sayfasından yönlendirildi)

Gazne (Farsçaغزني; Dariceغزنی), Afganistan'ın kuzeyinde, Gazni Vilayeti'nin merkezi olan şehir.[1]

Gazne
Farsçaغزني
Dariceغزنی
Gazne şehri
Afganistan konumunda Gazne
Gazne
Gazne
Gazne'nin Afganistan'daki konumu
Ülke Afganistan Afganistan
Vilayet Gazni Vilayeti
İlçe Gazni
Rakım 2.219 m (7.280 ft)
Nüfus
 (2019)
 • Toplam 270.000
Zaman dilimi UTC+04.30 (ASZ)

Kent, Afganistan'ın en işlek karayollarının kavşağında kurulmuştur.[1] Güneybatıdan Kalat'a, kuzeydoğudan başkent Kabil'e ve doğudan Gardez'e bağlıdır.[1]

Kelime anlamı "pırlanta" olan Gazne şehri zengin bir tarihe sahiptir. Gazne Kalesi, Gazne Minareleri, Sultan III. Mesud'un sarayı ve diğer kültürel hazineler yüzyıllardır gezginleri şehre çekmiştir. 2013 yılında ISESCO tarafından İslam dünyası kültür başkenti seçilmiştir.[2]

İslamiyet öncesi dönemde bölgede Budizm ve Hinduizm inanışlarına sahip kabileler yaşamıştır.[3] 7. yüzyılda İslamiyeti getiren müslüman Arapları, 9. yüzyılda Seferîler takip etmiştir. 10. yüzyılda Sebük Tegin tarafından Gazneliler Devletinin başkenti yapılmıştır. Şehir Gurlular tarafından yıkılmıştır, ama tekrar inşa edilmiştir. Timurlular ve Delhi Sultanlığı dahil birçok yerel gücün eline geçmiştir. Son olarak Hotakîlere ve onun devamı olan Dürrânîlere, yani modern Afganistan'a geçmiştir.[4]

İklimDüzenle

  Gazne iklimi  
Aylar Oca Şub Mar Nis May Haz Tem Ağu Eyl Eki Kas Ara Yıl
En yüksek sıcaklık (°C) 16,0 17,8 24,8 28,0 33,0 36,3 36,7 35,6 32,5 29,9 21,2 16,6 36,7
Ortalama en yüksek sıcaklık (°C) 0,6 2,3 10,0 18,0 23,7 29,2 30,8 30,5 26,5 19,0 12,6 5,4 17,4
Ortalama sıcaklık (°C) −5,9 −4,4 3,8 11,0 16,3 21,4 23,3 22,2 16,9 10,3 4,0 −1,8 9,8
Ortalama en düşük sıcaklık (°C) −10,6 −9 −1,5 4,2 8,1 12,4 15,1 14,1 8,3 2,2 −2,5 −6,6 2,8
En düşük sıcaklık (°C) −33,5 −29,2 −17,5 −5,8 0,0 5,0 7,7 2,0 −3,5 −6 −13,8 −33,2 −33,5
Ortalama yağış (mm) 40,2 53,9 70,9 49,9 19,7 1,9 14,1 4,7 0,5 4,1 11,3 25,8 297
Kaynak: Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi

KaynakçaDüzenle

  1. ^ a b c Nijman, Jan (2020). Geography: Realms, Regions, and Concepts (20. bas.). Wiley. ISBN 978-1119607410. 
  2. ^ "Ghazni To Be Islamic Capital Of Culture". RadioFreeEurope/RadioLiberty. 16 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Mart 2018. 
  3. ^ Richards, J.F. (1974). "The Islamic frontier in the east: Expansion into South Asia". Journal of South Asian Studies. 4 (1). ss. 91-109. doi:10.1080/00856407408730690. 
  4. ^ Richards, J.F. (1974). "The Islamic frontier in the east: Expansion into South Asia". Journal of South Asian Studies. 4 (1). ss. 91-109. doi:10.1080/00856407408730690. 

Dış bağlantılarDüzenle