Ana menüyü aç

Göreli Ağır İyon Çarpıştırıcısı

Göreli Ağır İyon Çarpıştırıcısı (Relativistic Heavy Ion Collider - RHIC) ilk ve çalışan sadece 2 ağır iyon çarpıştırıcı vardır ve onlardan biridir. Aynı zamanda, şu ana kadar inşa edilmiş tek spin-kutuplu proton çarpıştırıcıdır. Brookhaven Ulusal Laboratuvarı (BNL) Upton, New York' ta  bulunur ve ulusalar arası bir araştıma timi tarafıdan kullanılır. Amerika Birleşik Devletleri' ndeki çalışan tek parçacık çarpıştırıcıdır..[1][2][3] RHIC' i relativistik hızlarda haraket eden iyonları çarpıştırmak için kullanarak fizikçiler Big Bang' in kısa bir süre ardından evrende var olmuş maddeninilkel formu üzerine çalırlar.[4][5] Spin- kutuplanmış protonları çarpıştırarak, protonun spin yapısı keşfedilmiştir.

RHIC şu an dünyadaki ikinci en büyük enerjisi ağır iyon çarpıştırıcıdır. Bunun sebebi 7 Kasım 2010'da, Büyük Hadron Çapıştırıcı (Large Hadron Collider- LHC) daha yüksek enerjili bir ağır iyon çarpıştırması gerçekleştirmiş olmasıdır.[6] 

2010'da RHIC fizikçileri bastırdıkları yayında normal maddenin parçalanmasına yol açacak çarpışma sıcaklığına eriştiklerini ve normal maddenin parçalanarak kuark-gluon plazmasını oluşturduğunu ilan etti.[7]

KaynakçaDüzenle

  1. ^ M. Harrison; T. Ludlam; S. Ozaki (2003). "RHIC Project Overview". Nuclear Instruments and Methods in Physics Research A. 499 (2–3), s. 235. Bibcode:2003NIMPA.499..235H. doi:10.1016/S0168-9002(02)01937-X. 
  2. ^ M. Harrison; S. Peggs; T. Roser (2002). "The RHIC Accelerator". Annual Review of Nuclear and Particle Science. Cilt 52, s. 425. Bibcode:2002ARNPS..52..425H. doi:10.1146/annurev.nucl.52.050102.090650. 
  3. ^ E. D. Courant (2003). "Accelerators, Colliders, and Snakes". Annual Review of Nuclear and Particle Science. Cilt 53, s. 1. Bibcode:2003ARNPS..53....1C. doi:10.1146/annurev.nucl.53.041002.110450. 
  4. ^ M. Riordan; W. A. Zajc (2006). "The First Few Microseconds". Scientific American. 294 (5), s. 34. Bibcode:2006SciAm.294e..34R. doi:10.1038/scientificamerican0506-34A. 
  5. ^ S. Mirsky; W. A. Zajc; J. Chaplin (26 Nisan 2006). "Early Universe, Benjamin Franklin Science, Evolution Education". Science Talk. Scientific American. 12 Ekim 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Şubat 2010. 
  6. ^ "CERN Completes Transition to Lead-Ion Running at the LHC" (Basın açıklaması). CERN. 8 November 2010. Erişim tarihi: 2016-11-23. 
  7. ^ A. Trafton (9 Şubat 2010). "Explained: Quark gluon plasma". MITnews. 24 Ekim 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ocak 2017. 

Daha FazlasıDüzenle

Dış bağlantılarDüzenle