Ana menüyü aç

Func Devleti, Func Sultanlığı veya Sennar Sultanlığı, 1504 yılında, bugün Sudan'ın Nübye bölgesinde yer alan Sennar merkezli olarak kurulan zenci krallığı. Sonradan Müslüman olmuş, fiilen Osmanlı Devleti'ne bağlı olmakla birlikte, 1821 yılında Mısır Valisi Kavalalı Mehmed Ali Paşa tarafından fethedilerek doğrudan Mısır Hidivliği'ne ilhak edilmiştir.

Sennar
السلطنة الزرقاء
Mavi Sultanlığı / Func Sultanlığı
1504-1821
1750 yılında Sennar Sultanlığı (pembe) ve diğer devletler
1750 yılında Sennar Sultanlığı (pembe) ve diğer devletler
Başkent Sennar
Hükûmet Monarşi
• 1504–1533/4
Amara Dunqas (ilk)
• 1805–1821
VII. Badi (son)
Yasama organı Büyük Konsey[1]
Tarihçe  
• Kuruluşu
1504
• Func Devleti'nin kuruluşu
1504
• Kavalalı tarafından fethi
15 Temmuz 1821
• Mısır Hidivliğine ilhakı
15 Şubat 1841
• Dağılışı
1821
Nüfus
• Sayılan
5156000[b]
Para birimi Yok (barter)[c]
Öncüller
Ardıllar
Alodya
Mısır Hidivliği

Func Devleti'nin denize mahreci Suakin limanı olup, daha 1517 yılında bu liman kenti Türk topraklarına katılmıştı. Bu sayede Osmanlı Devleti kendine biçimsel olarak bağlı krallığın ticaretini de denetim altında tutabiliyordu.

Devlet kabile anlayışı üzerineydi. Çünkü, halk kabilelerden oluşuyordu. Kabile büyükleri kabile içerisinde özgür konumdaydılar. Func Sultanları vergi almanın haricinde kabilelere fazla müdahale etmiyorlardı. Bu da millî şuurun zayıflığına sebep olmuştur. Func Devleti, özellikle Sudan tarihinde Arap Kültürü ve İslam Kültürü'nün yayılmasında etkin olmasıyla meşhurdur.

Bu devlet zamanında Kahire veya Bağdat gibi önemli ilim merkezleriyle kültürel bağlar kurulmuştur. Oralara senelik hediyeler gönderilmiştir. Hatta bu hediyelere bir mukabele olarak devrin bazı alimleri Func Sultanı Süleyman Badi Sani'yi methetmişlerdir. Yine Func Devleti tarafında İslam öğretimi için çeşitli ilim merkezlerinden alimler bölgeye davet edilmişlerdir. Bu davet edilen alimlerin gelişleriyle Sudan topraklarında birçok mescit inşa edilmiştir. Yine Func Devleti El-Ezher Üniversitesi'ne öğrenciler göndermişlerdir.

Bu devirde birçok mutasavvıf grup Func Devleti topraklarına gelmiştir. Mutasavvıf grupların gelmesiyle İslam daha hızlı yayılmaya başlamıştır. Aynı dönemde Sudan tarihinde bir ilk olarak Vezirlik oluşturulmuştur. İlk vezir ise Muhammed Ebu Likeylek olmuştur.[3]

KaynakçaDüzenle

  1. ^ Welch, Galbraith (1949). North African Prelude: The First Seven Thousand Years (snippet view). New York: W. Morrow. s. 463. OCLC 413248. Erişim tarihi: 12 Ağustos 2010. The government was semirepublican; when a king died the great council picked a successor from among the royal children. Then—presumably to keep the peace—they killed all the rest. 
  2. ^ Trimingham, J. Spencer (1996). "Islam in Sub-Saharan Africa, till the 19th century". The Last Great Muslim Empires. History of the Muslim World, 3. Abbreviated and adapted by F. R. C. Bagley (2nd bas.). Princeton, NJ: Markus Wiener Publishers. s. 167. ISBN 978-1-55876-112-4. The date when the Funj rulers adopted İslam is not known, but must have been fairly soon after the foundation of Sennār, because they then entered into relations with Muslim groups over a wide area. 
  3. ^ >المختصر في الدراسات السودانية<