Ege Adaları

(Ege adaları sayfasından yönlendirildi)

Yunanistan yarımadası ile Anadolu yarımadası arasında bulunan ve toplam alanı 23.000 kilometrekare kadar olan 3000'e yakın ada ve adacığa Ege Adaları adı verilir. Ege denizindeki adalar, yüz ölçümleri çok farklı ve sayıları çok fazla olmasına rağmen yine de gruplara ayrılabilirler.

En alt bölümdeki adalar olan Rodos, Girit, Kerpe ve Çuha, Anadolu ve Yunanistan yarımadalarının ana kara parçalarının dışında bulunurlar. Diğer adaların hemen hemen hepsi Türk ve Yunan ana kara parçalarının önünde bulunan bölgelerde toplanmışlardır.

Bu ada gruplarından Mora yarımadasının doğusunda bulunanlara Kiklatlar, Yunanistan'ın orta bölümünün kıyıları önünde bulunanlara Tesalya Adaları (Kuzey Asporatlar ya da Şeytan Adaları), Ege denizinin orta bölümünde, Anadolu kıyılarına yakın olanlara Saruhan Adaları (Doğu Asporatlar), Batı Anadolu'nun güney ucunda yer alanlara da Onikiada (Güney Asporatlar) denir. Asporat (Sporat) Yunanca "dağınık" demektir, Kiklat ise "çember" demektir.

Sanılanın aksine, Batı Anadolu kıyılarına yakın olan irili ufaklı adalara Oniki Ada denilmemektedir. Sık yapılan bu yanlışlığı önlemek için, en güneydeki Girit hariç tutularak, Ege adaları şu şekilde sınıflandırılabilir:

Türk Gri Bölge adalarını gösteren Ege Adaları haritası.
Ege denizinin batimetrik haritası. Adaların hem günümüzdeki adları hem de (parantez içinde) tarihsel adları verilmiştir.
  Avrupa Kıtası ve bu kıtaya ait adalar
  Asya Kıtası
  Asya Kıtasına ait adalar, Küçük Asya Adaları

İçindekiler

Ege AdalarıDüzenle

Boğazönü Adaları (Kuzey Ege Adaları ya da Trakya Adaları)Düzenle

Kuzey Ege denizinde yer alan Taşoz, Semadirek, Gökçeada (İmroz), Bozcaada (Tenedos) ve Limni (Ilımlı) adalarına bu isim verilir.

Tavşan Adaları (Kiklatlar)Düzenle

Yunanistan'ın Mora yarımadasının doğusunda bulunan Andıra, İstendil (Tinos), Sire, Mökene (Mikonos), Nakşa, Bara, Yamurgi, Santoron (Santorini), Anafi, Değirmenlik (Milos) ve Yavuzca (Sifnos) adalarına bu isim verilir.

Eğriboz ve Şeytan Adaları (Kuzey Asporatlar ya da Tesalya Adaları)Düzenle

Orta Yunanistan kıyıları önünde bulunan adalara denir. Başlıcaları: İskados, İşkapolos, Kırlangıç (Alonnisos), Keçi (Pelagos), İskiri, Eğriboz.

Doğu Ege Adaları (Saruhan Adaları)Düzenle

Saruhan Adaları (Doğu Asporatlar) Ege denizinin orta bölümünde ve Anadolu yarımadasına çok yakın konumdadırlar. Başlıcaları: Midilli, Sakız, Sisam ve Ahikerya'dır.

Oniki Ada (Menteşe Adaları, Güney Asporatlar, Cezair-i İsna Aşer, Karya Adaları, Dodekanisa)Düzenle

Menteşe Adaları (Güney Asporatlar) Batı Anadolu kıyılarının güneyinde ve kıyılara çok yakın konumdadırlar. Başlıcaları: Rodos, Kaşot (Çoban), Kerpe, Limoniye, Sömbeki, İlyaki (İlkil), İncirli, Yalı, İstanköy, İstanbulya, Kilimli (Kelemez), İleriye, İlipsi, Herke, Batnaz ve Meis (Kızılhisar).

Adaların listesiDüzenle

Onikiada (Menteşe Adaları, Güney Asporatlar, Cezair-i İsna Aşer, Karya Adaları, Dodekanisa)Düzenle

Batnaz civarındaki ada, adacık ve kayalıklar
Eşek adacığı (Gaidouronisi=EşekAdası, Agathonisi)
Nera adacığı (Nera)
Nergiscik adası (Arki)

Herke civarındaki ada, adacık ve kayalıklar
Limoniye adacığı (Alimnia)

İleriye civarındaki ada, adacık ve kayalıklar
Ardıçcık adacığı (Kinaros)
Bulamaç adacığı (Farmakonisi)
Kendiroz kayalıkları (Liadhi)
Koçbaba adacığı (Levitha)

İlyaki civarındaki ada, adacık ve kayalıklar
Askino adacığı (Antitelos)

İncirli civarındaki ada, adacık ve kayalıklar
Çerte / Kandilli adacığı (Kandeliussa)
Sakarcılar / Yalı adacığı (Gyali)

İstanbulya civarındaki ada, adacık ve kayalıklar
Ardacık adası (Syrna)
Kızkardaşlar adacıkları (Adelfi)
Üçadalar (Tria Nesia)
Yaban adacığı (Ofidusa)

Kerpe civarındaki ada, adacık ve kayalıklar
Doğancık / Sarya / Küçük Kerpe adacığı (Saria)

Kilimli civarındaki ada, adacık ve kayalıklar
Kalolimni adacığı (Kalolimnos)
Kardak / İkizce kayalıkları (Imia) (Türkiye'yle Yunanistan arasında anlaşmazlık konusudur)
Keçi adacığı (Platia)
Keçi / İpserim / Kapari adası (Pserimos)

Kızılhisar civarındaki ada, adacık ve kayalıklar
Alimenterya adacığı (Alimentaria)
Başak adacığı (Nissi tis Dacia)
Bayrak adacığı (Nissi tis Pighi)
Çatal adaları (Tsatallota / Volo)
Domuz kayalığı (Psoradia)
Dragonera kayalığı (Dragonera)
Ekmek kayalığı (Psomi)
Furnakya (Fournakhia)
Güvercin adacığı (Prasouda)
Heybeli / Suluada adacığı (Nisida Pighi)
Çamada / İpsili adacığı (Strongyli=Yuvarlak / Ypsili=Yüksek)
Karaada (Ro / Agios Georgios)
Karavola adacığı (Karavolas)
Katovolo adacığı (Kato Volo)
Kilise kayalığı (Agrielia=Vahşi Zeytin)
Kovan / Büyük Makriada adacığı (Ano Makri)
Kovanlı / Küçük Makriada adacığı (Kato Makri)
Kutsumbora adacığı (Koutsoumbas)
Marati adacığı (Marathos)
Mavro Pinaki adacığı (Mavro Pinaki)
Polifados adacığı (Polyfados)
Vutzaki kayalığı (Roccie Voutzaky)
Sarıada / Dasya adacığı (Dasia)
Üvendire adacığı (Ochendra)

Avgo adacığı (Avgo)
Çameli adacığı (Khameli)
İkikardaşlar adacıkları (Divunia, Unianisia)
Küçük İstakida kayalığı (Astakidapulo)
İstakida adacığı (Astakida)
Karabonez adacığı (Karabonesia)
Karabi adacığı (Karavi)
Safran adacığı (Megalo Sofrano)

Sömbeki civarındaki ada, adacık ve kayalıklar
Nimos adacığı (Nimos)
Seskli adacığı (Sesklion)

Tavşan Adaları (Kiklatlar, Çember Adaları)Düzenle

Anafiye civarındaki ada, adacık ve kayalıklar
Küçük Anafi adacıkları : Pakya & Makra (Pakheia & Makra)

Andıra civarındaki ada, adacık ve kayalıklar
Venedik kayası (Kalogeri)

Bara civarındaki ada, adacık ve kayalıklar
Andibara / Andobade adası (Antiparos)

Değirmenlik civarındaki ada, adacık ve kayalıklar
Küçük Değirmenlik adası (Antimilos)
Gümüş adası (Kimolos)
Polino adası (Polyaigos)

Koyunluca civarındaki ada, adacık ve kayalıklar
Serfo adası (Serifopula)

Mökene civarındaki ada, adacık ve kayalıklar
Delos adası (Dilos)
Doğancık adacığı (Ktapodia)
Sığırcıklar adası (Rinia)
Yılan adası (Dhragonisi)

Nakşa civarındaki ada, adacık ve kayalıklar
Eskino adası (Shoinousa)
Hacılar adası (Denusa / Donusa)
Karo adası (Keros)
Yassıca adası (Antikeros)
Kufonisya adacıkları (Koufonisia)
Örenli (Irakleia)

Santoron civarındaki ada, adacık ve kayalıklar
Hıristiyan adacığı (Hristiani)
Yeni Kameni adası (Nea Kameni)
Eski Kameni adası (Palea Kameni)
Terasya adası (Thirassia)

Sire civarındaki ada, adacık ve kayalıklar
Didim adacığı (Didimi)
Papazlık / Şeytanlık / Şeytan adası (Gyaros)

Yamurgi civarındaki ada, adacık ve kayalıklar
Anidro adacığı (Anidhros)

Saruhan Adaları (Doğu Asporatlar, Batı Anadolu Adaları, Doğu Ege Adaları)Düzenle

Akoğlu / Kedi Kopano), Alibey / Cunda (Nesos=Ada, Mosko, Yunda, Moshonisi, Moshinos=Kokuluada), Çıplak (Chalkis, Cimno), Çiçek (Argistra, Angistri), Gizli kayalar (Petro=Kaya), Göz, Güvercin / Kızlar Manastırı (St Giorgio / Aya Yorgi), Hasır (Sefiri), İkiz kayalar (Daskali, Daskalio), İlyosta Büyük / Güneş / Fener (Ilyosta, Eleos=Güneş, Oilios), İlyosta Küçük / Yumurta (Kilyosta, Eleos Pulo), Kalemli (Kalamaki), Kara / Balkan / Kutu (Kudho), Kara ada / Kamış adası / Akvaryum (Kalamo, Kalamos), Kara ada Küçük, Karaada Büyük / Balık adası / Tavşan (Psariano=Balık), Kayabaşı, Kılavuz / Mosko / Pınar / kılavuz (Mosko Pulo), Kız (Ulya), Kumru, Lale / Dolap / Soğan (Kromido), Maden Büyük / Maden (Pirgo, Pordoselene, Pirgos=kale, Poroselene, Pordosolone), Maden Küçük, Melina, Mırmırcalar, Pirgos kayalıkları, Poyraz ada / İncirli / Yellice (Leyah), Sazlı ada / Oker, Taş (Klavo), Taşlı, Tavuk (St Yoannis, Aya Yannis), Tüzüner, Yalnız (Yanlız), Yelken, Yuvarlak adacığı (Kalamo Pulo).

Eğriboz ve Şeytan Adaları (Kuzey Asporatlar, Tesalya Adaları)Düzenle

Boğazönü Adaları (Kuzey Ege Adaları, Trakya & Makedonya Adaları)Düzenle

Fener, Kaşık, Gökçe, Orak, Piresa, Sıçanlık (Sıçancık), Taş, Tavşan, Yılan.

Girit ve civar adalarıDüzenle

Anabolu Körfezi, Argolis, Saron Körfezi AdalarıDüzenle

Yediadalar (İyon Adaları)Düzenle

Not: Yediadalar grubunda Çuha ve Sıkliye adaları dışındaki diğer tüm adalar İyon Denizi'ndedir.

Hukuksal DurumDüzenle

Ege Adaları’nın kendi kıyı karasularının ötesindeki orta Ege Denizi bölgesinin deniz tabanı, 1982 tarihli Uluslararası Deniz Hukuku Sözleşmesi'ne göre, Türkiye kıyılarından 100 deniz mili (185 km.) açığa kadar Türkiye'nin mülkiyetinde olup buradaki maden ve deniz kaynaklarını Türkiye'den başka bir ülke kullanamaz.[kaynak belirtilmeli] Bu konuda Lahey Adalet Divanı da aynı şekilde görüş bildirmektedir. Yani uluslararası hukuka göre adaların yalnızca 6 ya da 12 mil karasuları olabilir ama 200 mile kadar kıyı ülkesine işletme hakkı veren Münhasır Ekonomik Bölge hesabına adalar dâhil edilemez şeklinde görüş açıklamaktadır.[kaynak belirtilmeli][1]

Ege'de Türkiye ve Yunanistan'ın ana kıta kıyılarından eşit uzaklıktaki bir orta hat belirlenmesi ve deniz tabanı işletme haklarının bu orta hatta göre taksim edilmesi zorunluluğu, bu 1982 uluslararası deniz sözleşmesinin bir gereğidir. Bu anlaşma hükümlerine göre, 200 milden daha dar denizlerde iki kıyıdaş devlet eşit şekilde deniz tabanını paylaşmak durumundadır.[kaynak belirtilmeli] Bu konu 12 millik karasuları meselesiyle karıştırılmamalıdır. Ekonomik münhasır bölge, karasularından kat kat daha uzağında alanları kıta kenarında bulunan ülkelere vermektedir ve adaların böyle bir kıtasal ekonomik bölgesinin olmayacağı bu deniz sözleşmesinde yazılıdır.[1]

Türkiye'nin ta Ege Denizi ortalarına kadar yani Girit ve Mikonos önlerine kadar Ege deniz yatağında maden çıkarma ve balıkçılık yapabilme hakları uluslararası antlaşmalarca geçerlidir.[kaynak belirtilmeli] Yunanistan da bu antlaşmaları imzalamış durumdadır. Ayrıca Yunanistan ve Türkiye 1976 yılında tartışmalı Ege kıta sahanlığı sorunu çözülünceye kadar kendi karasularının ötesindeki münhasır ekonomik bölge alanlarına giren sularda maden ve petrol aranmaması ve çıkarılmaması konusunda 1976 yılında Bern kentinde bir moratoryum imzalamışlardır ve bu moratoryum 2012 itibarı ile halen sürmektedir.

KaynakçaDüzenle

  1. ^ a b [1]

Ayrıca bakınızDüzenle