Demokrasi türleri

Demokrasi türleri; halkın doğrudan veya temsili olarak eşit şekilde katılımını sağlayan hükûmet biçimi ya da toplumsal yapılardır.[1]

Doğrudan demokrasilerDüzenle

Doğrudan demokrasi ya da saf demokrasi, halkın doğrudan yönetime katıldıkları demokrasi türüdür. Atina demokrasisi ya da klasik demokrasi, Yunan şehir devleti Atina'da antik dönemde ortaya çıkan doğrudan demokrasi şeklini ifade etmektedir. Halk demokrasisi, referandum gibi araçlarla halkın iradesinin yansımasına ve somutlaşmasına izin veren doğrudan demokrasi türüdür.

Endüstriyel demokrasi; çalışanların işyerinde kararlar alabildiği, sorumluluğun ve otoritenin paylaşıldığı demokrasi türüdür. (ayrıca bakınız: İşyeri demokrasisi).

Temsili demokrasilerDüzenle

Temsili demokrasi, egemenlik hakkının halkın temsilcileri aracılığıyla kullanıldığı doğrudan olmayan demokrasidir.

Liberal demokrasi, hukuk devleti ilkesi ile bireylerin özgürlüklerinin ve varlıklarının korunduğu temsili demokrasi biçimidir. Düşük yoğunluklu demokrasi ise seçilen temsilcilerin gücünün çok az sınırlandırıldığı ya da hiç sınırlamanın bulunmadığı demokrasi türüdür.

Diğer temsili demokrasi türleri şunlardır:

Demarşi, vatandaşlar arasından devletin temsilcisi veya savunma, çevre gibi belirli konularda karar alan kişi olmak üzere rastgele kişilerin seçilmesidir.

Partisiz demokrasi, genel ve dönemsel seçimlerle ve gizli oyla herhangi bir politik parti adı geçmeksizin hükûmet veya kurum temsilcilerinin seçilmesidir.

Organik ya da otoriter demokrasi, hükümdarın kayda değer bir güce sahip olduğu ancak söz konusu gücü halkın yararına kullandığı demokrasi biçimidir. Bu terim ilk defa Bonapartizm destekleri tarafından kullanılmıştır.[2]

İletişime göre demokrasilerDüzenle

E-demokrasi, İnternet gibi elektronik haberleşme sistemleri ile demokratik süreci geliştiren demokrasi türüdür.[kaynak belirtilmeli]

Yere göre demokrasilerDüzenle

Özgürlük düzeyine göre demokrasilerDüzenle

Liberal demokrasi, hukuk devleti ilkesi ile bireylerin özgürlüklerinin ve varlıklarının korunduğu temsili demokrasi biçimidir. Buna karşın savunmacı demokrasi, demokrasinin kurumlarını korumak amacıyla bazı hak ve özgürlüklerin kısıtlandığı demokrasi biçimidir.

Dini demokrasilerDüzenle

Dini demokrasi, genellikle toplumun çoğunluğunun mensubu olduğu belirli bir dinin değerlerinin hukuk ve kurallar üzerinde etkili olmasıdır.

KaynakçaDüzenle

  1. ^ Larry Jay Diamond, Marc F. Plattner (2006). Electoral systems and democracy 14 Mayıs 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. p.168. Johns Hopkins University Press, 2006.
  2. ^ John Alexander Murray Rothney. Bonapartism after Sedan. Cornell University Press, 1969. Pp. 293.