Cevher (general)

Cevher ibn Abdullah (Arapça: جوهر  بن عبد الله Nisan 992'de öldü)

El-Muiz yönetimindeki Fatımi Halifeliği için batı Kuzey Afrika'nın fethine ve ardından Mısır'ın fethine önderlik eden bir Fatımi komutanıdır. 973'te Muiz'in Mısır'a gelmesine kadar Mısır'ın yardımcısı olarak görev yaptı ve Fatimi ülke üzerindeki kontrolünü sağlamlaştırdı ve Kahire'nin şehrini kurdu.

Soyu al-Siqilli ( Arapçaالصقلي , al-Ṣiqillī, 'Sicilya'), el-Saqlabi ( Arapçaالصقلبي , al-Ṣaqlabī, ' Slav '), El-Rumi ( Arapçaالرومي , al-Rūmī, ' Bizans ') ve al-Katib ( Arapçaالكَاتِب‎‎ , al-Kātib, ' Sekreter ') ve El-Kaide ( Arapçaالقائد al-Qāʾid, ' General '). [1]

BiyografiDüzenle

Cevher'in doğum tarihi bilinmiyor, ancak 992'de öldüğü ve kariyerinin zirvesi 950 ve 975 arasında olduğu için 900'lerden daha önce doğmuş olamaz. [1]Slav kökenlidir(sakalibe). Babası Abdullah bir köleydi, ama Cevher'in kendisi kaynaklarda sadece azatlı köle olarak geçiyor. [1]

Cevher ilk olarak üçüncü Fatımi halifesi el-Mansur Billah'in (946-953) bir bakanı olarak geçmektedir. [1] 958'de Mansur'un oğlu ve halefi Muiz (h. 953-975), Kuzey Afrika'nın orta ve batı kısımlarında Fatimi kontrolünü eski haline getirmek için bir seferberlik yürütmek üzere Cevher'i seçti.[1] Bu seferde Cevher, askeri yeteneklerini ilk kez kanıtladı.[1] İlk önce Fatimi ordularını, Fatimi'lerin rakipleri, Cordoba Halifeliği Emevileri ile savaşan liderleri Ya'la ibn Muhammed el-Yafrani ile ittifak eden bir Berber kabilesi olan Zenata'ya karşı zafere götürdü . [1] Daha sonra yönünü güneydoğudan Sijilmasa'a doğru döndürdü, hükümdarMuhammed ibn el-Feth ibn Meymun ibn Midrar yakaladı ve öldürdü.[1] Bir yıl sonra, Ekim 960'ta kuzeyi Fez'e doğru hareket etti, 13 Kasım'da şehri hücum edip Emevî valisi Ahmed ibn Ebu Bekir el-Cüdemi'yi ele geçirdi. [1] Bu zaferle Tanca ve Ceuta dışında bütün Mağrip Fatimi kontrolü altına girdi. Zaferinin simgesi olarak Cevheri'nin Atlantik Okyanusu'ndan İfrıkiye'deki Halife'ye canlı balıklarla dolu kavanozlar gönderdiği söyleniyor.[1]

Batı sınırları güvence altına alındıktan sonra Cevher, Mısır'a doğru gitti ve Giza'daki bir kuşatmanın ardından 969 yılında İhşidlerden Nil etrafındaki araziyi aldı. Fetih Ihşidilerin veziri Ebu'l-Fazl Ca'fer ibn el-Fazl (Sünnilerin din özgürlüğünü güvence altına almasıyla ilgili) ile bir anlaşma ile yapıldı, böylece Fatimiler çok az dirençle karşılaştı. Ardından Cevher 972 yılına kadar Mısır'ın valisi oldu.

Filistin, Mısır'ın fethinden sonra alınmış olmasına rağmen, Şam'daki Karmatilere yenildikten sonra Suriye'nin üstesinden gelinemedi..Ancak, Karmatiler Mısır'ı almaya çalıştığında, Cevher 22 Aralık 970'te Kahire'nin kuzeyinde onları yenmeyi başardı, ancak mücadele 974'e kadar devam etti. Mısır'ın güney sınırını güvenceye almak için Hıristiyan Nübye topraklarına bir elçi gönderildi.

Kahire'de kalmaya başladıktan sonra Cevher el-Muiz'le hoşnutsuzluğa düştü. Ancak halefi El Aziz (975-996) yönetiminde, Cevherin, yönetimdeki etkisinin artmasında önemli bir rol oynamış, ona haklarını geri vermiştir. 979'a kadar naipti, ancak Suriye'ye karşı yürütülen bir seferde Şam yakınında bir kez daha yenildikten sonra nihayet makamından alındı.

Cevher 28 Nisan 992'de öldü.[2]

KaynakçaDüzenle

  1. ^ a b c d e f g h i j Monés 1965.
  2. ^ Monés 1965, s. 495.

KaynaklarDüzenle

Dış linklerDüzenle