Casus filmi

film türü

Casus filmi türü, casusluk konusunu kurgusal anlamda ya gerçekçi bir şekilde (John le Carré'nin uyarlamaları gibi) ya da bir fanteziyi temel alarak (birçok James Bond filmi gibi) ele alır. John Buchan, le Carré, Ian Fleming (Bond) ve Len Deighton gibi yazarların eserleri de dahil olmak üzere casus kurgu türündeki birçok roman, film olarak uyarlandı. Alfred Hitchcock ve Carol Reed gibi önde gelen İngiliz yönetmenlerin kayda değer katkılarda bulunmaları ve İngiliz Gizli Servisi'nde geçen birçok film ile bu tür İngiliz sinemasının önemli [1] koludur.[2]

Nuvola spy.png

Casus filmleri, hükümet ajanlarının casusluk faaliyetlerini ve düşmanları tarafından keşfedilme risklerini gösterir. 1940'ların Nazi casusluk gerilim filmlerinden 1960'ların James Bond filmlerine ve günümüzün yüksek teknoloji gişe rekorları kıran filmlerine kadar, casus filmi her zaman dünya çapındaki izleyiciler arasında popüler olmuştur. Heyecan verici gerçeklerden kaçma, teknolojik gerilim ve egzotik mekanların bir kombinasyonunu sunan birçok casus filmi, aksiyon ve bilimkurgu türlerini bir araya getirerek, izleyicilerin destekleyebileceği kahramanları ve nefret etmeleri için kötüleri açıkça ortaya koyar. Ayrıca siyasi gerilim unsurları da içerebilirler. Bununla birlikte, komedi yönü olan pek çok örneği de vardır. (çoğunlukla bu türe giriyorlarsa aksiyon komedileri).

James Bond film casuslarının en ünlüsüdür, ancak le Carré'nin Soğuk Savaş'tan çıkan Soğuktan Gelen Casus gibi daha ciddi, araştırma çalışmaları da vardı. Soğuk Savaş sona erdikten sonra casus filmlerininin en yeni kötü adam terörizm haline geldi ve daha çok Orta Doğu'yu içeriyordu.[3]

TarihiDüzenle

Casus film türü, I. Dünya Savaş'ın başlamasıyla birlikte sinemanın sessiz film çağında başladı. Savaş ve işgal korkusunun tetiklemesi ile 1914 İngiltere yapımı, Parlamento Binası'nı havaya uçurma planına odaklanan The German Spy Peril ve 1913'te OHMS,[4] gibi filmler yapıldı. OHMS, "Our Helpless Millions Saved" ve On His Majesty's Service anlamına gelir (ve ilk kez kahramana yardım eden güçlü bir kadın karakteri içerir.)

1928'de Fritz Lang, gizli karargahlar, sadece kendilerine verilen sayı ile bilinen ajanlar ve kahramanı seven güzel yabancı ajan da dahil olmak üzere daha sonraki casus dramalarında oldukça popüler hale gelen birçok durumu içeren Spies filmini yaptı. Lang'ın o döneme ait Dr. Mabuse filmleri de casus gerilim filmlerinden öğeler içerir, ancak ana karakter yalnızca kâr amaçlı casuslukla ilgilenen bir suç dehasıdır. Ek olarak, Lang'in Hangmen Also Die gibi Amerikan filmlerinden birkaçı, II. Dünya Savaşı sırasındaki casusları konu alır.

Alfred Hitchcock, casus filmini 1930'larda etkili gerilim filmleri The Man Who Knew Too Much (1934), The 39 Steps (1935), Sabotaj (1937) ve The Lady Vanishes (1938) ile popüler hale getirmek için çok şey yaptı. Bunlar genellikle, Sabotajcı'da (1942) olduğu gibi, uluslararası komplolara veya iç cephedeki sabotajcı ağlarına yakalanan masum sivilleri içeriyordu. Ancak bazıları, W. Somerset Maugham'ın Ashenden hikayelerine dayanan Hitchcock'un Gizli Ajanı'nda (1936) veya John P. Marquand'ın kitaplarına dayanan Bay Moto serisinde olduğu gibi profesyonel casuslarla ilgiliydi.

1940'larda ve 1950'lerin başında, işgal altındaki Avrupa'daki Müttefik ajanların istismarları hakkında, muhtemelen bir alt tür olarak kabul edilebilecek birkaç film yapıldı. 13 Rue Madeleine ve OSS, Alman işgali altındaki Fransa'daki Amerikan ajanları hakkında kurgusal hikayelerdi ve Odette ve Carve Her Name With Pride dahil olmak üzere gerçek hayattaki İngiliz SOE ajanlarının hikayelerine dayanan bir dizi film vardı. Daha yakın tarihli bir kurgusal örnek, Sebastian Faulks'un romanına dayanan Charlotte Gray'dir.

Ayrıca bu dönem boyunca, gizemin gizli planları kimin çaldığını veya ünlü bilim adamını kimin kaçırdığını içeren birçok dedektif filmi (örneğin The Thin Man Goes Home ve Charlie Chan in the Secret Service ) vardı.

Casus filmlerinin popülaritesinin zirvesi, genellikle Soğuk Savaş korkularının izleyicilerin heyecan verici ve gerilimli filmler izleme arzusuyla birleştiği 1960'lar olarak kabul edilir. Casusluk filmi o dönemde iki yönde gelişti. Bir yanda, Len Deighton ve John le Carré'nin gerçekçi casus romanları vardı. Bu romanlar casusluk dünyasının bazı gerçeklerini ele alan nispeten ciddi Soğuk Savaş gerilim filmlerine uyarlandı. Bu filmlerden bazıları Soğuktan Gelen Casus (1965), Ölümcül Olay (1966), Yırtık Perde (1966) ve Len Deighton'ın romanlarına dayanan Harry Palmer serisiydi.

Başka bir yönde ise Ian Fleming'in James Bond romanları vardı. Bu romanlar Sean Connery'nin başrolde olduğu. yapımcılar Harry Saltzman ve Albert R. Broccoli tarafından giderek daha fantastik bir dizi macera filmine uyarlandı. Bu yön, romancı Edgar Wallace'ın 1950'ler dönemi İngiliz ve Alman <i id="mwfA">krimi</i> türünden ilham aldı, daha sonra 1960'ların ortalarından sonuna kadar casus filmlerinin patlamasının temelini oluşturacak bir arketip olan gizli ve gösterişli, süper kötüler içeriyorlardı. Bond serisinin olağanüstü başarısı, eurospy türüne ve Amerika'da bir taklitçi tufanına yol açtı. Dikkate değer örnekler arasında James Coburn'un başrol oynadığı iki Derek Flint filmi, George Segal'in oynadığı The Quiller Memorandum (1966) ve Dean Martin'in oynadığı Matt Helm serisi sayılabilir. ABD'de The Man from UNCLE ve I Spy, İngiltere'de Danger Man ve The Avengers gibi dizilerle televizyon da yer aldılar. Casuslar, Callan, Alias ve Spooks gibi dizilerle günümüze kadar televizyonda popülerliğini korumuştur.

Casus filmleri de 1990'ların sonlarında bir canlanma yaşadı, ancak bunlar genellikle casusluk unsurları olan aksiyon filmleri veya Austin Powers gibi komedilerdi. Bazı eleştirmenler, Casino Royale'den (2006) beri Daniel Craig'in rol aldığı Suriye'de, Bourne film serisinde ve James Bond filmlerinde gözlemlendiği gibi, fanteziden uzaklaşarak gerçekçilik lehine bir eğilim tespit etmektedir.

FilmlerDüzenle

Türün en popüler filmlerden bazıları şunlardır:   Film serileri (franchise)

Diğer filmler

Televizyon dizileriDüzenle

Türün en popüler televizyon dizilerinden bazıları şunlardır:

Some of the most popular television series include:

Klasik dönem

Modern dönem

KaynakçaDüzenle

  1. ^ "The Spying Game: British Cinema and the Secret State", 2009 Cambridge Film Festival, pp. 54–57 of the festival brochure. 8 Ocak 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  2. ^ "Spy movies - The guys who came in from the cold". The Independent. 2 Ekim 2009. 24 Mayıs 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Haziran 2022. 
  3. ^ "Archived copy". 17 Ocak 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ocak 2012. 
  4. ^ IMDb'de O.H.M.S.
  5. ^ https://www.allmovie.com/movie/24-hours-to-live-v672407- [ölü/kırık bağlantı]