Bursa

Bursa ilinin merkezi olan şehir
(Bursa İli sayfasından yönlendirildi)

Koordinatlar: 40°11′N, 29°4′E

Bursa (YunancaΠροῦσα Prussa, LatincePrusa), Türkiye'de Bursa ilinin merkezi olan şehirdir. Nüfus bakımından İstanbul, Ankara ve İzmir'in ardından Türkiye'nin 4. Büyük kentidir. Aynı zamanda Marmara Bölgesi'nin İstanbul'dan sonraki en büyük ikinci şehridir.

Bursa
Şehir
Bursa'nın Türkiye'deki konumu
Bursa'nın Türkiye'deki konumu
ÜlkeTürkiye
İlBursa
İdare
 • Belediye BaşkanıAlinur Aktaş (AK Parti)
Rakım155 m
Zaman dilimiUTC+03.00 (TRS)
Alan kodu224
Plaka kodu16
TürKültürel
Kriteri, ii, iv, vi
Belirleme2014 (38. oturum)
ParçasıBursa ve Cumalıkızık: Osmanlı İmparatorluğu'nun Doğuşu
Referans no.1452
Ülke Türkiye
BölgeAsya

Ekonomik açıdan Türkiye'nin en gelişmiş kentlerinden biri olan Bursa doğal ve tarihsel zenginlikleriyle de önem taşır. Bursa'da en çok Osmanlı İmparatorluğu'nun kuruluş dönemine ait tarihi eserlerin bulunmasının sebebi ise, Bursa'nın Osmanlı Devletinin ilk başkenti olmasıdır. Bursa alışveriş merkezleri, parkları, müzeleri ve çarşısıyla bölgede öne çıkar. Ayrıca Bursa Marmara bölgesinin İstanbul'dan sonra gelen ikinci büyük şehridir. Türkiye'nin en önemli birkaç sanayi kentinden biridir. Şehir İstanbul'dan sonra en büyük ikinci ihracatı gerçekleştirmektedir. Şehrin futbol takımı Bursaspor 2009-10 sezonunda Süper Lig şampiyonudur.

Bursa, sanayi istatistiklerine göre Türkiye'nin en büyük sanayi kenti ve otomotiv üretim merkezidir. CNN International tarafından Türkiye'nin Detroit'i yakıştırması yapılmıştır. Tofaş-Fiat, Renault, Peugeot, Karsan, TOGG, Bosch, Cobra Güleryüz ve Akia otobüs fabrikaları Bursa'da bulunmaktadır. Aynı zamanda binek ve ticari araçların yan sanayi ve yedek parça fabrikalarının büyük kısmı Bursa'dadır. Bursa'nın otomotiv sanayisi bakımından Türkiye tarihinde bıraktığı izler dolayısıyla TOFAŞ tarafından şehir merkezine yapılan TOFAŞ Anadolu Arabaları Müzesi de kentin simgelerinden biri haline gelmiştir.

Tarihçe değiştir

 
Bursa'nın Tophane semtinden görünümü (1880-1893 yılları)
 
Bursa'nın ve Sultan Bayezid I Camiinin görünümü (1880-1893 yılları)
 
Bursa, 1890
 
Yıldırım Cami'nin Mihrabı
 
Bursa Ulu Camii'deki meşhur hat örneklerinden biri

Bursa'da şimdilik bilinen en eski arkeolojik kalıntılar Yenişehir yakınlarındaki Menteşe Höyüğü ve Orhangazi yakınlarındaki Ilıpınar'dan bilinmektedir. Bu arkeolojik buluntu yerlerinin en eski tabakaları yaklaşık 7 bin yıllıktır. Bu tabakalardaki kültür, çanak çömleğin gelişmiş olarak ortaya çıktığı, mimarinin dörtgen planlı, bol miktarda ahşap destekli kerpiç kullanılarak inşa edilmiş yapılardan oluştuğu tabakalardır. Bursa'da David French, Mehmet Özdoğan ve Jacop Roodenberg'in arkeoloji ile ilgili çalışmaları tarih öncesiyle ilgili pek çok yeni bilgi ortaya koymuştur.[kaynak belirtilmeli]

Bursa ve civarında MÖ 4000'li yıllardan itibaren çeşitli yerleşimlerin olduğu saptanmıştır; fakat yöreye ait kesin bilgiler MÖ 700'lere dayanmaktadır. Homeros, bölgeden Mysia[1] olarak söz etmektedir. Günümüzde Bursa yöresinde Mysia yerleşmelerini anımsatan iki köy bulunmaktadır: Misi (Gümüştepe) ve Misebolu. Ayrıca Prof. Dr. Semavi Eyice, belgesel yönetmeni Tekin Gün yaptığı yüzey çalışmaları sırasında Kentin 14 km batısında, Çayırköyü'nün 1 km güneybatısındaki “Çayırköy Höyüğü'nün” boyutları da Demirtaş Höyüğü ile aynıdır. Burada bulunan seramik parçalarında gri, kırmızı, kahverengi ve siyah renkler hakimdir. Bulunan seramik parçalarının önemli kısmı elde yapılmış, çok azı ise çarkta yapılmıştır. Höyüğün en eski buluntusu MÖ. 2700-2500 yılına erken Bronz Çağı'na işaret etmektedir.[2]

Bursa, 1204-1261 yılları arasında İznik'e bağlıdır, genelde kale içinde kalmış, fazla büyüyememiştir.

Osmanlı dönemi değiştir

Anadolu Selçuklu Devleti'nin zayıflayıp dağılmaya başlamasıyla kurulan Anadolu Beylikleri içinde zamanla gelişen Osmanlı Beyliği, çevredeki tekfurların arazilerini de alarak güçlenmiştir. Bursa, 1307 yılında Osman Bey tarafından kuşatılmış, uzun süren kuşatmadan sonra 6 Nisan 1326'da Osman Bey'in oğlu Orhan Bey tarafından alınmıştır. 1335 yılında başkent Bursa'ya taşınmış ve kentte büyük imar hareketleri yaşanmıştır.

Osmanlılar Bursa'yı aldıklarında kent sadece hisar içinden ibaretken, Orhan Gazi şehri hisarın dışına çıkararak Orhan Gazi Külliyesini kurdurtmuştur. Surlar dışında mevcut yerleşmeye yakın, hakim noktalarda cami, hamam, imarethane, darüşşifa, medrese gibi kamu yapıları inşa edilerek bu külliyelerin çevrelerinde konut alanları yaratılmış ve böylece bir yerleşme geleneği başlamıştır. Başkent, 1363 yılında (I. Murad Hüdavendigâr döneminde) Edirne'ye taşınmıştır. Fatih Sultan Mehmed'in İstanbul'u fethetmesinden sonra ise Bursa'nın faal rolü son bulmuş ve yönetim merkezi niteliğini kaybetmiştir.

Bursa'da Osmanlı Devleti hakimiyetinde, 1922 yılına kadar, Müslüman, Rum, Ermeni ve Yahudiler birlikte yaşamışlardır.

Tanzimat sonrası dönemde Hüdavendigâr Vilayeti merkezliği yapan Bursa'ya 1900'lü yılların başında Biga (merkezi Çanakkale), Bilecik, Kütahya, Karesi (Balıkesir), Karahisar (Afyon) sancakları bağlı bulunmaktaydı.

Millî mücadele dönemlerinde çeşitli ayaklanmaların yaşandığı Bursa, 8 Temmuz 1920'de Yunanlarca işgal edilmiş; Başkomutanlık Meydan Muharebesi'nden sonra 11 Eylül 1922'de Türk birliklerince geri alınmıştır.[3]

Cumhuriyet dönemi değiştir

Bursa, 1987 yılında çıkarılan 3391 sayılı kanun[4] ile büyükşehir unvanı kazandı. Başlangıçta üç ilçe (Nilüfer, Osmangazi ve Yıldırım) Bursa Büyükşehir Belediyesi'nin sınırlarına dahil edildi. 2004 yılında çıkarılan 5216 sayılı kanun ile büyükşehir belediyesinin sınırları valilik binası merkez kabul edilerek yarıçapı 30 kilometre olan dairenin sınırlarına genişletildi.[5] Bu sınırlar içinde kalan 7 ilçe, büyükşehir ilçe belediyeleri hâline geldi.[5] 2012 yılında çıkarılan 6360 sayılı kanun ile 2014 Türkiye yerel seçimlerinin ardından büyükşehir belediyesinin sınırları il mülki sınırları oldu.[6]

21 Ekim 2014 tarihinde, Bursa Valiliği ve Bursa Kültür Tanıtma Birliği tarafından Bursa şehir logosu tanıtılmıştır. Logo Bursa şehrinin markalaştırılması amacıyla tasarlanmıştır. Logoda Türk İslam sanatının bilinen motiflerinden olan çintemani desende lale motifi yer almaktadır.[7]

Coğrafya değiştir

İklim değiştir

Genellikle ılıman bir iklime sahiptir. Ancak, iklim bölgelere göre de değişiklik göstermektedir. Kuzeyde Marmara Denizinin yumuşak ve ılık iklimine karşılık güneyde Uludağ'ın sert iklimi ile karşılaşılmaktadır.

İlin en sıcak ayları Temmuz - Ağustos, en soğuk ayları ise Aralık - Ocak'tır. 52 yıllık gözlem süresi itibarı ile yıllık ortalama yağış miktarı 70,6 cm'dir. İlde ortalama nispi nem %69 civarındadır.


  Bursa iklimi  
Aylar Oca Şub Mar Nis May Haz Tem Ağu Eyl Eki Kas Ara Yıl
En yüksek sıcaklık (°C) 23,8 26,9 32,0 36,2 36,5 41,3 43,8 42,2 39,6 37,3 31,0 27,3 43,8
Ortalama en yüksek sıcaklık (°C) 9,6 10,9 13,7 18,8 23,7 28,4 30,8 31,0 27,2 21,7 16,4 11,7 20,3
Ortalama sıcaklık (°C) 5,4 6,3 8,4 12,8 17,6 22,1 24,6 24,3 20,1 15,2 10,7 7,4 14,5
Ortalama en düşük sıcaklık (°C) 1,7 2,2 3,6 7,1 11,2 14,9 17,2 17,1 13,6 9,9 6,0 3,5 9,0
En düşük sıcaklık (°C) −19,2 −16,8 −10,5 −3,1 0,9 4,0 9,0 8,6 4,4 −1 −5,4 −16,3 −19,2
Ortalama yağış (mm) 87,6 74,6 69,7 63,4 44,3 34,3 15,3 15,7 39,5 68,8 78,5 103,4 695,1
Kaynak: Meteoroloji Genel Müdürlüğü[8]


Nüfus değiştir

Yıl Toplam Şehir Kır
1927[9] 127.251 61.690 65.561
1935[10] 140.944 72.187 68.757
1940[11] 149.008 77.598 71.410
1945[12] 161.047 85.919 75.128
1950[13] 183.745 103.812 79.933
1955[14] 212.008 128.875 83.133
1960[15] 266.884 153.866 113.018
1965[16] 306.753 211.644 95.109
1970[17] 379.484 275.953 103.531
1975[18] 465.657 346.103 119.554
1980[19] 607.221 445.113 162.108
1985[20] 748.358 612.510 135.848

1987 yılında Bursa büyükşehir statüsü kazanıp il merkezinde yeni ilçeler kurulmuştur. Bu yıldan itibaren il merkezi nüfusu aşağıdaki gibidir.

Yıl Nüfus İlçeler
1990[21] 834.576 Nilüfer, Osmangazi, Yıldırım
2000[22] 1.194.687
2007[23] 1.431.172
2008[24] 1.813.452 GürsuKestel, Nilüfer, Osmangazi, Yıldırım, Gemlik, Mudanya
2009[25] 1.854.295
2010[26] 1.905.570
2011[27] 1.948.744
2012[28] 1.983.780

2004 yılında çıkarılan kanun nedeniyle il merkezinde olmayan Gemlik ve Mudanya ilçeleri de büyükşehir sınırlarına girmiş olup 2008-2012 yılları arasındaki nüfus verilerine Gemlik ve Mudanya da dahil edilmiştir. 2012 yılında ise ilin tamamı büyükşehir sınırlarına girmiştir.

Ekonomi değiştir

2007 yılı nüfus sayımı resmi kesin sonuçlarına göre Türkiye'nin 4. büyük kentidir. Brookings Institution ve JP Morgan'ın 2014 yılı baz alınarak oluşturulan ekonomide yükselen kentler sıralamasında Bursa 300 şehir arasında İstanbul'un ardından 4. sırayı aldı. Aynı listede Türkiye'den İstanbul ve Bursa dışında İzmir 2 ve Ankara 9. sırada yer almıştır.[29]

Bursa; otomotiv, tekstil, makine ve gıda sanayi sektörlerinde söz sahibidir. Tarihte ilk havlu üretiminin Bursa'da gerçekleştiği söylenir.[kaynak belirtilmeli] Hâlen de havlu üretimi ve ihracatı gerçekleştirilir. İpek üretimi ve bıçakçılık Bursa'nın eskiden dünyaca tanınmasını sağlamasına rağmen şu anda bitme noktasına gelmiştir.

1961 yılında kurulan Türkiye'nin ilk organize sanayi bölgesi Bursa Organize Sanayi Bölgesi ile daha sonra oluşan Demirtaş Organize Sanayi Bölgesi ve özellikle İzmir ve Ankara yollarının çevresi Bursa'da sanayileşmenin yoğun olduğu yerlerdir. Kaplıcaları, Uludağ'ı, İskender Kebabı, Kestane Şekeri, İnegöl Köftesi, Şeftalisi, Havlusu ile meşhurdur.

Türkiye'nin ilk zeytinyağı laboratuvarı Bursa'ya kurulmuştur.[30]

Sanayi değiştir

Otomotiv sanayi

Bursa'da otomotiv sanayi kuruluşları, otomobil, otobüs, metro, hafif metro ve tramvay vagonları ve bunlara ait yedek parçaların imalatını yapmakla birlikte, yurt içine ve yurt dışına satış yapmaktadır. Fiat (TOFAŞ), Togg, Renault, Bosch fabrikaları ve bu fabrikalara parça sağlayan diğer fabrikalar sayesinde Bursa önemli bir otomotiv kentidir. Şehrin göç almasındaki en büyük etkenlerin başında bu fabrikalar gelir.

Mobilya sanayi

İnegöl ilçesinde Organize sanayi bölgesinde faaliyet göstermektedir. Ayrıca İnegöl ilçesinde sadece mobilya üzerine satış yapan İnegöl Mobiliyum AVM bulunmaktadır.

Tekstil sanayi

Türkiye'deki birçok yerli tekstil markasının fabrikaları ve Bursa Uluslararası Tekstil Ve Ticaret Merkezi Bursa'da bulunmaktadır. Ayrıca tekstil sanayi olarak da Türkiye'nin en gelişmiş şehirlerinden biri konumundadır.

Kültür değiştir

 
Osmangazi ilçesinden Bursa'nın manzarası.
Bursa ve Cumalıkızık: Osmanlı İmparatorluğu'nun Doğuşu
UNESCO Dünya Mirası
Konum  Türkiye
KriterKültür: i, ii, iv, vi
Referans1452
Tescil2014 (38. oturum)
BölgeAvrupa ve Kuzey Amerika

2000'de UNESCO tarafından Dünya Mirası Geçici Listesi'ne dahil edilen[31] Bursa ve Cumalıkızık: Osmanlı İmparatorluğu'nun Doğuşu, 2014'te ise Dünya Mirası olarak tescil edildi.[32]

Türkiye'nin ilk tekstil müzesi Bursa'dadır.[33][34]

Uluslararası Bursa Festivali 1962 yılından beri, Bursa Kültür Sanat ve Turizm Vakfı'nın (BKSTV) koordinasyonunda düzenleniyor. Bursa Bölge Senfoni Orkestrası, temeli 1997 yılında atıldı.[35] Bursa Botanik Parkı, 1998 yılında hizmete açılmıştır. Bursa Hayvanat Bahçesi, 1998 yılında hizmete açılan Avrupa standartlarındaki hayvanat bahçesidir.

Sanat değiştir

 
Bursa'nın eski şehir logosu

Karagöz Gölge oyunu, tarihte Bursa'nın Türk kültür yaşamına kazandırdığı en önemli etkinliklerden birisidir. Cumhuriyet tarihinin ilk modern sinema-tiyatro-konser salonları arasında yer alan Tayyare Kültür Merkezi, mimar Arif Hikmet Koyunoğlu'nun projesi doğrultusunda Tayyare Cemiyeti (Türk Hava Kurumu) tarafından yaptırılmış ve 1932 yılında Bursa'da hizmete açılmıştır. Bursa Devlet Tiyatrosu 1957 yılında kuruldu. Bursa Devlet Türk Sanat Müziği Korosu 1991 yılında kurulmuştur. Kültür Bakanlığı’na bağlıdır.

Halk oyunları

Kılıçkalkan, yörenin ünlü halkoyunudur. Bunun yanı sıra Uludağ yöresi Türkmen oyunları olan Güvende, Sekme, Çiftetelli, Düz Oyun, Büyük Oyun ilgi çekicidir.

Mutfak değiştir

 
Bursa Manzarası

Turizm değiştir

 
Uludağ Kayak Merkezi
 
Cumalıkızık
Alışveriş merkezleri ve hipermarketler
 
Korupark Alışveriş Merkezi
 
Zafer Plaza
  • AS Merkez (Yalova Yolu Caddesi)
  • Anatolium (Yalova Yolu Caddesi, Bursa Şehirlerarası Otobüs Terminali yanı)
  • Korupark (Mudanya Caddesi, Emek Kavşağı)
  • Zafer Plaza (Cemal Nadir Caddesi)
  • Kent Meydanı AVM (Kıbrıs Şehitleri Caddesi)
  • Carrefoursa AVM (İzmir Bulvarı, Orhaneli Kavşağı)
  • Carrefoursa Hipermarket (x2) (Anatolium AVM - CarrefourSA AVM)
  • Carrefoursa (x3) (Kent Meydanı AVM - Nalbantoğlu - Bademli)
  • Nilpark (İzmir Bulvarı, Orhaneli Kavşağı)
  • Özdilek AVM (x3) (Geçit - Yalova Yolu Caddesi - İzmir Yolu Caddesi)
  • Özdilek Hipermarket (x7) (Gürsu-Kaplıkaya - Ataevler - İnegöl - Gemlik - Özlüce - Mudanya)
  • Koçtaş (x3) (Korupark AVM (Korupark'taki Fix denilen bir küçük mağazaları) - Yalova Yolu Caddesi - CarrefourSA AVM)
  • Metro (x2) (Yalova Yolu Caddesi - İzmir Bulvarı)
  • Meridyen Avm(Unlu Cadde - Heykel)
  • İnegöl AVM (İnegöl Şehirlerarası Otobüs Terminali yanı)
  • 5M Migros (İnegöl - Korupark AVM).
  • Migros (x14) (Küçükkumla - Mudanya - Mudanya Sahili - Ertuğrul - Nilüfer - Beşevler - Bursa Modern - Bademli - Altıparmak - As Merkez - Zafer Plaza - Kükürtlü - İnegöl AVM - Mustafakemalpaşa)
  • IKEA (Yalova Yolu Caddesi, Bursa Şehirlerarası Otobüs Terminali yanı)
  • Sur Yapı Marka AVM (Carrefoursa AVM arkası)
  • Downtown Yaşam ve Eğlence Merkezi (Fuat Kuşçuoğlu Caddesi, Yunuseli Havalimanı yanı)
Büyük parklar
  • Bursa'daki büyük parklardan bazıları;
  • Reşat Oyal Kültür Parkı 1955'te açılan bünyesinde çay bahçeleri, lokantalar, açık hava tiyatrosu bulunur.
  • Uludağ Milli Parkı Dünyaca ünlü Türkiye'nin en önemli kayak merkezidir.
  • Merinos Parkı İçerisinde nikâh salonu, konservatuvar, kültür merkezide barındıran büyük bir parktır.
  • Teoman Özalp Parkı Hamitler Mahallesi'nde yer alan, içinde Hamitler Sosyal Yaşam Merkezi bulunan büyük bir parktır.
  • Azerbaycan- Türkiye Kardeşlik Parkı Azerbaycan ile olan bağları güçlendirmek amacıyla yapılmış güzel bir parktır.
  • Bursa Atatürk Kent Ormanı Bursa halkının hafta sonlarında soluk aldığı Bursa'nın inci tanesi kent ormanıdır.
  • Hüdavendigar Kent Parkı 500 bin metrekare alana sahip olan Hüdavendigar Kent Parkı Bursa'nın en büyük parkıdır. İçerisinde spor faaliyet alanları, büfe, kafe, lokanta, restoran, idari birimler ve çevre birimlerini barındırmaktadır.
  • Bursa Hayvanat Bahçesi Avrupa Standartlarında bir hayvanat bahçesidir.
  • Bursa Botanik Parkı Binlerce çeşit bitki ve ağacın bulunduğu Avrupa standartlarında büyük bir park.
  • Mihraplı Park İçerisinde Şehitlik bulunan büyük bir parktır.
  • Minia Yıldırım Yıldırım ilçesindeki tarihi yerlerin küçültülmüş maketlerinin bulunduğu parktır.
  • Kaplıkaya Cazibe Merkezi İçerisinde akvaryumların, balık tutma göletlerinin, yürüyüş yollarının, tenis kortlarının, kaykay pistinin bulunduğu dev parktır.
  • İnegöl Hikmet Şahin Kültür Parkı İçinde Büyük Suni Göl, Yeşillik alanlar, koşu ve yürüyüş parkurları, Nikâh Dairesi, Büyük Meydan, Açık Hava Konser ve Gösteri Alanı, Çocuk Trafik Eğitim Merkezi, Spor Merkezi, Amfitiyatro, Kafeler ve Restoranlar, LunaPark ve Mobilya Fuar Alanınında olduğu Bursa ilindeki önemli parklardan biridir, İnegöl ilçesinde bulunmaktadır.
  • İnegöl Botanik Parkı (Sanayi Parkı) İnegöl Sanayi Semtinde bulunan yürüyüş, koşu ve gezi parkurlarının da bulunduğu Süs Havuzu ve Kameriyeleriyle İnegöl'de bulunan önemli parklardandır.
  • İnegöl Kuğulu Parkı İnegöl semtinde bulunan tarihi havuzu ve kuğularıyla ünlü park.
  • İnegöl Şehir Parkı Bursa-Ankara Yolu üzerinde bulunan yürüyüş, gezi ve ailece oturulabilecek Bursa'da bulunan yeşil parklardan biridir.
Doğal mekânlar
 
Uludağ Milli Parkı
 
Bursa turizmine büyük katkı sağlayan Uludağ'dan görünüm.
Kale ve surlar
 
Bursa Kalesi
Tekkeler
  • Karabaş-i Veli Tekkesi Kültür Merkezi
  • Hacı İbrahim Tekkesi
Camiler
 
Bursa Ulu Camii
  • II. Murat Cami
  • Abdal Murat Cami
  • Abdal Cami
  • Ahmet Dai Cami
  • Ahmet Paşa Fenari Cami
  • Alaaddin Cami
  • Ali Paşa Cami
  • Altıparmak Cami
  • Araplar Cami
  • Armutlu Cami
  • Ayaz Köyü Cami
  • Aynalı Cami
  • Akşemsettin Camii
  • Baba Sultan Cami
  • Baruthane Cami
  • Başçı İbrahim Cami
  • Beyazıt Paşa Cami
  • Bedrettin (Hafsa Sultan) Cami
  • Beşikçiler Cami
  • Bilal-i Habeşi Cami
  • Cuma Cami
  • Cumalıkızık Cami
  • Çardak Cami
  • Çamaşırlık Cami
  • Taya Kadın Cami
  • Demirtaşpaşa (Timurtaşpaşa) Cami
  • Duhtter-i Şerif (Fışkırık) Cami
  • Duran Cami
  • Ebu İshak Cami
  • Edebali Cami
  • Emir Sultan Cami
  • Ertuğrul Cami
  • Eski Cami
  • Ehli-Beyt Cami
  • Gazi Orhan Cami
  • Hacılar Cami
  • Hamzabey Cami
  • Hüdavendigar Cami
  • Hürriyet Merkez Cami
  • Hacı Ömer Raca Cami
  • İbni Bezzaz Cami
  • İbrahim Paşa Cami
  • İmam-ı Azam Cami
  • İshakpaşa Cami
  • İvaz Paşa Cami
  • Karaçelebi
  • Kasım Efendi Cami
  • Kavaklı Cami
  • Kiremitçi Cami
  • Kurşunlu Cami
  • Lazlar Cami
  • Maksem Cami
  • Malhatun Cami
  • Merkez Cami
  • Meşeli Cami
  • Mevlana Cami
  • Mollaarap Cami
  • Molla Fenari Cami
  • Musababa Cami
  • Malhatun Cami
  • Namazgah Cami
  • Orhangazi Vakfı Cami
  • Örnekköy Cami
  • Piremir Camii
  • Sani Konukoğlu Cami
  • Selimiye Cami
  • Selimzade Cami
  • Sıracevizler Cami
  • Sinanbey Cami
  • Sinandede Cami
  • Soğukkuyu Cami
  • Somuncu Baba Cami
  • Şahadet Cami
  • Şekerhoca Cami
  • Şerefüddin Paşa Cami
  • Şeyh Müftü Cami
  • Şible Cami
  • Tuzpazarı Cami
  • Ulu Cami
  • Ulu Kubbeli Cami
  • Üç Kuzular Cami
  • Üftade Cami
  • Zeynel Abidin Cami
  • Veled-i Yaniç Cami
  • Yerkapı (Bab-i Zemin) Cami
  • Yeşil Cami
  • Yeşilyayla Cami
  • Yıldırım Cami
  • Yiğit Cedid Cami
  • Yiğit Köhne Cami
  • Zeyniler Cami
  • Yunus Emre Cami
Mescitler
  • Acem Reis (Arap Dede) Mescidi
  • Akbıyık (Veled-i Harir) Mescidi
  • Alacahırka Mescidi
  • Alanyeri (İsmail Hakki) Mescidi
  • Azeb Bey Mescidi
  • Çakırağa (Mecnun Dede) MescidiÇukur Mahalle Mescidi
  • Davut Paşa Mescidi
  • Mina Mescidi
  • Ebu İshak Mescidi
  • Güngörmez Mescidi
  • Hacı Sevinç Mescidi
  • Hacı Seyfettin Mescidi
  • İmaret-i İsabey Mescidi
  • Reyhan Mescidi
  • Selçuk Hatun Mescidi
  • Tahtalı Mescid
  • Yeni Kaplıca Mescidi
Türbeler
  • Abdal Mehmet Türbesi
  • Abdüllatif Kutsi (Zeyniler) Türbesi
  • Ahmed Paşa Türbesi
  • Akbıyık Türbesi
  • Azeb Bey Türbesi
  • Cem Sultan Türbesi
  • Çobanbey Türbesi
  • Devlet Hatun Türbesi
  • Ebu İshak Kazeruni Türbesi
  • Emir Sultan Türbesi
  • Eskici Mehmet Dede Türbesi
  • Gazi Timurtaş Türbesi
  • Hamzabey Türbesi
  • Hatuni İhsa Sultan Türbesi
  • Hatice Sultan Türbesi
  • Hatuniye Türbesi
  • Havlucu Ahmet Efendi Türbesi
  • İsmail Hakkı Bursevi Türbesi
  • Kara Mustafa Paşa Türbesi
  • Mükrime Hatun Türbesi
  • Okçu Baba Türbesi
  • Umur Bey Türbesi
  • Orhan Gazi Türbesi
  • Osmangazi Türbesi
  • Süleyman Çelebi Türbesi
  • Şahin Baba Türbesi
  • Şehzade Mahmut Türbesi
  • Şehzade Mustafa Türbesi
  • Şehzade Mustafa Türbesi
  • Şirin Hatun Türbesi
  • Üç Kuzular Türbesi
  • Yeşil Türbe
  • Yıldırım Bayezid Türbesi
  • Somuncu Baba Türbesi
  • Tezveren Türbesi
  • Üftade Hazretleri Türbesi
  • Babasultan Türbesi
Medreseler
  • Lala Şahin Paşa Medresesi
  • Muradiye Medresesi
  • Gökdere Medresesi
  • Molla Yegan Medresesi
  • Vaiziye (Mahkeme) Medresesi
  • Yeşil (Sultan) Medresesi
  • Şair Ahmet Paşa Medresesi
  • Eynebey Medresesi
Kiliseler
  • Çamlıca Köyü Kilisesi
  • Çatalağıl Kilisesi
  • Eski Karaağaç Köyü Kilisesi
  • Fransız Kilisesi
  • Ermeni Kilisesi
  • Georgios Gürcü Kilisesi
  • Harmanlı Köyü Kilisesi
  • Dereköy Kilisesi
  • Hagios Taxiarchoi Kilisesi
  • Theotokos manastır Kilisesi
  • Karakoca Köyü Kilisesi
  • Koimesis Tes Theotokos Kilisesi
  • H.Konstantinos Kilisesi
  • Michael Taxiarches Kilisesi
  • Theodoros Kilisesi
  • Ayasofya Kilisesi
  • Derecik Bazilikası
  • H.Apostoloi Kilisesi
  • Gürle Köyü Kilisesi
Müzeler

Spor değiştir

Futbol

Bursaspor 2009-10 sezonunda Süper Lig şampiyonu olmuştur. Süper Lig tarihinde şampiyon olan 5. takımdır. Anadolu kulüpleri içinde Trabzonspor'dan sonra şampiyon olmuş tek futbol kulübüdür. Bursaspor'un müzesinde çeşitli kupaların yanı sıra bir adet Türkiye Kupası da vardır. Ayrıca UEFA Şampiyonlar Liginde gruplara kalan ilk Anadolu kulübüdür. Kulübün Teksas adıyla Türkiye çapında tanınan taraftar grubu vardır.

2018-19 sezonu sonunda, Bursaspor Süper Lig'den 1. Lig'e düşmüştür. İnegölspor 2. Lig'de, Karacabey Birlikspor 3. Lig'de yer almıştır. BAL'daki 5 takımından ikisi küme düşmüştür.

Türkiye Kupası'nda 3 lig takımı katıldıkları turlarda elenmişlerdir.

Basketbol

Tofaş 1998-99 ve 1999-2000 sezonlarında Türkiye Basketbol Ligi şampiyonu olmuştur.

2017-2018 sezonunda Avrupa kupalarına basketbol erkekler EuroCup'da Tofaş grup beşincisi olarak elenmiştir.

2018-19 sezonu sonunda Tofaş, play-off maçları yarı finalinde elenerek lig üçüncüsü olmuştur. Bursaspor Erkek basketbol takımı ligi şampiyon bitirerek süper lige çıkmıştır. Bursa BŞB (1. lig K.) ve Final Gençlik (1. lig E.) liglerinde kalmıştır. 2. ligde 1, EBBL'de 2 takımı yer almıştır.

Federasyon kupasında Bursaspor, kupa ikincisi olmuştur. Tofaş, EuroCup'da başarılı olamamıştır.

Voleybol

Bayanlar Voleybol 1. Liginde Nilüfer Belediyesi mücadele vermektedir. Bu alanda Bursa Büyükşehir Belediyespor (kadın voleybol takımı) Cev Challenge Kupasını alarak Avrupa Şampiyonu olmuştur.

2017-2018 sezonunda Challenge Cup'da Bursa Büyükşehir Belediyespor, geçen yıl şampiyon olduğu kupada bu yıl 2. olmuştur.

2018-2019 sezonu sonunda Nilüfer Belediye ve İnegöl Belediyespor süper liglerde yer almışlardır. Erkekler 1. liginde yer alan Bursa BŞB, süper lige yükselmiştir. 2. liglerdeki 5 takımından İnegöl Belediyespor (E) 2. takımı 1. lige, Bölgesel ligden Nilüfer Belediye (K) 2. takımı 2. lige çıkmıştır.

Kupa Voley Kadınlar'da Nilüfer Belediye çeyrek finalde elenmiştir.   

Hentbol

2018-2019 sezonunda hentbol süper liglerinde erkeklerde Nilüfer Belediyespor, kadınlarda Osmangazi Belediyespor yer almıştır. 2. lig kadınlarda Mudanya Belediye SK ligi tamamlamıştır.

Önemli spor tesisleri:

Bursa Büyükşehir Belediye Stadı (43.331), Tofaş Spor Salonu (7.500), Cengiz Göllü Spor Salonu (5.000), Atıcılar Kapalı Yüzme Havuzu-olimpik (2.500), Bursa Osmangazi Hipodromu (2.690) ve Uludağ Kayak Merkezi'dir.

Kardeş şehirler değiştir

Galeri değiştir

Kaynakça değiştir

  1. ^ "Arşivlenmiş kopya". 15 Eylül 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ağustos 2016. 
  2. ^ "Bursa Tarihi". Araştırma yazı,Tekin Gün. Mootol Kültür Sanat-26 Mayıs 2020. 8 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  3. ^ "Düşman Vatanın Bağrında: Bursa'nın İşgali". Alegori. 16 Şubat 2022. 1 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ocak 2024. 
  4. ^ "Kanun No. 3391" (PDF). 12 Ağustos 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 17 Ağustos 2014. 
  5. ^ a b "Kanun No. 5216". 1 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ağustos 2014. 
  6. ^ "Kanun No. 6360". 16 Mayıs 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ağustos 2014. 
  7. ^ "HaberlerYaşam Haberleri İşte Bursa'nın yeni logosu İşte Bursa'nın yeni logosu". Sabah. 22 Ekim 2014. 20 Ocak 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Kasım 2014. 
  8. ^ "Resmî İstatistikler - Bursa". Meteoroloji Genel Müdürlüğü. 17 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Nisan 2016. 
  9. ^ "Fasikül I: Mufassal Neticeler İcmal Tabloları" (PDF). 28 Teşrinevvel 1927 Umumî Nüfus Tahriri. DİE. Erişim tarihi: 28 Mayıs 2021. 
  10. ^ "1935 Genel Nüfus Sayımı" (PDF). 20 İlkteşrin 1935 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 2 Haziran 2021 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021. 
  11. ^  . "Vilâyetler, kazalar, Nahiyeler ve Köyler İtibarile Nüfus ve Yüzey ölçü" (PDF). 20 İlkteşrin 1940 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 20 Ekim 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ekim 2016. 
  12. ^  . "1945 Genel Nüfus Sayımı" (PDF). 21 Ekim 1945 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 15 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021. 
  13. ^  . "Vilayet, Kaza, Nahiye ve Köyler itibarıyla nüfus" (PDF). 22 Ekim 1950 Umumi Nüfus Sayımı. DİE. 15 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021. 
  14. ^  . "1955 Genel Nüfus Sayımı" (PDF). 23 Ekim 1955 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 2 Haziran 2021 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021. 
  15. ^  . "İl, İlçe, Bucak ve Köyler itibarıyla nüfus" (PDF). 23 Ekim 1960 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 15 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Şubat 2021. 
  16. ^ "1965 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  17. ^ "1970 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  18. ^ "1975 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  19. ^ "1980 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  20. ^ "1985 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  21. ^ "1990 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 1 Mayıs 2015 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  22. ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 28 Nisan 2015 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  23. ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 1 Mayıs 2015 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  24. ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 28 Nisan 2015 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  25. ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 1 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  26. ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 2 Mayıs 2015 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  27. ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 2 Mayıs 2015 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  28. ^ "2012 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 28 Nisan 2015 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mart 2013. 
  29. ^ "4 Türk şehri dünya zirvesinde!". Milliyet. 23 Ocak 2015. 30 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ocak 2015. 
  30. ^ [1][ölü/kırık bağlantı]
  31. ^ "Bursa and Cumalikizik Early Ottoman urban and rural settlements" (İngilizce). UNESCO. 4 Nisan 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ağustos 2015. 
  32. ^ "Bursa and Cumalıkızık: the Birth of the Ottoman Empire". UNESCO. 6 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ağustos 2015. 
  33. ^ "Arşivlenmiş kopya". 12 Ekim 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2011. 
  34. ^ "Arşivlenmiş kopya". 12 Kasım 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ekim 2011. 
  35. ^ "Uluslararası Bursa Festivali 56. kez sanatseverlerle buluştu". NTV. 29 Haziran 2017. 26 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Haziran 2017. 
  36. ^ "Köprüler ve Diğer Yapılar". 17 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Şubat 2021. 
  37. ^ "Kars Belediyesi bu güne kadar yaptığı çalışmaları web sitesinde açıklandı". Kars Belediyesi. Erişim tarihi: 29 Haziran 2012. [ölü/kırık bağlantı]

Dış bağlantılar değiştir