Bosna Hersek Cumhuriyeti Ordusu (1992)

Bosna Hersek Cumhuriyeti Ordusu ya da ARBiH (Boşnakça: Armija Republike Bosne i Hercegovine) Bosna Hersek Cumhuriyeti'nin ordusudur. Ordu 15 Nisan 1992 tarihinde kurulmuştur. Bosna Savaşı'nda Bosna Hersek Cumhuriyeti'nin temsilcisi olarak savaştı. Bosna Savaşı'nın bitmesiyle birlikte ARBiH, Bosna Hersek Federasyonu Ordusu'na dönüştürüldükten sonra Bosna-Hersek Silahlı Kuvvetleri tarafından feshedildi.

Bosna Hersek Cumhuriyeti Ordusu
Logo of the Army of the Republic of Bosnia and Herzegovina.svg
ARBiH logosu
Etkin 15 Nisan 1992 - 14 Aralık 1995
Ülke  Bosna-Hersek
Bağlılık  Bosna-Hersek
Savaşları Bosna Savaşı
Komutanlar
Başkomutan Aliya İzzetbegoviç
Savunma bakanı Munib Bisiç
Komutanlar

Sefer Haliloviç (1992-1993)

Rasim Deliç (1993-1995)

TarihDüzenle

1992Düzenle

ARBiH, Saraybosna'yı hafif silahlarla savunmuştu. Ordu kuşatılmıştı ve erzak nakli imkansız değilse de zordu. Bununla birlikte, Bihac cebindeki ARBiH kuvvetleri, düşman güçlerle çevrili olmasına rağmen bölgeyi sürekli olarak savunmaktaydı.[1]

1993Düzenle

Sırplara karşı cephede önemli bir değişiklik görmedi. Bunun yerine, bu yıl Orta Bosna'da ve Hersek'te , özellikle de Mostar bölgesinde Hırvat-Boşnak Savaşı'nın başlangıcı oldu . Bosna-Hersek ve Hırvatistan'daki ağır silahlı Sırp kuvvetleri tarafından baskı altında tutulan ve kontrol altına alınan etnik Hırvat milis güçleri - Hırvat Savunma Konseyi (HVO) - odaklarını Bosna'nın kendi bölgelerini Sırplardan korumaktan, Bosnalıların elinde kalan toprakları ele geçirmeye çalışmaya kaydırdı.[2]

 
Mostar'da Bosna-Hersek Cumhuriyeti Ordusu bayrağını (solda), Bosna-Hersek bayrağını ve Bosna-Hersek Cumhuriyeti bayrağını taşıyan bir mezarlık

1994Düzenle

HVO ve ARBiH arasında, çok daha güçlü ve daha donanımlı VRS ile savaşabilecek güçlü bir kuvvet oluşturmak amacıyla yenilenmiş bir ittifak üzerinde anlaşmaya varıldı. Bu, sık sık barış görüşmelerinin yapıldığı zamandı.[3]

1995Düzenle

Bölünmüş Anlaşmanın ardından, Hırvat Ordusu, ARBiH ve HVO'nun işbirliğiyle bir dizi operasyon başlattı: Flash , Yaz '95 , Fırtına ve Mistral 2 ve Bosna kuvvetleri Sana gibi operasyonlar başlattı.[4]

Ordu teşkilatıDüzenle

Paramilitler ve Savunma güçleriDüzenle

İsim Merkez
Bosna Hersek Yurtseverler Birliği Saraybosna
Bosna Hersek'in Bölgesel Savunması Saraybosna
Yeşil Bereliler Saraybosna
Handzar Tümeni Sisak, Draganic, Jastrebarsko & Buzim
Hırvat

Savunma Kuvvetleri

Ljubuški
Hırvat Savunma Konseyi Sarajevo Saraybosna

Kolordu ve TümenlerDüzenle

İsim Merkez
Kolordu 1 Saraybosna
Kolordu 2 Tuzla
Kolordu 3 Zenica
Kolordu 4 Mostar
Kolordu 5 Bihać
Kolordu 6 Konjic
Kolordu 7 Travnik
28. Podrinje Bağımsız Tümeni Srebrenitsa
81. Podrinje Bağımsız Bölümü Goražde

Polis güçleriDüzenle

İsim Merkez Bilgi
İçişleri bakanlığı Saraybosna İçişleri Bakanlığı 1992 1995 halde polis güçlerinin yönetim organı oldu.
Özel Amaçlı Polis Müfrezesi "Bosna" Saraybosna Özel Amaçlı "Bosna" için Polis Müfreze büyüdü ve ilk özel polis gücü oldu.
Özel Amaçlı Polis Müfrezesi "Lasta" Saraybosna Özel Amaçlı "Lasta" için Polis Müfreze içişleri bakanlığından alınan karar ile oluşturulan ikinci özel polis gücüydü. Diğer özel polis timi Saraybosna'daki çatışmalara odaklanırken, bu tim hükümet kontrolündeki tüm alanlarda savaşmak için erişilebilir durumdaydı.

Kolordu komutanlarıDüzenle

  • Mustafa Hajrulahovic Talijan (1 Kolordu ilk komutanı)
  • Vahid Karavelić (1. Kolordu ikinci komutanı)
  • Nedžad Ajnadžić (1. Kolordu'nun üçüncü komutanı)
  • Željko Knez (2. Kolordu'nun ilk komutanı)
  • Hazim Šadić (2. Kolordu ikinci komutanı)
  • Sead Delić (2. Kolordu üçüncü komutanı)
  • Enver Hadžihasanović (3. Kolordu'nun ilk komutanı)
  • Mehmed Alagić (3. Kolordu ikinci komutanı, 7. kolordu ilk komutanı)
  • Kadir Jusić (3. Kolordu üçüncü komutanı)
  • Sakib Mahmuljin (3. Kolordu dördüncü komutanı)
  • Arif Pašalić (4. Kolordu'nun ilk komutanı)
  • Süleyman Budaković "Tetak" (4. Kolordu ikinci komutanı)
  • Ramiz Dreković (5. Kolordu birinci komutanı, 4. kolordu üçüncü komutanı)
  • Atıf Dudaković (5. Kolordu ikinci komutanı)
  • Salko Gušić (6. Kolordu'nun ilk komutanı)
  • Galib Hodzic (6. Kolordu ikinci komutanı)
  • Zaim Imamović (Bosna Paskalya Operasyonel Grubu komutanı)
  • Blaž Kraljević (HOS komutanı ve Bosna Genelkurmay Başkanları üyesi)
  • Mustafa Polutak (4'üncü Kolordu dördüncü komutanı)
  • Dino Aljić (Muhafız Tugayı "Delta" ve 117.Müslüman Tugay komutanı)[5]

EkipmanlarDüzenle

 
28. Tümen, 281. Tugay, 1. Tank Taburuna ait T-55 tankları, Visca'da konuşlandı.
 
28. Tümen, 281. Tugay, 1. Tank Taburuna ait OT M-60 Zırhlı Personel Taşıyıcı, Visca'da konuşlandı.
 
Visca'da konuşlanmış 28. Tümen, 281. Tugay, 1. Tank Taburuna ait bir M48 76 mm dağ silahının yakından görünümü.
 
ARBiH'nin ana helikopterleri Mi-8 ve Mi-17 helikopterleriydi. İşte Ćoralići Havaalanında yapılan bir inceleme sırasında SFOR personeline gösterilen bir Mi-8T.
 
Bosna-Hersek'teki Ćoralići Havaalanında bir eser olarak sergilenen bir UTVA-75 hafif hizmet uçağı .

Makineli tüfekler ve saldırı tüfekleriDüzenle

İsim Başlangıç Tür
MG42   Almanya Makineli tüfek
Zastava M53   Yugoslavya Makineli tüfek
M2 Browning   ABD Makineli tüfek
DShK   Sovyetler Birliği Makineli tüfek
NSV makineli tüfeği   Sovyetler Birliği Makineli tüfek
M48 Mauser   Yugoslavya Sürgülü tüfek
PAP M59/66   Yugoslavya Yarı otomatik tüfek
Zastava M72   Yugoslavya Saldırı tüfeği
Zastava M76   Yugoslavya Keskin nişancı tüfeği
Heckler & Koch MP5   Batı Almanya Hafif makineli tüfek
AK-47 ve türevleri   Sovyetler Birliği Saldırı tüfeği
Zastava M70   Yugoslavya Saldırı tüfeği
Škorpion vz. 61   Yugoslavya Hafif makineli tüfek
Dragunov   Sovyetler Birliği Keskin nişancı tüfeği
G3   Batı Almanya Saldırı tüfeği
Zastava M84   Yugoslavya Makineli tüfek
Zastava M80   Yugoslavya Saldırı tüfeği
Thompson   ABD Hafif makineli tüfek

TabancalarDüzenle

Tabanca Başlangıç Tür
TT tabancası[6]   Sovyetler Birliği Tabanca
CZ-99[6]   Yugoslavya Tabanca

Piyade tanksavar silahlarıDüzenle

İsim Başlangıç Tür Versyonlar
M80 Roketatar   Yugoslavya Roketatar
M79 Osa   Yugoslavya Roketatar
AT-3 Sagger   Sovyetler Birliği Tanksavar füzesi
HJ-8   Çin Tanksavar füzesi Baktar-Shikan, HJ-8E
RPG-7   Sovyetler Birliği Roket güdümlü el bombası
M90   Yugoslavya Roketatar

TopçuDüzenle

Topçu Başlangıç Tür Versyonlar
D-30   Sovyetler Birliği Obüs D-30J
BM-21 Grad   Sovyetler Birliği Çoklu roketatar BM-21 Grad/RM-70
M-63   Yugoslavya Çoklu roketatar M-63 Plamen
M-77   Yugoslavya Çoklu roketatar M-77 Oganj
M-87   Yugoslavya Çoklu roketatar
63 çoklu roketatar   Çin Çoklu roketatar

Ana muharebe tanklarıDüzenle

Tanklar Başlangıç Tür
T-34[6]   Sovyetler Birliği Ana savaş tankı
M-84[6]   Yugoslavya Ana savaş tankı
T-55[6]   Sovyetler Birliği Ana savaş tankı
PT-76[6]   Sovyetler Birliği Hafif tank
M47 Patton[6]   ABD Ana savaş tankı

Zırhlı personel taşıyıcılarıDüzenle

ZPT Başlangıç
BVP M-80[6]   Yugoslavya
OT M-60[6]   Yugoslavya
BOV [6]   Yugoslavya
BRDM-2[6]   Sovyetler Birliği

Kendinden tahrikli uçaksavar topçusuDüzenle

Sistem Başlangıç
ZSU-57-2[6]   Sovyetler Birliği
M53/59 Praga[6]   Çekoslovakya

Uçaksavar topçularıDüzenle

Sistem Başlangıç
Bofors 40 mm[6]   İsveç
ZU-23-2[6]   Sovyetler Birliği

Kendinden tahrikli topçuDüzenle

Sistem Başlangıç
2S1 Gvozdika[6]   Sovyetler Birliği
M36[6]   ABD
M18 Hellcat[6]   ABD

KaynakçaDüzenle

  1. ^ "Armija BiH | Hrvatska enciklopedija". 28 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Haziran 2021. 
  2. ^ "Oružane snage Bosne i Hercegovine". 3 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Haziran 2021. 
  3. ^ "Dan Armije RBiH: Opstanak BiH najveća pobjeda". Erişim tarihi: 12 Haziran 2021. 
  4. ^ "Operativa komanda". Erişim tarihi: 14 Haziran 2021. 
  5. ^ ""ARMIJA REPUBLIKE BIH - THE BOSNIAN ARMY IS BORN"". Erişim tarihi: 13 Haziran 2021. 
  6. ^ a b c d e f g h i j k l m n o p q r Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi; weaponry isimli refler için metin temin edilmemiş (Bkz: Kaynak gösterme)