Birinci Çeçen Savaşı

Rusya Federasyonu ile Çeçen İçkerya Cumhuriyeti arasındaki, Aralık 1994'ten Ağustos 1996'ya kadar süren savaş
(Birinci Çeçen-Rus Savaşı sayfasından yönlendirildi)

Birinci Çeçen Savaşı, diğer adıyla Çeçenistan Savaşı, Rusya Federasyonu ile Çeçen İçkerya Cumhuriyeti arasındaki, Aralık 1994'ten Ağustos 1996'ya kadar süren savaştır. 1994–1995 yıllarında, özellikle Grozni Muharebesi'nde zirveye ulaşan başlangıç harekatından sonra Rus kuvvetleri, Çeçenistan'ın dağlık bölgelerinin kontrolünü ele geçirmeye çalıştı ancak daha üst konumda olduğu asker sayısı, silah gücü, yakın hava desteği gibi faktörlere rağmen, Çeçen gerilla savaşı ve düz arazilere yapılan baskınlar nedeniyle geri çekildi. Bunlar sonucunda oluşan Rus kuvvetlerindeki geniş çaplı demoralizasyon ve Rus kamuoyunun savaşa yönelik yaygın karşıtlığı, Boris Yeltsin hükûmetinin 1996'da Çeçenlerle ateşkes ilan etmesine ve bundan bir yıl sonra barış antlaşması imzalamasına neden oldu.

Birinci Çeçen Savaşı
Çeçen-Rus çatışması
Evstafiev-helicopter-shot-down.jpg
Başkent Grozni yakınlarında Çeçen savaşçıları tarafından düşürülmüş Rus Mil Mi-8 askeri helikopteri, Aralık 1994.
Tarih11 Aralık 1994 – 31 Ağustos 1996
BölgeÇeçenistan ve Stavropol Krayı, İnguşya bölgeleri, Dağıstan, Rusya
SonuçÇeçen zaferi
Taraflar

Flag of Chechen Republic of Ichkeria.svg Çeçen İçkerya Cumhuriyeti
Flag of Jihad.svg Arap mücahitleri[1][2][2][3][4]
UNSO-flag.svg UNA-UNSO "Viking"

[5]
Flag of Russia.svg Rusya Federasyonu
Komutanlar ve liderler
Flag of Chechen Republic of Ichkeria.svg Cahar Dudayev
Flag of Chechen Republic of Ichkeria.svg Aslan Mashadov
Flag of Chechen Republic of Ichkeria.svg Zelimhan Yandarbiyev
Flag of Chechen Republic of Ichkeria.svg Şamil Basayev
Flag of Chechen Republic of Ichkeria.svg Turpal-Ali Atgeriev
Flag of Chechen Republic of Ichkeria.svg Ruslan Gelayev
Flag of Chechen Republic of Ichkeria.svg Ahmed Zakayev
Flag of Jihad.svg Fethi el-Ürdüni
Rusya Boris Yeltsin
Rusya Pavel Graçev
Rusya Aleksey Mityuhin
Rusya Anatoli Kulikov
Rusya Anatoli Şkurko
Rusya Vyaçeslav Tihomirov
Rusya Vladimir Şamanov[6]
Güçler
Flag of Chechen Republic of Ichkeria.svg Yaklaşık 6,000 (Çeçen iddiası)
Flag of Jihad.svg 500–700[7]
Rusya 38,000 (Aralık 1994)
70,500 (Şubat 1995)
Kayıplar
Flag of Chechen Republic of Ichkeria.svg 3,654-5,622 ölü veya kayıp (Çeçen iddiası)

17,391 ölü veya kayıp (Rus iddiası)

Rusya 5,732 asker ölü veya kayıp (Rus iddiası)
17,892[8]–52,000[9] yaralandı


Diğer iddialar:
14,000 asker ölü veya kayıp (CSMR'ye göre)
1,906[8]–3,000[9] kayıp
30,000–40,000 sivil öldü (Rusya'ya göre)[10]
80,000 sivil öldü (İnsan Hakları Organizasyonu'na göre)[11]
Çeçenya dışarısında 161 sivil öldü [12]
500,000+ sivil yerinden oldu [13]

Ayrıca BakınızDüzenle

KaynakçaDüzenle

  1. ^ "TURKISH VOLUNTEERS IN CHECHNYA". The Jamestown Foundation. 
  2. ^ a b Amjad M. Jaimoukha (2005). The Chechens: A Handbook. Psychology Press. s. 237. ISBN 978-0-415-32328-4. 
  3. ^ Google Kitaplar'da Politics of Conflict: A Survey, s. 68,
  4. ^ Google Kitaplar'da Energy and Security in the Caucasus, s. 66,
  5. ^ Radical Ukrainian Nationalism and the War in Chechnya
  6. ^ Galeotti, Mark (2014). Russia's War in Chechnya 1994–2009. Osprey Publishing. ISBN 978-1782002796. 
  7. ^ "The radicalisation of the Chechen separatist movement: Myth or reality?". The Prague Watchdog. 16 Mayıs 2007. 25 Haziran 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Haziran 2011. 
  8. ^ a b "The War in Chechnya". MN-Files. Mosnews.com. 7 Şubat 2007. 2 Mart 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  9. ^ a b Saradzhyan, Simon (9 Mart 2005). "Army Learned Few Lessons From Chechnya". Moscow Times. 
  10. ^ Cherkasov, Alexander. "Book of Numbers, Book of Losses, Book of the Final Judgment". Polit.ru. 2 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ocak 2016. 
  11. ^ "Human Rights Violations in Chechnya". 28 Aralık 2002 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Kasım 2013. 
  12. ^ 120 in Budyonnovsk, and 41 in Pervomayskoe hostage crisis
  13. ^ First Chechnya War – 1994–1996 GlobalSecurity.org