Bağlıca, Ardanuç

Bağlıca, Artvin ilinin Ardanuç ilçesine bağlı bir köydür. Köyün eski adı Çedila'dır. Köyün merkezi Artvin kentine 55 km, Ardanuç kasabasına 30 km uzaklıktadır.

Bağlıca
Ülke Türkiye Türkiye
İl Artvin
İlçe Ardanuç
Coğrafi bölge Karadeniz Bölgesi
Nüfus
 (2000)
 • Toplam 318
Zaman dilimi UTC+03.00 (UDAZD)
İl alan kodu 0466
Posta kodu 08300

Köyün eski adıDüzenle

Tarihsel Klarceti bölgesindeki yerleşim yerlerinden biri olan köyün bilinen en eski adı Çedila’dır (ჭედილა: "ç'edila"). Bu ad Osmanlı kayıtlarında da Çedila (چدلا) olarak geçer.[1] Ancak Gürcücedeki “ç” (ჭ) sesi Osmanlıcadaki “ç” (چ) sesinden farklıdır. Çedila yabancı kökten gelen bir yer adı olduğu için 1925’te Bağlıca olarak değiştirilmiştir. Muvahhid Zeki, 1927’de yayımlanan Artvin Vilayeti Hakkında Malumatı Umumiye adlı kitabında Bağlıca’nın eski adını Çidil olarak vermiştir.[2] 1928 tarihli Osmanlıca Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları adlı yayında köyün adı Bağlıca olarak yazılmıştır.[3]

TarihçeDüzenle

Tarihsel Klarceti bölgesinde yer alan Çedila’nın kuruluş tarihine ilişkin kesin bilgi yoktur. Ancak köyde inşa edilmiş Gürcü Ortodoks manastırları ve kiliselerinden hareketle buranın en geç 9. yüzyıldan itibaren yerleşim yeri olduğu söylenebilir. Gürcü Krallığı ve Gürcü prensliği Samtshe-Saatabago sınırları içinde yer alan Çedila, 16. yüzyılın sonlarında Osmanlıların eline geçti. 17. yüzyılda Çıldır Eyaleti içinde Ardanuç livasının Ardanuç nahiyesine bağlı bir köydü.[4] Uzun süre Osmanlı yönetimi altında kalan Çedila, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı’nda Rusya İmparatorluğu’nun eline geçti. 1886 tarihli Rus kayıtlarına göre Çedila’da 50 hane yaşıyordu ve nüfusun tamamı Gürcülerden oluşuyordu. 1910 yılında Çedila Artvin okrugunda Ardanuç uçatskasına bağlı bir köydü.[5] 1918-21 arasında bağımsız Gürcistan sınırları içinde yer alan köy, 1921 tarihli Kars Antlaşması’yla Türkiye’ye bırakıldı. Çedila köyünde 1922 tarihli nüfus cetveline göre 87 hanede 458 kişi yaşıyordu.[6] 1926 tarihli nüfus tahririne göre ise, Artvin merkez kazasına bağlı Ardanuç nahiyesinde yer alan köyün nüfusu 87 hanede yaşayan 499 kişiden oluşuyordu.[7]

Tarihsel yapılarDüzenle

Grigol Handzteli’nin Yaşamı’nda adı geçen Baretelta Manastırı yaklaşık 830-840’larda Çedila'da inşa edilmişti. 1080’de, Selçuklu istilası sırasında Klarceti’deki diğer manastırlar gibi Baretelta Manastırı da yakılmış ve dinsel faaliyetine son vermiştir.[8] Çedila'da bir başka manastır ise, Tskarostavi'dir. 830-840’larda inşa edilmiş olan manastırda bir ana kilise, üç küçük kilise, köprü gibi yapılar vardır.[9]

İklimDüzenle

Köyün iklimi, Karadeniz iklimi etki alanı içerisindedir.

NüfusDüzenle

Yıllara göre köy nüfus verileri
2007
2000 318
1997 297

EkonomiDüzenle

Köyün ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır.

KaynakçaDüzenle

  1. ^ Defter-i Caba-i Eyalet-i Çıldır 1694-1732 (Gürcüce ve Osmanlıca), (Yayıma hazırlayan) Tsisana Abuladze, Tiflis, 1979, s. 300.
  2. ^ Muvahhid Zeki, Artvin Vilayeti Hakkında Malumatı Umumiye (Osmanlıca), 1927, s. 115.
  3. ^ Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 765.
  4. ^ Defter-i Caba-i Eyalet-i Çıldır 1694-1732 (Gürcüce ve Osmanlıca), (Yayıma hazırlayan) Tsisana Abuladze, Tiflis, 1979, s. 134.
  5. ^ Roland Topçişvili- İnga Ğutidze, XIX. Yüzyıl ve XX. Yüzyıl Başlarındaki Rus Belgelerinde Şavşeti ve Klarceti Yer Adları (Gürcüce-Türkçe-İngilizce), 2019, Tiflis, s. 28, 51, ISBN 9789941485244.
  6. ^ Taner Artvinli, Artvin Yer Adları Sözlüğü, 2013, s. 95, ISBN 9786055708856.
  7. ^ Muvahhid Zeki, Artvin Vilayeti Hakkında Malumatı Umumiye, 2010, s. 141, ISBN 9789944197526.
  8. ^ Tao-Klarceti - Tarihsel ve Kültürel Anıtlar Kataloğu (Gürcüce), (Editör) Buba Kudava, (Yazarlar) Nestan Bagauri, Zurab Batiaşvili, İrma Beridze, Buba Kudava, Nikoloz Jğenti, Goça Saitidze, Natia Hizanişvili, 2018, Tiflis, s. 20, ISBN 9789941478178.
  9. ^ Tao-Klarceti - Tarihsel ve Kültürel Anıtlar Kataloğu (Gürcüce), (Editör) Buba Kudava, (Yazarlar) Nestan Bagauri, Zurab Batiaşvili, İrma Beridze, Buba Kudava, Nikoloz Jğenti, Goça Saitidze, Natia Hizanişvili, 2018, Tiflis, s. 45, 152, ISBN 9789941478178.

Dış bağlantılarDüzenle