Bağımsızlık ilanı

Bağımsızlık ilanı veya Devlet İlanı belirli bir toprak hakkında yapılan ve o toprağın bağımsız bir devlet oluşturduğunu ileri süren bir iddiadır. Bu tip yerler genellikle diğer bir ülkenin topraklarının bir kısmında veya tamamında ya da kendisinden büyük ve dağılmakta olan ülkenin topraklarında ilan edilir. 2010'da Uluslararası Adalet Divanı Kosova hakkındaki tavsiye raporunu açıklarken uluslararası hukuğun bağımsızlık ilanına ilişkin herhangi bir kısıtlaması olmadığını açıklamıştır.[1] Fakat yine de bağımsızlık ilanında bulunmak, topraklarından ayrılmak istenen ülke tarafından bu hareketin isyan olarak görülmesine sebep olabilir, ve bu da daha sonradan sorunun çözülmesi için bağımsızlık savaşı veya yasal bir yaptırım gerektirebilir.

Bağımsızlık ilanları listesiDüzenle

Ülke İlan Tarih Yıl İlişki İmzalayanlar İlk tanıyan devlet
  A.B.D. Birleşik Devletler Bağımsızlık Bildirgesi 4 Temmuz 1776 Büyük Britanya Krallığı İkinci Kıtasal Kongre Fransa
  Arnavutluk Arnavutluk Bağımsızlık Bildirgesi 28 Kasım 1912 Osmanlı İmparatorluğu Vlore Meclisi Avusturya-Macaristan İmparatorluğu
  Aşağı Kanada Cumhuriyeti Aşağı Kanada Cumhuriyeti Bağımsızlık Bildirgesi 22 Şubat 1838 Birleşik Krallık Robert Nelson Yok
  Azavad Azavad Bağımsızlık Bildirgesi 6 Nisan 2012 Mali Azavad Ulusal Bağımsızlık Hareketi
  Azerbaycan Azerbaycan Bağımsızlık Bildirgesi 28 Mayıs 1918 Rusya İmparatorluğu Azerbaycan Milli Meclisi (Hasan bey Aghayev, Fatali Khan Khoyski, Nasib Yusifbeyli, Jamo bey Hajinski, Şefi bey Rustambeyli, Nariman bey Narimanbeyov, Javad Malik-Yeganov, Mustafa Mahmudov) Osmanlı İmparatorluğu
  Bangladeş Bangladeş Bağımsızlık Bildirgesi 26 Mart 1971 Pakistan Bangladeş Kurucu Meclisi Butan
  Belçika Belçika Bağımsızlık Bildirgesi 4 Ekim 1830 Hollanda Belçika Geçici Hükümeti
  Beyaz Rusya Üçüncü Kurucu Misak 25 Mart 1918 Rusya SFSC
Beyaz Rusya Demokratik Cumhuriyeti Konseyi
Beyaz Rusya Demokratik Cumhuriyeti Konseyi
  Beyaz Rusya Beyaz Rusya Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Bağımsızlık Bildirgesi 31 Temmuz 1920 Polonya Beyaz Rusya Komünist Partisi (Bolşevikler), İşçi Sendikaları Rusya SFSC
  Beyaz Rusya Beyaz Rusya Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Devlet Egemenliği Bildirgesi 27 Temmuz 1990 Sovyetler Birliği BSSC Yüksek Sovyeti Türkiye
 Birinci Meksika İmparatorluğu (günümüz Meksika) Mesika İmparatorluğu Bağımsızlık İlanı (tam bağımsızlık) 28 Eylül 1821 İspanya Yüksek Bölgesel Hükümet Kurulu Birleşik Krallık ( 4 Ocak 1825)
  Birleşik Rio de la Plata İlleri

(Günümüzde
  Arjantin
 Uruguay
  Bolivya)

Arjantin Bağımsızlık Bildirgesi 9 Temmuz 1816 İspanya Tucuman Kongresi Hawaii Krallığı
  Bosna-Hersek Boşnak Bağımsızlık Bildirgesi 1 Mart 1992 Yugoslavya Bulgaristan
Bougainville Bougainville Bağımsızlık Bildirgesi Mayıs 1990 Papua Yeni Gine Bougainville Geçici Hükümeti
  Brezilya İmparatorluğu Brezilya'nın Bağımsızlığı 7 Eylül 1822 Portekiz Birinci Pedro (Brezilya imparatoru) Amerika Birleşik Devletleri
  Bulgaristan Bulgaristan Bağımsızlık Bildirgesi 22 Eylül 1908 Osmanlı İmparatorluğu Birinci Ferdinand Rus İmparatorluğu (5 Şubat 1909)
  Doğu Timor Doğu Timor Bağımsızlık Bildirgesi 28 Kasım 1975 Portekiz Fas
  Dominik Cumhuriyeti Dominik Bağımsızlık Bildirgesi 27 Şubat 1844 Haiti Birleşik Krallık
  Endonezya Endonezya Bağımsızlık İlanı 17 Ağustos 1945 Hollanda Sukarno & Mohammad Hatta Mısır veya Vatikan
  Ermenistan Ermenistan Bağımsızlık Bildirgesi 28 Mayıs 1918 Rusya İmparatorluğu Ermeni Ulusal Kongresi (1917) Ermeni Devrimci Federasyonu (EDF Taşnak) Rusya
  Estonya Estonya Bağımsızlık Bildirgesi 24 Şubat 1918 Rusya Kurtuluş Komitesi SSCB
  Estonya Estonya Bağımsızlığın Yeniden Doğrulanması 20 Ağustos 1991 SSCB Estonya Kongresi İzlanda
 Fas Fas Bağımsızlık İlanı 11 Ocak 1944 Fransa İstiklal Partisi
  Filipinler Filipin Bağımsızlık Bildirgesi 12 Haziran 1898 İspanya 98 kişi (Malolos Kongresi tarafından 29 Eylül 1898'de onaylanmıştır)
  Filistin Filistin Bağımsızlık Bildirgesi 15 Kasım 1988 Filistin toprakları Filistin Ulusal Konseyi Arap Birliği
  Finlandiya Fin Bağımsızlık Bildirgesi 6 Aralık 1917 Rusya Finlandiya Parlamentosu SSCB
  Florida 1861 Florida Anayasası 10 Ocak 1861 Amerika Birleşik Devletleri Florida Eyaleti Yasama Meclisi
Galiçya Galiçya Cumhuriyeti İlanı 27 Haziran 1931 İspanya
  Georgia (A.B.D. eyaleti) Georgia'nın ayrılık ilanı 29 Ocak 1861 Amerika Birleşik Devletleri
  Gine-Bissau Gine-Bissau Bağımsızlık Bildirgesi 24 Eylül 1973 Portekiz
  Güney Karolina Güney Karolina'nın Federal Birlikten Ayrılmasına Neden Veren ve Meşrulaştıran Doğrudan Sebebiyetler Bildirgesi 24 Aralık 1860 Amerika Birleşik Devletleri Çarliston'daki Güney Karolinalılar
  Gürcistan Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti 26 Mayıs 1918 Rus İmparatorluğu Almanya
  Haiti Haiti Bağımsızlık Bildirgesi 1 Ocak 1804 Fransa Jean-Jacques Dessalines Fransa (17 Nisan 1825)
  Hindistan Hint Bağımsızlık Bildirgesi 26 Ocak 1930 Birleşik Krallık
  Hırvatistan Hırvatistan'ın Bağımsızlığı 25 Haziran 1991 Yugoslavya İzlanda
  Hollanda Bağlılık Kanunu 26 Temmuz 1581 İspanya İmparatorluğu Utrecht Birliği
  Irak Irak Bağımsızlık İlanı 3 Ekim 1932 Birleşik Krallık Birleşik Krallık
  İrlanda İrlanda Cumhuriyeti'nin İlanı 24 Nisan (Paskalya Pazartesisi) 1916 Birleşik Krallık İrlanda Cumhuriyeti Geçici Hükümeti
  İrlanda Cumhuriyeti İrlanda Bağımsızlık Bildirgesi 21 Ocak 1919 Birleşik Krallık Dáil Éireann SSCB
  İskoç Krallığı Arbroath Bildirgesi 6 Nisan 1320 İngiltere Krallığı İskoç Liderler
  İsrail İsrail Bağımsızlık Bildirgesi 14 Mayıs 1948 Birleşik Krallık Yahudi Halk Konseyi Amerika Birleşik Devletleri
  İzlanda İzlanda Bağımsızlık Bildirgesi 17 Haziran 1944 Danimarka Amerika Birleşik Devletleri
  Karadağ Karadağ Bağımsızlık Bildirgesi 3 Haziran 2006 Sırbistan-Karadağ Karadağ Cumhuriyeti Meclisi İzlanda
  Katalonya İber Federasyonu'nun bir parçası olarak Katalan Cumhuriyeti'nin ilanı 14 Nisan 1931 İspanya Francesc Macia, Katalonya Hükümeti
  Katalonya İspanya Federal Cumhuriyeti içinde Katalan Cumhuriyeti'nin ilanı 6 Ekim 1934 İspanya Lluis Companys, Katalonya Hükümeti
  Katalonya Katalonya Vekillerinin Katalan Cumhuriyeti Bildirgesi 27 Ekim 2017 İspanya
  Katanga Katanga Bağımsızlık İlanı 1960 Kongo (Léopoldville)
  Kırım Cumhuriyeti Kırım Cumhuriyeti'nin Bağımsızlık İlanı 11 Mart 2014 Ukrayna Kırım Yüksek Konseyi Rusya
  Kolombiya Kolombiya Bağımsızlık Savaşı 20 Temmuz 1810 İspanya
  Kore Kore Bağımsızlık İlanı 1 Mart 1919 Japonya
  Kosova Kosova Bağımsızlık Bildirgesi 17 Şubat 2008 Sırbistan Kosova Meclisi Afganistan ve Kosta Rika
  Kosova Cumhuriyeti Kosova Cumhuriyeti'nin İlanı 22 Eylül 1992 Sırbistan Kosovo Bölge Meclisi Arnavutluk
Kuzey Amerika

(günümüz Meksika)

Kuzey Amerika Bağımsızlık Bildirgesi Resmi Kanunu 6 Kasım 1813 İspanya Anáhuac Kongresi
  Kuzey Epirus Özerk Cumhuriyeti Kuzey Epirus Bağımsızlık İlanı 28 Şubat 1914 Arnavutluk Prensliği Kuzey Epirus Geçici Hükümeti
  Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Bağımsızlık Bildirgesi 15 Kasım 1983 Kıbrıs Türkiye
  Kuzey Solomonlar Cumhuriyeti Kuzey Solomonlar Cumhuriyeti'nin Bağımsızlık İlanı 1 Eylül 1975 Papua ve Yeni Gine Toprakları (Avustralya) Katolik Kilisesi
  Letonya Letonya Bağımsızlık İlanı 18 Kasım 1918 AlmanyaRusya Letonya Halk Konseyi SSCB
  Letonya Letonya Cumhuriyeti'nin Bağımsızlığının Düzenlenmesi 4 Mayıs 1990 SSCB Letonya SSC Yüksek Sovyeti İzlanda
  Liberya Liberya Bağımsızlık İlanı 16 Temmuz 1847 Amerikan Kolonizasyon Derneği Liberya Yasama Meclisi Birleşik Krallık
  Litvanya Litvanya Bağımsızlık Yasası 16 Şubat 1918 Almanya, Rusya Litvanya Konseyi Almanya
  Litvanya Litvanya Devleti'nin Yeniden Kuruluşu Yasası 11 Mart 1990 SSCB Litvanya Yüksek Konseyi İzlanda
  Macaristan Macar Bağımsızlık Bildirgesi 14 Nisan 1849 Avusturya İmparatorluğu
  Makedonya Makedonya Cumhuriyeti'nin Bağımsızlığı 8 Eylül 1991 Yugoslavya Bulgaristan
  Malaya Federasyonu
(günümüz Malezya)
1957 Malaya Federasyonu Bağımsızlık Yasası 31 Ağustos 1957 Birleşik Krallık Tunku Abdul Rahman, Malezya Başbakanı Birleşik Krallık
  Mississippi Mississippi Devleti'nin Federal Birlikten Yasal olarak ayrılmasını sağlayan İlan 9 Ocak 1861 Amerika Birleşik Devletleri
  Mısır Mısır'ın Tektaraflı Bağımsızlık Bildirgesi 28 Şubat 1922 Birleşik Krallık Britanya hükümeti tarafından verilen Tektaraflı Bağımsızlık Bağışı Birleşik Krallık
  Moldova Moldova Cumhuriyeti Bağımsızlık İlanı 27 Ağustos 1991 SSCB Moldova Cumhuriyeti Parlamentosu Romanya
  Norveç Norveç Anayasası 17 Mayıs 1814 Birlik; Kiel Antlaşmasına göre Anayasal Meclis
Orta Amerika Orta Amerika Bağımsızlık Kanunu 15 Eylül 1821 İspanya
  Özbekistan Bağımsızlık Bildirgesi 31 Ağustos 1991 SSCB Özbekistan Yüksek Konseyi Türkiye
  Padanya Padanya Bağımsızlık Bildirgesi 15 Eylül 1996 İtalya
  Pakistan Pakistan Kararnamesi 24 Mart 1940 Hint İmparatorluğu, Birleşik Krallık Müsliman Birliği (Pakistan)
  Peru Peru Bağımsızlık Bildirgesi Kanunu 28 Temmuz 1821 İspanya Jose de San Martin
  Rodezya Rodezya Tek Taraflı Bağımsızlık Bildirgesi 11 Kasım 1965 Birleşik Krallık Ian Smith ve tüm kurul Yok
  Romanya Romanya Bağımsızlık Bildirgesi 22 Mayıs 1877 Osmanlı İmparatorluğu Kral Birinci Carol
  Rusya Belovezha Mutabakatı (fiilen) Sovyetler Birliğinin varisi olabilmesi için gerekli olan bağımsızlık ilanı hiçbir zaman gerçekleşmemiştir. 8 Aralık 1991 SSCB Rusya, Ukrayna, ve Beyaz Rusya Devlet Başkanları
  Sahra Demokratik Arap Cumhuriyeti Bir Lehlou Bildirgesi 27 Şubat 1976 İspanyol Sahrası Polisario Cephesi Madagaskar
  Şili Şili Bağımsızlık İlanı 12 Şubat 1818 İspanya Ulusal Kongre Portekiz
  Singapur Singapur Bildirgesi 9 Ağustos 1965 Malezya Lee Kuan Yew, Singapur Başbakanı Birleşik Krallık
  Sırbistan Bildirge (Proglašenije/Проглашеније) Şubat 1809 Osmanlı İmparatorluğu Karadorde Petrovic ve Sırp Askeri İnzibatlar
  Slovakya Slovak Ulusal Konseyinin Slovak Ulusu Bağımsızlık Bildirgesi 17 Temmuz 1992 Çekoslovakya Slovak Ulusal Konseyi
  Slovenya Slovenya Bağımsızlık Bildirgesi 25 Haziran 1991 Yugoslavya Hırvatistan
  Somaliland Somaliland Bağımsızlık Bildirgesi 18 Mayıs 1991 Somali Yok
  Sri Lanka Sri Lanka Bağımsızlık Bildirgesi (Zamanında "Ceylon" olarak bilinirdi) 4 Şubat 1948 Birleşik Krallık Yok
  Teksas Cumhuriyeti Teksas Bağımsızlık Bildirgesi 2 Mart 1836 Meksika Fransa
  Teksas Teksas Eyaletinin Federal Birlikten Çıkmasına Yönelten Nedenler Bildirgesi 1 Şubat 1861 Amerika Birleşik Devletleri Teksas Yasama Meclisi
  Tibet Tibet Bağımsızlık Bildirgesi 13 Şubat 1913 Çin Onüçüncü Dalai Lama Yok
  Türkmenistan Bağımsızlık Bildirgesi   1991 SSCB Türkiye
  Ukrayna IV Universal 22 Ocak 1918 Rusya Ukrayna Merkezi Konseyi
  Ukrayna Ukrayna Bağımsızlık Bildirgesi 24 Ağustos 1991 SSCB Verkhovna Rada Polonya/Kanada
  Venezuela Venezuela Bağımsızlık Bildirgesi 5 Temmuz 1811 İspanya Ulusal Kongre
  Vermont Cumhuriyeti Vermont Bağımsızlık Bildirgesi 15 Ocak 1777 New York ve New Hampshire Amerika Birleşik Devletleri
  Vietnam Vietnam Demokratik Cumhuriyeti Bağımsızlık Bildirgesi 2 Eylül 1945 Fransa Hồ Chí Minh SSCB
  Yeni Zelanda Yeni Zelanda Bağımsızlık Bildirgesi 28 Ekim 1835 Maori Kabile Önderleri Birleşik Krallık
  Yunanistan Yunan Bağımsızlık Bildirgesi 1 Ocak 1822 Osmanlı İmparatorluğu İlk Ulusal Meclisi Haiti (1822)

KaynakçaDüzenle

  1. ^ "Accordance with International Law of the Unilateral Declaration of Independence in Respect of Kosovo" (PDF). Icj-cij.org. Archived from the original (PDF) on 2010-07-23.