Athelstan

Athelstan

Æthelstan ya da Athelstan Eski İngilizceÆþelstan, Æðelstān; y. 894 – 27 Ekim 939), 924 ile 927 yılları arasında Anglo-Saksonların Kralı ve 927 ile 939 yılları arasında İngilizlerin Kralı.[a] Kral Yaşlı Edward ve ilk karısı Ecgwynn'ın oğludur. Modern tarihçiler onu İngiltere'nin ilk kralı ve en büyük Anglo-Sakson krallardan biri olarak belirtirler. Hiçbir zaman evlenmemiştir ve yerine baba bir kardeşi I. Edmund geçmiştir.

Æthelstan
Æthelstan, Aziz Cuthbert'e kitap sunuyor.[1]
Athelstan.jpg
İngilizlerin Kralı
Hüküm süresi 927 – 27 Ekim 939
Önce gelen Kendisi (Anglo-Saksonların Kralı olarak)
Sonra gelen I. Edmund
Anglo-Saksonların Kralı
Hüküm süresi 924–927
Taç giymesi 4 Eylül 925
Önce gelen Yaşlı Edward ya da Ælfweard
Sonra gelen Kendisi (İngilizlerin Kralı olarak)
Doğum yaklaşık 893/895
Ölüm 27 Ekim 939
Gloucester
Defin Malmesbury Abbey
Hanedan Wessex Hanedanı
Babası Yaşlı Edward
Annesi Ecgwynn

HükümdarlıkDüzenle

Tahta GeçişDüzenle

Yaşlı Edward 17 Temmuz 924 yılında kuzey Mercia'da ölmüştü. Edward öldüğünde Athelstan onunla birlikteydi, diğer oğlu Ælfweard ise Wessex'teydi. Mercia Athelstan'ı kral olarak tanıdı, Wessex ise Ælfweard'ı kral olarak tanımış olabilir ama Ælfweard babasından sadece on altı gün fazla yaşadı. Bu da saltanat planlarını bozdu.

Athelstan'ın taç giymesi 4 Eylül 925'te Kingston upon Thames'te gerçekleştirildi, belki de Wessex ve Mercia arasındaki sınırdaki sembolik konumu nedeniyle. Canterbury Başpiskoposu Athelm tarafından taç giydirildi.

İngilizlerin KralıDüzenle

Yaşlı Edward, Æthelflæd ve kocası Æthelred'in yardımıyla Mercia ve Doğu Anglia'yı ele geçirmişti. Öldüğünde Viking kralı Sihtric hala York'u yönetiyordu. 926'da Athelstan kız kardeşlerinden birini Sihtric ile evlendirdi. İki kral birbirlerinin topraklarını işgal etmeme ve düşmanlarını desteklememe kararı aldılar. Sonraki yıl Sihtric öldü bunun üstüne Athelstan istila etme şansını yakaladı. Guthfrith, Sihtric'in kardeşi Dublin'den tahtı almak için geldi ama Athelstan bunu kolayca engelledi ve York'u ele geçirdi.

Æthelstan, kuzey Britanya üzerinde lordluğa ulaşan ilk İngiliz kralı iken, Galli kralları üzerindeki yetkisini babasından ve teyzesinden devraldı. 910'larda Gwent, Wessex'in lordluğunu, Deheubarth ve Gwynedd, Mercia'lı Æthelflæd'inkini kabul etti; Edward'ın Mercia'yı ele geçirmesinin ardından, ona bağlılıklarını aktardılar. Malmesburyli William'a göre Eamont'taki toplantıda Athelstan, Galler krallarına ağır yıllık haraç koydu ve Hereford bölgesindeki Galler-İngiltere sınırını düzeltti.

Athelstan tüm Anglo-Sakson halklarının kralı ve aslında Britanya'nın efendisi oldu. Æthelstan, yeni Northumbria topraklarındaki aristokrasiyi kendi yönetimiyle uzlaştırmaya çalıştı. Beverley, Chester-le-Street ve York Katedrallerine, Hıristiyanlığını vurgulayarak bol bol hediyeler verdi. Ayrıca Lancashire'daki geniş Amounderness bölgesini satın aldı ve bölgedeki en önemli vekili olan York Başpiskoposuna verdi. Ama alıngan bir yabancı olarak kaldı ve kuzey İngiliz krallıkları Dublinli paganlar ile ittifak yapmayı tercih etti. Güney Britanya üzerindeki güçlü kontrolünün aksine, kuzeydeki konumu çok daha zayıftı.

ÖlümDüzenle

 
Athelstan'ın mezarı

Athelstan 27 Ekim 939'da Gloucester'da öldü. Büyükbabası Alfred, babası Edward ve üvey kardeşi Ælfweard, Winchester'da gömülmüşlerdi, ancak Æthelstan, yönetimine muhalefet ile ilişkilendirilen şehri onurlandırmamayı seçti. Kendi dileğiyle, Brunanburh'da ölen kuzenlerini gömdüğü Malmesbury Manastırı'na gömüldü. Kemikleri Reform sırasında kayboldu, ancak on beşinci yüzyıldan kalma boş bir mezarda anıldı.

Ölümünden SonraDüzenle

Æthelstan'ın ölümünden sonra, Yorklular hemen Dublin'in Viking kralı Olaf Guthfrithson'u kral olarak seçtiler ve bölgedeki Anglo-Sakson kontrolü çöktü. Æthelstan'ın üvey kardeşleri Edmund (939-946) ve Eadred'in (946-955) hükümdarlıkları, büyük ölçüde kontrolü yeniden kazanmaya adanmıştı. 941 yılında Olaf öldü bunun üstüne Edmund York'u 944 yılında ele geçirdi. Edmund'un ölümünün ardından şehir tekrardan Viking kontrolüne geçti ama şehir kralına sırt çevirip 954 yılında Eadred'in kontrolü altına girmeyi kabul ettiler. Böylece tüm İngiltere tekrardan Anglo-Saksonlar'ın oldu.

NotlarDüzenle

  1. ^ Büyük Alfred öncesi dokuzuncu yüzyıl Batı Sakson kralları tarihçiler tarafından genellikle Wessex ya da Batı Sakson Kralları olarak adlandırılırlar. 880lerde, Mercia Lordu Æthelred, Batı Sakson Lordluğunu kabul etmiştir. Alfred, Anglo-Saksonların Kralı diye yeni bir unvan oluşturmuş böylece Viking idaresinde olmayan bütün İngiliz halkına yeni bir idare algısı vermiştir. Bu 927 yılına kadar sürdü, Æthelstan Viking şehri York'u feth edince, bütün İngiltere'ye hükmettiğinin anlaşılması için yeni bir unvan olan rex anglorum (İngilizlerin Kralı) oluşturdu. "Englalonde" (İngiltere) terimi kullanıma geç 10, erken 11. yüzyılda girmişti.[2]

KaynakçaDüzenle

  1. ^ Foot, Æthelstan: The First King of England, pp. 155–156
  2. ^ Dokuzuncu yüzyıl kayıtlarında Batı Sakson kralları kendilerini Lapidge'de bulunan Wessex Kralı olarak tanımlamışlardır, et al, ed., Blackwell Encyclopaedia; Keynes, "Rulers of the English", pp. 513–515; Higham and Ryan, Anglo-Sakson World, p. 8

KaynakçaDüzenle

Dış bağlantılarDüzenle

  • "Athelstan". The Essay: Anglo-Saxon Portraits. 11 April 2013. 
  • Sillito, David (27 Ağustos 2009). "Viking hoard reveals its story". BBC Radio 4, Today Programme. 5 Temmuz 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Aralık 2014.  (On The Vale of York Hoard)
Athelstan
Wessex Hanedanı
Doğumu: yaklaşık 893/895 Ölümü: 27 Ekim 939
Resmî unvanlar
Önce gelen
Yaşlı Edward ya da
Ælfweard
Anglo-Saksonların Kralı
924–927
York'un Feth Edilmesi
York'un Feth Edilmesi İngilizlerin Kralı
927 – 27 Ekim 939
Sonra gelen
I. Edmund