Ankaray

Ankara'da hizmet veren hafif raylı sistem

Ankaray veya A1 (AŞTİ - Dikimevi) Hafif Raylı Sistemi, Türkiye'nin başkenti Ankara'da hizmet veren 8,527 kilometre (5,298 mi) uzunluğundaki hafif raylı sistemdir.[a] Hizmete girdiği 30 Ağustos 1996 tarihi itibarıyla, Ankara'nın ilk, Türkiye'nin de -İstanbul'daki M1 hattı'ndan sonraki- ikinci hafif raylı sistemidir.


Ankaray
A1 (AŞTİ - Dikimevi) Hafif Raylı Sistemi
Genel bilgiler
Tip Hafif raylı sistem
Sistem Ankara metrosu
Durum İşletmede
AŞTİ - Dikimevi

İnşa hâlinde
AŞTİ - Söğütözü

Proje aşamasında
Dikimevi - Natoyolu
Bölge Ankara, Türkiye
Terminal AŞTİ (Şu an)
Söğütözü (Gelecekte)
Dikimevi (Şu an)
Natoyolu (Gelecekte)
İstasyonlar İşletmede
A1: 11
İnşa hâlinde
A1: 1
Proje aşamasında
A2: 8
Sefer sıklığı 4 dakika - 10 dakika arası
Rotalar 2
Yolcu kapasitesi 27.000 kişi/saat
Tren sayısı 11 (33 vagon)
Web sitesi www.ego.gov.tr/ankaray
İşletim
Açılış 30 Ağustos 1996[1]
Sahibi Ankara Büyükşehir Belediyesi
İşletmeci(ler) EGO Genel Müdürlüğü
Depo merkezleri Söğütözü
Teknik
Hat uzunluğu 8,5 km (5,3 mi)
Hat açıklığı Standart (1435 mm)
İşletme hızı 38 km/sa (24 mph)
Yükseklik 3,46 m (11,4 ft)
Güzergâh haritası
Ankara Rail Systems Network Map.svg

Şablon:Ankaray güzergâh diyagramı

11 istasyondan oluşan hat, Yenimahalle ilçesinin güneydoğusundaki Ankara Şehirlerarası Otobüs Terminali (AŞTİ)'nin doğusunda yer alan AŞTİ istasyonundan başlayıp, Çankaya ilçesinin kuzey doğusundaki Dikimevi istasyonunda son bulur. Ankaray kelimesi, Ankara ile ray kelimelerinin birleştirilmiş hâlinden oluşmaktadır.

TarihçeDüzenle

Ankara'nın 1990 yılına ait yatırım planında orta kapasiteli bir toplu taşıma hattı inşaatı yer aldı. Planlanan hat Hazine Müsteşarlığı, Devlet Planlama Teşkilatı, Ulaştırma Bakanlığı ve EGO'nun katıldığı ortak toplantıda incelendi ve 1991 yılının sonunda kabul edildi.

Hat Söğütözü'nden başlayıp Kızılay'dan geçerek doğuda Dikimevi'ne varacak şekilde planlandı. Kızılay'da o sırada inşaat halinde olan Batıkent'e giden M1 hattına aktarma yapmak mümkün olacaktı. Ankara'nın artan ulaşım talebini karşılamak amacıyla yapımına 7 Nisan 1992 tarihinde inşaata başlanıldı. Ankaray, 30 Ağustos 1996 tarihinde tamamlanarak dönemin başbakanı Necmettin Erbakan tarafından AŞTİ - Dikimevi güzergâhında hizmete açıldı. Ankaray, İstanbul'daki M1 hattından sonra açılan ilk, Ankara'daki M1 hattı ve İzmir'deki M1 hattından önce açılarak ülkedeki ikinci metro hattı olmuştur. 2022 yılı itibarıyla Mamak yönünde Natoyolu bölgesine uzatma işinin projesi tamamlanmış ve Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'na onay için gönderilmiştir.[2]

İşletimDüzenle

GüzergâhDüzenle

Ankaray, 8,527 kilometre (5,298 mi) uzunluğundaki doğu-batı aksında Söğütözü'ndeki AŞTİ ile Çankaya'daki Dikimevi arasında 11 istasyon olarak çalışmaktadır. AŞTİ ile Emek istasyonları arasındaki 0,740 kilometre (0,460 mi) kısım haricinde, hattın tamamı yer altındadır. Güzergâh, Mevlana Bulvarı'nın doğu tarafında kalan, otobüs terminalinin karşısındaki AŞTİ'den başlar. Daha sonra Emek istasyonuna gitmek için yeryüzüne çıkar, buradan istasyonun kuzey yönüne doğru 0,254 kilometre (0,158 mi) kuzeye doğru yol alır. Rota doğu yönüne, Bahriye Üçok Bulvarı'na döner ve bu bulvarın altından devam eder, daha sonra Anıtkabir yakınlarında bulvarın adı Gazi Mustafa Kemal Bulvarı olur. Maltepe istasyonundan Ankara Garı'na ulaşılabilir. Hat doğu yönüne Kızılay istasyonuna ulaşarak devam eder. Buradaki istasyondan M1 ve M2 hatlarına aktarma yapılabilir. Kızılay'dan sonra Ankaray güzergâhı Ziya Gökalp Caddesi altından Kurtuluş istasyonuna kadar devam eder. Kurtuluş istasyonundan B1 (Sincan - Kayaş) Banliyö Treni'ne aktarma yapmak mümkündür. Kurtuluş istasyonundan sonra güzergâh Cemal Gürsel Bulvarı altından devam eder ve Dikimevi istasyonunda sona erer.

İstasyonlarDüzenle

Sıra İstasyon İlçe Aktarma Tür Notlar
1 Söğütözü Çankaya   (Söğütözü) Yer altı Armada AVM, Next Level AVM, Bayındır Söğütözü Hastanesi, TOBB ETÜ Hastanesi, Congresium Ankara
↑↑ İnşa hâlinde ↑↑
2 AŞTİ Çankaya & Yenimahalle   (Ankara Otogarı (AŞTİ)) Yer altı
3 Emek Hemzemin
4 Bahçelievler Çankaya Yer altı Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi, Ankara Atatürk Anadolu Lisesi
5 Beşevler TCMB Banknot Matbaası Genel Müdürlüğü, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi
6 Anadolu/Anıtkabir Anadolu (Tandoğan) Meydanı, Anıtkabir, Ankara Üniversitesi, Makine ve Kimya Endüstrisi Genel Müdürlüğü, TİKA
7 Maltepe   (Ankara YHT Garı)   (Ankara Garı) M6M7 (YHT Garı) Ankara Garı ve Ankara YHT Garı'na yaklaşık 200 metre mesafesinde olup, aktarma imkanı vardır.
8 Demirtepe
9 15 Temmuz Kızılay Millî İrade    (15 Temmuz Kızılay Millî İrade) M5 (15 Temmuz Kızılay Millî İrade) Kızılay Meydanı, Kızılay AVM, Güvenpark, Millî Eğitim Bakanlığı, Çankaya Kaymakamlığı, Çankaya Belediyesi
10 Kolej TED Üniversitesi
11 Kurtuluş   (Kurtuluş) Kurtuluş Parkı
12 Dikimevi Cebeci, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Cebeci Hastanesi
---
Cebeci Tren İstasyonu yaklaşık 350 metre yürüme mesafesi olup, istasyonlar arası aktarma imkânı yoktur.
↓↓ Proje aşamasında ↓↓
13 Abidin Paşa Mamak Yer altı
14 Aşık Veysel
15 Tuzluçayır
16 General Zeki Doğan
17 Fahri Korutürk
18 Cengizhan
19 Akşemsettin
20 Natoyolu Anatolium Ankara AVM, Nata Vega Outlet AVM

Not: Bahçelievler istasyonu hariç tüm istasyonlarda EGO otobüslerine aktarma imkânı vardır.

TarifeDüzenle

Ankara'daki bütün toplu taşıma hatları şehir içi akıllı kart sistemi olan AnkaraKart ile entegredir. Bütün hat aynı tarife bölgesi içerisindedir. AnkaraKart kullanarak tek biniş tam kart tarifesi ücreti 6,50 ₺, indirimli tarife için 3,50 ₺'dir. AnkaraKart olmayan tek kullanımlık biletler içinse ücret 7 ₺'dir. Öğrencilere yönelik aylık 225 biniş karşılığında yapılan abonman ücreti 90 ₺'dir. Ankaray'a başka metro hatlarından ya da otobüs hatlarından aktarma yapmanın ücreti ise tam kart tarifesi için 2,25 ₺, indirimli tarife için 1,25 ₺'dir. [3] Ankaray'dan metroya ve metrodan Ankaray'a aktarmalar istasyon içinden yapılır, bu aktarmalardan ek ücret alınmaz.

Genişletme projeleriDüzenle

Söğütözü uzatmasıDüzenle

AŞTİ'den Söğütözü'ne bir istasyonluk uzatma inşa edilmektedir. M2 hattındaki Söğütözü Metro İstasyonu'nun içine inşa edilen istasyon ile M2 hattına aktarma sağlanacaktır.[4] 2022 itibariyle uzatmanın tünel delme, ray serim, elektrifikasyon ve istasyon işleri tamamlanmış, fakat hattın eski sinyalizasyon sisteminin buraya kurulamamasından dolayı işletime açılamamıştır. Natoyolu uzatması kapsamında tüm hattın sinyalizasyonu GoA2 seviyesinde modernize edilecek ve bu istasyon hizmete alınacaktır.[5]

Natoyolu uzatmasıDüzenle

15 Mayıs 2020 tarihinde Ankara Büyükşehir Belediyesi, Ankaray hattını Dikimevi'nden Mamak ilçesindeki Natoyolu'na uzatacak hattın proje ihalesine çıktı.[6] Şu anki hattın Dikimevi istasyonundan Natoyolu Caddesi ile Doğukent Caddesi'nin kesişiminde bitmesi öngörülen 7.4 kilometrelik ve 8 istasyonluk bir uzatma yapılması planlanmaktadır. Her ne kadar bu hat ayrı bir hatmış gibi A2 hattı olarak kodlansa da mevcut A1 Ankaray hattının doğu yönüne doğru uzatılması işidir. Hattın inşası tamamlandığında Natoyolu'ndan Söğütözü'ne kadar aktarmasız seyahat imkanı sağlanacaktır.

4 Haziran 2020 tarihinde firmalardan ön yeterlilik tekliflerini alan Ankara Büyükşehir Belediyesi, 11 Ağustos 2020 tarihinde "Ankaray (A1) Dikimevi-Natoyolu Raylı Sistem Uzatma Hattı Uygulama Projesi" olarak ihaleye çıktı. 12 Ekim 2020 tarihinde ihaleyi kazanan İstanbul Büyükşehir Belediyesi iştiraki Metro İstanbul firması ile imzalar atıldı.[7] 20 Ekim 2020 tarihinde de kazanan firmaya yer teslimi yapıldı.[8] 18 Ocak 2021 tarihinde proje kapsamında zemin etüt sondaj çalışmalarına başlanıldı.[9] 10 Şubat 2022 tarihinde hattın projesi tamamlandı ve onaylanıp yatırım programına alınması için Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'na gönderildi.

Yapılan çalışmaların ardından, 8 istasyon belli oldu:[10]

Hattın ÇED raporunda inşaat işlemine 2022 yılında başlanması ve 3,5 yıllık bir inşaat sürecinin ardından 2025 yılında hizmete girmesi öngörülmüştür. Bu hattın öngörülen yapım maliyeti ise 305 milyon 943 bin 750 Amerikan doları'dır. Uzatmanın 2050 yılına kadar hattın yıllık yolcu sayısını yaklaşık %67 artırması beklenmektedir. Proje kapsamında alınacak araç sayıları ise şu şekildedir:

Yıl Alınacak Araç Sayısı Toplam Araç Sayısı
2022 33 (11 dizi)
2025 21 (7 dizi) 54 (18 dizi)
2031 18 (6 dizi) 72 (24 dizi)
2042 36 (12 dizi) 108 (36 dizi)

ODTÜ uzatmasıDüzenle

Henüz plan aşamasında olup, Söğütözü'nden Orta Doğu Teknik Üniversitesi'ne kadar yaklaşık 5 km uzatılacak olan hat; Yüzüncüyıl ve ODTÜ olmak üzere iki istasyondan oluşacaktır.

Ayrıca bakınızDüzenle

NotlarDüzenle

  1. ^ Özellikleri itibarıyla metro hattı olan Ankaray'ı, Ankara Büyükşehir Belediyesi hafif raylı sistem olarak sınıflandırmaktadır.

KaynakçaDüzenle

  1. ^ "Ankaray". EGO Genel Müdürlüğü. 30 Mayıs 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ağustos 2015. 
  2. ^ "ANKARA'YA METRO MÜJDESİ: DİKİMEVİ-NATOYOLU METROSU İÇİN PROJE TAMAMLANDI". EGO Genel Müdürlüğü. 5 Temmuz 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Temmuz 2022. 
  3. ^ https://gezginsitesi.com/ankara-toplu-tasima-fiyatlari-metro-ankarakart-ego/?amp
  4. ^ "Raylı Sistem Hizmetleri". EGO. 2 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  5. ^ "A1 Hattı (Ankaray) Dikimevi- Natoyolu Raylı Sistem Uzatma Hattı". 
  6. ^ "Ankara'ya yeni metro müjdesi: Büyükşehir, Dikimevi-Natoyolu metro hattı için kolları sıvadı". Sözcü. 15 Mayıs 2020. 21 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Şubat 2021. 
  7. ^ "Ankara'nın yeni metrsounu İBB yapacak". Sözcü. 13 Ekim 2020. 16 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Şubat 2021. 
  8. ^ "Başkent Mesaisi 17. Bölüm Konuğumuz Ego Genel Müdürü Nihat Alkaş". 20 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Mart 2021. 
  9. ^ "Etüt Sondaj". Twitter. 18 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  10. ^ "Mansur Yavaş Habertürk TV'de!". www.haberturk.com. 25 Ağustos 2021. 15 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ocak 2022. 

Dış bağlantılarDüzenle

Ankaray resmî sitesi