Ankaray

Ankara'da hizmet veren hafif raylı sistem

Ankaray, Ankara'daki toplu taşıma koduyla A1, Türkiye'nin başkenti Ankara'da hizmet veren 8,5 kilometrelik metro sistemidir. [a] Açıldığı 30 Ağustos 1996 tarihi itibariyle, Ankara'nın en eski, Türkiye'nin de İstanbul'daki M1 metro hattından sonraki ikinci en eski hızlı ulaşım hattıdır. Hattın bir ucu şehrin Yenimahalle ilçesinin güneydoğusundaki Ankara Şehirlerarası Terminal İşletmesi (AŞTİ)'den başlayıp, Çankaya ilçesinin kuzey doğusundaki Dikimevi durağında son bulur ve 11 istasyondan oluşmaktadır. Özellikleri itibariyle metro hattı olan Ankaray'ı, Ankara Büyükşehir Belediyesi mevcut hattı hafif raylı sistem olarak sınıflandırmaktadır. Ankaray kelimesi Ankara ile ray kelimelerinin birleştirilmiş halinden oluşmaktadır.


Ankaray
Genel bilgiler
Tip Hafif raylı sistem
Durum İşletmede
Bölge Ankara, Türkiye
Terminal AŞTİ (Batı)
Dikimevi (Doğu)
İstasyonlar 11
Yolcu kapasitesi 27.000 kişi/saat
Website www.ego.gov.tr/ankaray
İşletim
Açılış 30 Ağustos 1996[1]
Sahibi Ankara Büyükşehir Belediyesi
İşletmeci(ler) EGO Genel Müdürlüğü
Depo Merkezleri Söğütözü
Teknik
Hat uzunluğu 8,5 km (5,3 mi)
Hat açıklığı 1.435 mm
İşletme hızı 38 km/sa (24 mph)

TarihçeDüzenle

Ankara'nın 1990 yılına ait yatırım planında orta kapasiteli bir toplu taşıma hattı inşaatı yer aldı. Planlanan hat Hazine Müsteşarlığı, Devlet Planlama Teşkilatı, Ulaştırma Bakanlığı ve EGO'nun katıldığı ortak toplantıda incelendi ve 1991 yılının sonunda kabul edildi.

Hat Söğütözü'nden başlayıp Kızılay'dan geçerek doğuda Dikimevi'ne varacak şekilde planlandı. Kızılay'da o sırada inşaat halinde olan Batıkent'e giden M1 hattına aktarma yapmak mümkün olacaktı. Mamak tarafına doğru doğu yönüne doğru bir uzatma düşünüldü ama asla kabul edilmedi. Ankara'nın artan ulaşım talebini karşılamak amacıyla yapımına 7 Nisan 1992 tarihinde inşaata başlanıldı. Ankaray, 30 Ağustos 1996 tarihinde tamamlanarak dönemin başbakanı Necmettin Erbakan tarafından AŞTİ - Dikimevi güzergâhında hizmete açıldı. Ankaray, İstanbul'daki M1 hattından sonra açılan ilk, Ankara'daki M1 ve İzmir'deki Fahrettin Altay-Evka 3 hattından önce açılarak ülkedeki ikinci metro hattı olmuştur.

İşletimDüzenle

GüzergahDüzenle

Ankaray 8,527 km'lik (5,298 mi) doğu-batı güzergahında Söğütözü'ndeki AŞTİ ile Çankaya'daki Dikimevi'ndeki 11 istasyon arasında çalışmaktadır. Hattın büyük bir çoğunluğu, hattın en batı tarafındaki AŞTİ ile Emek istasyonları arasındaki 740 metrelik (0,460mil) kısım haricinde, yer altından gitmektedir. Güzergah, Mevlana Bulvarı'nın doğu tarafında kalan , otobüs terminalinin karşısında bulunan AŞTİ durağından başlar. Daha sonra Emek istasyonuna gitmek için yeryüzüne çıkar, buradan istasyonun kuzey yönüne doğru 254 metre (833 ft) kuzeye doğru yol alır. Rota doğu yönüne, Bahriye Üçok Bulvarı'na döner ve bu bulvarın altından devam eder, daha sonra Anıtkabir yakınlarında Gazi Mustafa Kemal Bulvarı olur. Maltepe istasyonundan, ulaşım sisteminden çıkarak Ankara Garı'na ulaşılabilir. Hat doğu yönüne Kızılay durağına ulaşarak devam eder. Buradaki istasyondan M1, M2 ve M3 hatlarına aktarma yapılabilir. Kızılay'dan sonra Ankaray güzergahı Ziha Gökalp Bulvarı altından Kurtuluş istasyonuna kadar devam eder. Kurtuluş istasyonundan banliyö tren hattına aktarma yapmak mümkündür. Kurtuluş durağından sonra güzergah Cemal Gürsel Bulvarı altından doğu terminali olan Dikimevi istasyonunda sona erer.

TarifeDüzenle

Ankara'daki bütün toplu taşıma hatları şehiriçi akıllı kart sistemi olan Ankarakart ile entegredir. Bütün hat aynı tarife bölgesi içerisindedir. Ankarakart kullanarak tek biniş tam kart tarifesi ücreti ₺3,25, indirimli tarife için ₺1,75'tir. Ankarakart olmayan biletler içinse ücret ₺4'tür. Ankaray'a başka metro hatlarından ya da otobüs hatlarından aktarma yapmanın ücreti ise tam kart tarifesi için ₺1,60 ve indirimli tarife için ₺0,75'tir.[2]

İstasyonlarDüzenle

İstasyon Mesafe (km) Açılış Aktarma Notlar
AŞTİ
0
30 Ağustos 1996
  EGO: 102-2, 104-1, 106-1, 106-3, 107-6, 114, 114-2, 157-3, 158, 178, 300, 419, 442-3 445, 479, 484 Ankara Şehirlerarası Otobüs Terminali (AŞTİ)
Emek
0,5
  EGO: 102-1, 104-2, 114-2, 198, 300, 339-7, 419, 419-5, 479, 506-1, 513-1, 518-1, 519-1, 543-1, 548-3, 577-3
Bahçelievler
1,4
Beşevler
2,3
  EGO: 220-7, 221-3, 267, 267-2, 300, 339-7, 340, 340-2, 345, 383, 448, 464, 484, 506-1, 506-2, 513-1, 513-2, 518-1, 519-1, 519-2, 543-1, 543-2
Anadolu - Anıtkabir
3,1
  EGO: 202-7, 204, 220-7, 222-2, 254, 257, 267, 268, 269-2, 285, 288, 288-2, 288-6, 297-7 300, 339-7, 340, 340-2 383, 404, 410, 411, 415, 415-6, 418, 461, 464, 482, 482-6, 506-1, 506-2, 508-5, 513-1, 513-2, 518-1, 518-2, 519-1, 519-2, 536-1, 543-1, 543-2 Anadolu (Tandoğan) MeydanıAnıtkabir
Maltepe
3,6
  Başkentray (Sincan - Kayaş) Banliyö Treni
  EGO: 297-7, 300, 330, 330-2, 340, 340-2, 341, 380, 383
İstasyon ile Ankara YHT Garı arasında yaklaşık 800 metre yürüme mesafesi bulunmaktadır.
Demirtepe
4,5
  EGO: 220-7, 221-3, 297-3, 330, 330-2, 340, 340-2, 341, 380, 383
Kızılay
5,3
  Ankara metrosu: M1, M2, M3
  EGO: 103-2, 105-1, 114-7, 131-1, 131-2, 135-2, 145-1, 145-2, 145-7, 153, 154-1, 154-2, 155-1, 155-2, 155-6, 155-7, 160, 173-2, 183-2, 183-6, 185-2, 185-6, 185-7, 187-2, 190, 191, 192, 192-1, 193, 194, 195-1, 197, 201-6, 203, 203-7, 220-3, 220-7, 221-3, 252, 253, 253-6, 256, 257, 266, 266-2, 266-6, 269, 279-6, 284, 284-6, 285, 286, 288-6, 291, 297-7, 300, 303, 304, 305, 317, 317-7, 319, 321, 321-5, 321-6, 323, 324, 326, 329, 330, 330-2, 333, 334-6, 339-5, 340, 340-2, 341, 341-6, 343, 347-6, 347-6, 348, 350, 353, 353-3, 353-5, 355, 355-6, 357, 361, 365, 367, 377, 380, 382, 383, 391, 392, 392-6, 403-6, 404, 407, 408, 410, 411, 411-7, 413, 413-7, 415, 415-6, 418, 427, 427-6, 427-7, 439, 440, 442-3 450, 452, 453, 454, 454-6, 456, 461, 481, 481-6, 482, 482-6, 482-7, 492, 493, 494, 600
Kızılay Meydanı
Kolej
6,0
  EGO: 160, 221-3, 397-3, 321, 321-6, 324, 326, 329, 330, 333, 334, 334-6, 340, 341, 341-6, 343, 343, 347, 347-6, 348, 350, 353, 355, 355-4, 355-6, 357, 361, 365, 367, 377, 380, 380-6, 382, 383, 392, 392-6 TED Üniversitesi
Kurtuluş
6,8
  Başkentray (Sincan - Kayaş) Banliyö Treni
  EGO: 220-7, 297-7, 300, 321, 321-5, 321-6, 324, 326, 329, 330, 330-2, 334, 334-6, 339-7, 340, 340-2, 341, 341-6, 343, 347-6, 348, 350, 353, 353-5, 355, 355-6, 357, 361, 365, 367, 377, 380, 382, 383, 385-2, 392, 392,6
Dikimevi
8,5
  EGO: 220-7, 297-7, 300, 321, 321-5, 321-6, 324, 326, 329, 330, 334, 334-6, 339-7, 340, 341, 341-6, 343, 347-6, 348, 350, 353-5, 355, 355-4, 355-6, 357, 361, 365, 367, 377, 380, 380-6, 382, 383, 392, 392-6

HatlarDüzenle

Yapımı devam eden hatlarDüzenle

Söğütözü uzatmasıDüzenle

AŞTİ'den Söğütözü'ne bir istasyonluk uzatma inşa edilmektedir. M2 hattındaki Söğütözü Metro İstasyonu'nun yanına inşa edilecek istasyon ile M2 hattına aktarma sağlanacaktır.[3]

Mamak uzatmasıDüzenle

15 Mayıs 2020 tarihinde Ankara Büyükşehir Belediyesi, Ankaray hattını Dikimevi'nden Mamak ilçesindeki Natoyolu'na uzatacak hattın ihale ilanına çıktı.[4] Şu anki hattın Dikimevi durağından Natoyolu Caddesi ile Doğukent Caddesi'nin kesişiminde bitmesi öngörülen 7,4 kilometrelik ve 8 istasyonluk bir uzatma yapılması planlanmaktadır. Her ne kadar bu hat ayrı bir hatmış gibi A2 hattı olarak kodlansa da mevcut A1 Ankaray hattının doğu yönüne doğru uzatılması işidir.

4 Haziran 2020 tarihinde firmalardan ön yeterlilik tekliflerini alan büyükşehir belediyesi 11 Ağustos 2020 tarihinde "Ankaray (A1) Dikimevi-Natoyolu Raylı Sistem Uzatma Hattı Uygulama Projesi" olarak ihaleye çıktı. 12 Ekim 2020 tarihinde ihaleyi kazanan İstanbul Büyükşehir Belediyesi iştiraki Metro İstanbul firması ile imzalar atıldı.[5] 20 Ekim 2020 tarihinde de kazanan firmaya yer teslimi yapılmıştır.[6] 18 Ocak 2021 tarihinde proje kapsamında zemin etüt sondaj çalışmalarına başlanılmıştır.[7]

Planlanan hatlarDüzenle

Batı uzatmasıDüzenle

Söğütözü'nden, Orta Doğu Teknik Üniversitesi'ne kadar yaklaşık 5 km uzayacak olan Ankaray, Yüzüncüyıl ve ODTÜ olmak üzere iki istasyondan oluşacaktır.

Karapürçek hattıDüzenle

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2018 Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi verilerine göre, Ankara'nın en kalabalık mahallesi olan Karapürçek[8], Siteler Mobilya Sanayisi arasında 4-5 mahalle daha ulaşımı karşılayamayacak duruma gelmiştir. Büyükşehir Belediyesi, ihtiyaca cevap verilememesi durumunu gözönüne alıp, ilk aşama olarak, Siteler içinden geçerek, Karapürçek Mahallesi son durak olacak şekilde, raylı sistem hattı planlamıştır.[9]

KaynakçaDüzenle

  1. ^ "Raylı Sistemler Dairesi Başkanlığı Ankaray". ego.gov.tr. 30 Mayıs 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ağustos 2015. 
  2. ^ https://www.ego.gov.tr/tr/sayfa/2098/tasima-ucretleri
  3. ^ "Raylı Sistem Hizmetleri". EGO. 2 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  4. ^ "Ankara'ya yeni metro müjdesi: Büyükşehir, Dikimevi-Natoyolu metro hattı için kolları sıvadı". Sözcü. 15 Mayıs 2020. 21 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Şubat 2021. 
  5. ^ "Ankara'nın yeni metrsounu İBB yapacak". Sözcü. 13 Ekim 2020. 16 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Şubat 2021. 
  6. ^ "Başkent Mesaisi 17. Bölüm Konuğumuz Ego Genel Müdürü Nihat Alkaş". 
  7. ^ "Etüt Sondaj". Twitter. 18 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  8. ^ "Türkiye 2018 Yılı En Kalabalık Mahalleleri ve Köyleri". drdatastats.com. 21 Haziran 2019. 15 Temmuz 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  9. ^ Akdoğan, Osman (17 Ocak 2020). "Büyükşehirden Siteler'e ray, Mamak'a metro atağı Kaynak: Büyükşehirden Siteler'e ray, Mamak'a metro atağı". İlksayfa. 

NotlarDüzenle

  1. ^ EGO hattı hafif raylı sistem olarak sınıflandırmaktadır.

Dış bağlantılarDüzenle

Ankaray resmî sitesi