Ankara-İstanbul yüksek hızlı demiryolu

Yüksek hızlı demiryolu hattı

Ankara - İstanbul yüksek hızlı demiryolu ya da Ankara - İstanbul YHD, Ankara'daki Ankara YHT Garı ile İstanbul'daki Halkalı Tren İstasyonu arasında Yüksek Hızlı Tren hizmeti verilen uzunluğundaki azami 250 kilometre/saat (160 mph) hıza uygun çift hatlı, elektrikli, sinyalli yüksek hızlı demiryolu hattıdır.

Ankara - İstanbul yüksek hızlı demiryolu
Ankara - İstanbul YHD
Genel bilgiler
Tip Yüksek hızlı demiryolu
Sistem TCDD
Durum İşletmede
Bölge YHT Bölge
Terminal Ankara YHT Garı
Halkalı Tren İstasyonu
İstasyonlar 14
Yolcu kapasitesi 2.557.000 (2011)[1]
İşletim
Açılış 13 Mart 2009[2] (Ankara - Polatlı - Eskişehir)
25 Temmuz 2014 (Eskişehir - Pendik)
12 Mart 2019 (Pendik - Halkalı)
Sahibi TCDD
İşletmeci(ler) TCDD Taşımacılık
Depo Merkezleri Etimesgut Yüksek Hızlı Tren Ana Bakım Deposu
Teknik
Hat uzunluğu 623,894 kilometre (387,670 mi)
Hat açıklığı Standart (1.435 mm)
Elektriklenme 25 kV AA
İşletme hızı 250 kilometre/saat (160 mph)
Güzergâh haritası
Mesafe
İstasyon
Kayseri, Sivas, Kars yönüne[3][4]
0,000 km (0 mi)
Ankara YHT Garı[3][5]
20,795 km (12,921 mi)
Eryaman YHT Garı[5][6]
93,144 km (57,877 mi)
Polatlı YHT Garı[7][8]
Polatlı Kavşağı
105,805 km (65,744 mi)
Konya, Adana, Gaziantep yönüne[7]
Afyonkarahisar, İzmir yönüne[8]
282,429 km (175,493 mi)
Eskişehir Garı[6][9]
328,759 km (204,281 mi)
Bozüyük YHT Garı
360,209 km (223,823 mi)
Bilecik YHT Garı
? km
Osmaneli YHT Garı[10]
Osmaneli Kavşağı
Bursa YHT, Bandırma yönüne[10]
? km
Pamukova YHT Garı
Doğançay Ripajı
501,350 km (311,524 mi)
Arifiye[6][11]
? km
Sapanca YHT Garı
541,623 km (336,549 mi)
İzmit Garı[6]
557,123 km (346,180 mi)
Gebze[6][12]
576,409 km (358,164 mi)
Pendik[6][12]
582,875 km (362,182 mi)
Bostancı[6][12]
590,121 km (366,684 mi)
Söğütlüçeşme[6][12][13]
Haydarpaşa Garı
İstanbul Boğazı
608,920 km (378,365 mi)
Bakırköy[12][14]
623,894 km (387,670 mi)
Halkalı[12][14][15]
Kapıkule yönüne[14][15]

İstasyonlarDüzenle

YHT hattında 14 istasyon bulunmaktadır. Bunlar sırasıyla (Ankara başlangıçlı olarak) Ankara YHT Garı - Eryaman YHT Garı - Polatlı YHT Garı - Eskişehir - Bozüyük YHT Garı - Bilecik YHT Garı - Arifiye - İzmit Garı - Gebze - Pendik - Bostancı - Söğütlüçeşme - Bakırköy - Halkalı'dır. Ayrıca Pamukova YHT Garı ve Sapanca YHT Garı'nın inşaatları devam etmektedir.

Yolculuk süreleriDüzenle

  • Konvansiyonel Demiryolu: 576,615 km (358,292 mi) (Ankara - Eskişehir - Bilecik - İzmit - İstanbul(Haydarpaşa) güzergâhı)
  • Konvansiyonel Tren: 7 saat 50 dakika (Fatih Ekspresi) ile 9 saat (Anadolu Ekspresi) arasında
  • Yüksek hızlı Demiryolu: 623,894 km (387,670 mi) (Ankara YHT Garı - Halkalı güzergahı)
  • Yüksek Hızlı Tren: (Ankara – İstanbul YHT) en kısa 4 saat 30 dakika (2019 yılı)
    • Bütün kısımlar ve eksiklikler tamamlandığında hedeflenen: 3 saat (Ankara - Halkalı)
    • Sürat demiryolu projesi: 1,5 saat (Ankara - Halkalı)

İnşaat aşamasıDüzenle

Yüksek hızlı demiryolu hattının Ankara - Eskişehir arasındaki kısmı 2009'da, Eskişehir - Pendik arasıdaki kısmı 2014'te, Pendik - Halkalı arasındaki kısmı ise 12 Mart 2019'da Marmaray ile birlikte hizmete girmiştir. Ayrıca hattın Ankara'daki başlangıç/bitiş istasyonu olan Ankara Yüksek Hızlı Tren Garı 29 Ekim 2016 tarihinde hizmete girmiştir.[16][17]

GecikmeDüzenle

3 sene ihaleyi kaybeden firmanın yargıya başvurusu sebebiyle gecikmiştir. Test aşamasında yaşanan gecikmelere ise sinyalizasyon hattına yapılan sabotajların sebep olduğu iddia edilmiştir.[18]

Proje dahilinde yapılanlarDüzenle

  • Alt geçit: 122
  • Viyadük: 21
  • Köprü: 43
  • Kazı: 32 milyon m³
  • Üst geçit: 56
  • Menfez: 480
  • Tünel: 43
  • Dolgu: 19 milyon m³

Revizyonlar ve Tamamlanmamış kesimlerDüzenle

Geyve - Doğançay - Arifiye - Sapanca hattında yüksek hızlı trenin hızını 80 km/h'e düşürecek olmasından dolayı Arifiye istasyonu Doğançay ripajı ile by-pass edilecektir.

Tünel-26Düzenle

YHD hattı üzerindeki en uzun tünel olan Tünel-26'da yapılan kazılar esnasında yaşanan göçme ve toprak kaymaları sebebiyle proje güzergâhında mecburen değişiklik yapılmıştır. Tünelin sadece bir kısmı şu an aktif olup, kalan kısımları için çalışmalar devam etmektedir. Bu süre zarfında trenler YHD hattının Tünel-28 ile Tünel-27 arasındaki kısmında konvensiyonel demiryoluna geçiş yapmakta ve yaklaşık 8 km sonrasında Tünel-26'nın açılan kısmının bittiği noktada tekrar YHD hattına dönerek yoluna devam etmektedir. Tünelin tamamının 2022'nin ilk çeyreğinde bitirilip hizmete alınması planlanmaktadır.

Doğançay ripajıDüzenle

Doğançay ripajı, Geyve'de Alifuatpaşa mevkiinden başlayıp, Doğançay'da Sakarya Nehri'ni ve D-650 Karayolu'nu köprüyle geçip, Sapanca'da mevcut YHD hattına bağlanıyor. 34km'lik tünel ve viyadükten oluşan bu kestirme için 21 Şubat 2012'de ihaleye çıkıldı. İhaleye katılan firmaların mali zarfları 29 Mart 2012 tarihinde açıldı ve maliyet inanılmaz büyük olduğundan dolayı ihalenin iptaline kadar verildi.[19] Bu kesimde de trenler Alifuatpaşa'da konvensiyonel demiryolu hattına geçip, Sapanca'da tekrar YHD hattına dönerek yoluna devam etmektedir. İnşaat çalışmaları devam etmekte olup, ilk etap olan Gevye (Alifuatpaşa) - Doğançay arası Haziran 2021'de hizmete girecektir. Hizmete giren ilk etapta trenler Doğançay'da konvensiyonel hatta bağlanacak ve böylece Doğançay'a kadarki virajlı ve dar tünelli kesim by-pass edilicek ve artık YHT'ler tarafından kullanılmayacaktır. Kalan kısmın ise 2023'de bitirilip hizmete alınması planlanmaktadır. Tamamı hizmete girdiğinde Arifiye istasyonu YHT kullanımına kapatılıcak ve trenler Pamukova ve Sapanca'da duracaktır. Ripaj, T-26 tüneliyle birlikte hizmete girdiğinde Ankara-İstanbul arası seyahat süresi 35 dakika daha kısalacaktır.

Sürat demiryolu projesi ve Marmaray Tüneline alternatifDüzenle

Şu anki kısmen tamamlanmış ve kısmen devam etmekte olan projenin gerçek (yüksek hız akreditasyonu alabilecek) yüksek hızlı demiryolu kesimi Köseköy'de son bulmaktadır. Trenler İstanbul'a ulaşabilmek için yenilenen konvansiyonel demiryolu hattını kullanmaktadır. Ayrıca 2019 yılına dek Sapanca - Köseköy arası YHT hattı Ada Ekspresi ve yük trenleri tarafından da kullanılmaktaydı. 2019'da bu kesim, hemen bitişiğine YHT harici trenlerin kullanacağı çift hat konvansiyonel demiryolu inşa edielrek konvansiyonel hattan ayrılmıştır. Köseköy-İzmit-Gebze hattı üzerinde ise şu an 3. ve kimi yerlerde 4. rayların serimi sürmektedir. Bu sayede YHT hattı, burada da konvansiyonel hattan ayrılacak ve böylece mevcut YHT hattı, Köseköy'den Gebze'ye dek uzayacaktır.

İleriki ihtiyaçlar, Marmaray Tüneli'nde oluşabilecek sıkışıklar ve daha hızlı bir demiryolu hattı için, Sürat Demiryolu olarak da adlandırılan ikinci bir YHD projesi geliştirilmiştir. Bu proje esasında ilk olarak 80'lerde geliştirilmiş hatta inşasına bile başlanmıştır. Ancak ödenek yetersizliğinden yarıda kesilmiştir. Bu projede trenlerin maksimum hızının 350 km/saat'e kadar çıkması planlanmakta olup, güzergahın Ankara - Ayaş - Beypazarı - Nallıhan - Mudurnu - Arifiye üzerinden gelip buradan mevcut YHD hattına bağlanacaktır. Marmaray tüneline alternatif olarak da Sabiha Gökçen Havalimanı - Yavuz Sultan Selim Köprüsü - İstanbul Havalimanı - Halkalı güzergahı planlanmıştır.

Proje gerçekleşmeleriDüzenle

Proje 10 Etaptan oluşmaktadır.

Tamamlanan etaplar [20]
  • Ankara - Sincan : 24 km
  • Sincan - Esenkent : 15 km
  • Esenkent - Eskişehir : 206 km
  • Eskişehir Gar geçişi
  • Eskişehir - İnönü : 30 km
  • İnönü - Vezirhan : 54 km
  • Vezirhan - Köseköy : 104 km (kısmen)
  • Köseköy - Gebze : 56 km
  • Gebze - Pendik - Halkalı: 75,771 km
Devam eden etaplar
  • Tünel-26: 8 km
  • Doğançay ripajı: 34km

İnönü - Gebze etabında 36 adet tünel yapımı planlanmış ancak uygulamada bazı tüneller birleştirilmiş veya iptal edilmiştir. TBM ile açılan bir tünel heyelan riski ile önce yeri değiştirilmiş daha sonra TBM'nin tünel içinde ilerleyememesi üzerine iptal edilmiş ve makine tünelin içinde bırakılarak güzergâh değiştirilmiştir.

Ankara - İstanbul yüksek hızlı tren hattı inşaatı
Hat bölümü Uzunluk (km) İnşaatın başlangıcı / Resmi açılış Notlar
Ankara - Sincan 24 Ankara ve Sincan arasındaki mevcut hatlara Başkentray kapsamında hızlı tren hattı eklendi.
Sincan - Esenkent 15 2008 - 2010 Sincan ve Esenkent arasındaki mevcut hatlar, hızlı tren hattı tamamlanana kadar kullanıldı.
Esenkent - Eskişehir 206 2004 - 2009[21] Sanat yapıları: 2 karayolu köprüsü ve 30 karayolu üstgeçidi, 7 demiryolu köprüsü ve 13 köprü. 4 viyadük (toplam 4 km den fazla) ve 1 tünel (471 m).
İlk test sürüşü Nisan 2007.
Eskişehir YHT Garı 3.4 km 2008 - 2014 Eskişehirde trafik sıkışıklığına neden olmamak için tünel içinden geçen hat planlandı. 1379 m aç-kapa tünelden oluşan şehir geçişi, 2 hızlı tren hattı, 1 konvansiyonel tren hattı içeriyor.
Eskişehir - İnönü 30 2008 - 2013 (tahmini)
İnönü - Vezirhan 54 2008 - 2013 (tahmini)
Vezirhan - Köseköy 104 2008 - 2013 (tahmini)
Köseköy - Gebze 56 2. safhada tamamlanacak.
Gebze - İstanbul-Haydarpaşa 44 Gebze ile İstanbul arasındaki son bölüm Marmaray kapsamında tamamlanmıştır.

Demiryolu Hattında TCDD Taşımacılık Tarafından İşletilen Tren HatlarıDüzenle

Yüksek Hızlı Tren

KaynakçaDüzenle

Dış bağlantılarDüzenle