Ankara'daki anıtlar ve heykeller listesi

(Ankara'daki anıtlar ve heykeller sayfasından yönlendirildi)

Cumhuriyet dönemi Ankara'sında açılan ilk anıt namazgah tepedeki Etnografya Müzesi önüne yerleştirilen Atlı Atatürk Anıtıdır, anıt 29 Ekim 1927 yılında açılmış, bu anıtı Zafer Meydanındaki Mareşal Atatürk Anıtı ve Ulus Zafer Anıtı izlemiştir.[1]

1980'li yıllarda dönemin belediye başkanı Ali Dinçer, kentte oluşturulan yaya bölgelerine heykel koymak üzere girişimde bulunur. Ankara, Gazi Eğitim Enstitüsü Heykel hocalarından Burhan Alkar, Remzi Savaş ve Metin Yurdanur üçer adet heykel yaparlar. Burhan Alkar’ın soyut anlayışta galvandizli su borusundan yaptığı Atılım isimli heykeli konulduğu Sakarya yaya bölgesinden kaldırılır. Yine aynı bölgeye konulan Barış kompozisyonu yerinde durmaktadır. Remzi Savaş Abdi İpekçi parkındaki havuza bronz fıskiye kompozisyonuyla, Sakarya yaya bölgesine konulmak üzere iki adet soyutlanmış bronz kompozisyon gerçekleştirir. Ancak bu iki heykel yerlerine konulamadan 12 Eylül 1980 yönetimi tarafından malzemelerinden yararlanmak amacıyla eritilir. Metin Yurdanur’un Ankara Garı önündeki Miras isimli heykeli ve Sıhhıye Abdi İpekçi parkındaki Eller heykeli de bu dönemde yapılmış çalışmalardır.

17-25 Aralık 2007 tarihinde Ankara Çankaya Belediyesi Çağdaş Sanatlar Merkezinde Umut Erhan ve Haldun Cezayirlioğlu katkıları ile Ankara Şehir Anıt ve Heykelleri Fotoğraf Sergisi[2] düzenlenmiş ve proje devamında Ankara’nın Heykelleri : bir web projesi[3] adı altında web sitesi yayına başlamıştır.

ListeDüzenle

Anıt / Heykel Bulunduğu yer Yapan Açılış Resim
Atatürk ve Hukuk Ankara Adliye Sarayı bahçesi, Sıhhiye Metin Yurdanur[4] 1995  
TESK anıtı İnönü Meydanı üzerinde Türkiye Esnaf ve Sanatkarlar Konfederasyonu binası önü Metin Yurdanur 2001  
Muzaffer Sarısözen Ankara Radyosu karşısında Cumhuriyet Parkı içinde. Metin Yurdanur 1993  
Miras Ankara Garı önü Metin Yurdanur 1980  
Maliye Bakanlığı Anıtı ? Metin Yurdanur 1994  
Eller Abdi İpekçi Parkı içi Metin Yurdanur 1980  
Dayanışma Heykeli Batıkent Metin Yurdanur 1983  
İnsan Hakları Heykeli Yüksel Caddesi yaya bölgesi Metin Yurdanur 1990  
Dans Cemre Parkı, Demetevler Metin Yurdanur 1992  
Su Perilerinin Dansı Kavaklıdere, Kuğulu Park karşısı Metin Yurdanur 1992  
Su Perilerinin Dansı Ankara Güzel sanatlar genel müdürlüğü bahçesi, Hipodrom Metin Yurdanur ?  
Anayasa Mahkemesi Anıtı ? Metin Yurdanur 1995  
27 Aralık Anıtı ? Metin Yurdanur 2000  
İsmet - Mevhibe İnönü Heykeli Pembe Köşk Bahçesi Metin Yurdanur ?  
Madenci Olgunlar Sokak girişi Metin Yurdanur ?  
Başöğretmen Atatürk Bakanlıklar semti, MEB bahçesi Tankut Öktem 1983  
Atlı Atatürk Anıtı Ankara Etnografya Müzesi önü Pietro Canonica 1927  
Mareşal Atatürk Anıtı Atatürk Bulvarı üzeri, Zafer Meydanı Pietro Canonica 1927  
Zafer Anıtı Ulus Meydanı Heinrich Krippel 1927  
Cüneyt Gökçer Heykeli Ankara Opera Sahnesi önü ? ?  
İbrahim Çallı Heykeli Ankara Devlet Resim ve Heykel Müzesi bahçesi ? ?  
Leyla Gencer Heykeli Ankara Opera Sahnesi önü ? ?  
Mimar Sinan Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi'nin bahçesinde. Hüseyin Anka Özkan 1966
Atatürk ve Gençlik Cebeci Atatürk Öğrenci Yurdu bahçesinde Hüseyin Anka Özkan 1970  
Mithat Paşa Ulus semti, Ziraat Bankası Genel Müdürlüğünün bahçesinde Hüseyin Anka Özkan 1966  
Kadın Heykel Grubu[5] Anıtkabir Hüseyin Anka Özkan 1953  
Erkek Heykel Grubu[6] Anıtkabir Hüseyin Anka Özkan 1953  
Aslan Heykel Grubu[7] Anıtkabir Hüseyin Anka Özkan 1953  
Kardeş şehirler İzmir Caddesi’nin Gazi Mustafa Kemal Bulvarı’ndan girişi ? ?
Korede Savaşan Türkler ? ? 1973  
Taşankara Çankaya ilçesi Sakarya Caddesi yaya bölgesi Jørgen Haugen Sørensen 1992  
Hitit Güneş Kursu Sıhhiye Meydanı Nusret Suman 1978  
Fen Fakültesi Atatürk Anıtı Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi, Tandoğan Nusret Suman 1964  
Çocuk Heykeli Hacettepe Üniversitesi Hastanesi önü Nusret Suman ?  
Güvenlik Kızılay Meydanında Güvenpark içerisinde Anton Hanak
Joseph Thorak
1935  
Atatürk Anıtı ODTÜ yerleşkesi Şadi Çalık 1968  
ODTÜ Bilim Ağacı ODTÜ yerleşkesi Eskişehir Yolu kapısı Tamer Başoğlu 1966  
Tarımcı Atatürk (arka yüz) Atatürk Orman Çiftliği Burhan Alkar[8] 1981  
Tarımcı Atatürk (ön yüz) Atatürk Orman Çiftliği Burhan Alkar[8] 1981  
Seymenler Anıtı Seymenler Parkı Burhan Alkar 1983  
Sincan Atatürk Anıtı Sincan, Lale Meydanı Burhan Alkar 1993  
Hasat Sonu Kumrular Sokak ile Toprak Mahsulleri Ofisi binasının kesiştiği noktada Burhan Alkar 1989  
Uzay ve Gençlik ODTÜ yerleşkesi Burhan Alkar 1968  
Atatürk Anıtı Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Burhan Alkar 1998  
Gençlik Anıtı Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Burhan Alkar 1995  
Barış Çankaya ilçesi Sakarya Caddesi yaya bölgesi Burhan Alkar 1979  
II. Bayezid Heykeli Türk Standartları Enstitüsü önü Yavuz Görey 1986  
Atatürk ve Madencilik Anıtı Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü bahçesi Gürdal Duyar 1971  
Devlet mezarlığı girişinde ? ?  
Atatürk’ün Samsun’a çıkışının ifadesi Devlet mezarlığı Rahmi Aksungur 1988  
Kongreler Devlet mezarlığı Rahmi Aksungur 1988  
Kongreler Devlet mezarlığı Rahmi Aksungur 1988  
Savaşlar Devlet mezarlığı Rahmi Aksungur 1988  
Lozan Devlet mezarlığı Rahmi Aksungur 1988  
Cumhuriyet Devlet mezarlığı Rahmi Aksungur 1988  
Kurtuluş Savaşı ve Atatürk Devrimleri Devlet mezarlığı Rahmi Aksungur 1988  
Kurtuluş Savaşı ve Atatürk Devrimleri Devlet mezarlığı Rahmi Aksungur 1988  
Kurtuluş Savaşı ve Atatürk Devrimleri Devlet mezarlığı Rahmi Aksungur 1988  
İrene İrene Heykeli Bahçelievler, Adnan Ötüken Parkı girişi Erdal Aksel 1990  
İsmet İnönü Heykeli Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi bahçesi Rudolf Belling 1945  
Atatürk Heykeli Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi bahçesi Ratip Aşir Acudoğlu 1975  
Çocuk ve Ana Heykeli Hacettepe Üniversitesi Ana ve Çocuk Sağlığı Merkezi bahçesi Hüseyin Gezer ?  
Atatürk Anıtı Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi ile Hastane arasındaki meydanda Hüseyin Gezer ?  
TBMM Özgürlük Anıtı Türkiye Büyük Millet Meclisi yerleşkesi bahçesi Hüseyin Gezer 1983  
TBMM Ata Kompozisyonu TBMM Milli Egemenlik parkı içi Rahmi Aksungur 1981  
Sarı Kız Heykeli Kurtuluş Parkı Selim Turan 1993  
Öpüşenler Kuğulu Park Muzaffer Ertoran ?  
Adsız Seymenler Parkı İlhan Koman[9] 1991  
İsmet İnönü heykeli Pembe Köşk önündeki parkta Mine Sunar ?  
Atatürk Heykeli Cumhurbaşkanlığı köşkü bahçesi Sabiha Ziya Bengütaş 1946  
General Francisco De Miranda heykeli Birlik Mahallesi ,General Francisco De Miranda parkı Filinta Önal 2006  
Bernardo O'Higgins anıtı Şili Meydanı ? ?  
Havuz Fıskiyesi Abdi İpekçi Parkı Remzi Savaş 1980
 
Atatürk heykeli Bakanlıklar Yargıtay binası önü ? ?  
Adalet heykeli Bakanlıklar Yargıtay binası önü ? ?  
Uçak fırlatan el Ankara Türk Hava Kurumu Müzesi bahçesi ? ?  
Anne Ve Bebeği Zekai Tahir Burak Kadın Hastalıkları ve Doğum Hastanesi Bahçesi Murat Taşkın ?  
İbn-i Sina Heykeli İbni Sina Hastanesi bahçesi ? ?  
İhsan Doğramacı heykeli Hacettepe Üniversitesi İhsan Doğramacı Çocuk Hastanesi bahçesi ? ?  
? Hacettepe Üniversitesi Sıhhiye yerleşkesi ? ?  
? Hacettepe Üniversitesi Sıhhiye yerleşkesi ? ?  
? Hacettepe Üniversitesi Sıhhiye yerleşkesi ? ?  
Tağrık Buğra heykeli Millî Kütüphane önü Tankut Öktem ?  
Cahit Külebi heykeli Millî Kütüphane önü Sait Rüstem 1994  
Tunalı Hilmi Bey heykeli Kuğulu Park ? ?  
Lagari Hasan Çelebi Ankara Türk Hava Kurumu Müzesi içinde ? ?  
Bahriye Üçok Bahçelievler ? ?  
Ahmet Adnan Saygun ? ? ?  

Yerinden kaldırılanlarDüzenle

Anıt / Heykel Bulunduğu yer Yapan Açılış Resim
Su Perileri[10]
Cer Modern bahçesi
 ?
1925
 
Atılım[11]
Sakarya Caddesi Yaya Bölgesindeydi
Burhan Alkar
1979
 
Ahşap Heykel
Atatürk Bulvarı üzeri GAMA iş hanı önünde yer alıyordu
Muzaffer Ertoran
1988
 

KabartmalarDüzenle

Bulunduğu yer Açıklama Resim
Anıtkabir Mehmetçik Kulesi üzerinde Cepheye gitmekte olan Mehmetçik ile elini asker oğlunun omzuna atmış, onu vatan için savaşa gönderen anne tasvir edilmiştir. Kabartma Zühtü Müridoğlu'nun eseridir..[12]  
Anıtkabir İstiklal Kulesi içinde Kabartmada ayakta duran ve iki eliyle kılıç tutan bir gencin yanında kaya üzerine konmuş kartal figürü görülmektedir. Kartal, gücü, istiklâl ve bağımsızlığı, genç ise istiklâli savunan Türk Milleti'ni temsil etmektedir. Kabartma, Zühtü Müridoğlu'nun eseridir.[13]  
Anıtkabir Hürriyet Kulesi içinde Kabartmada elinde "Hürriyet Beyannamesi" tutan melek figürü ile yanında şaha kalkmış bir at tasvir edilmiştir. Melek bağımsızlığın kutsallığını, at ise bağımsızlığı sembolize etmektedir. Kabartma Zühtü Müridoğlu'nun eseridir.[14]  
Anıtkabir Müdafaa-i Hukuk Kulesi üzerinde Kurtuluş Savaşımızda ulusal birliğimizin temeli olan Müdafaa-i Hukuk dile getirilmiştir. Kabartmada bir elinde kılıç tutarken, diğer elini ileri uzatmış sınırlarımızı geçen düşmana "Dur..." diyen bir erkek figürü tasvir edilmiştir. İleri uzatılan elin altında bulunan ağaç yurdumuzu simgelemektedir. Kabartma, Nusret Suman'ın eseridir.[15]  
Anıtkabir Barış Kulesi içerisinde Kabartmada çiftçilik yapan köylüler ve yanlarında kılıcını uzatarak onları koruyan bir Mehmetçik figürü tasvir edilmiştir. Mehmetçik barışın sağlam ve güvenli kaynağı olan Türk Ordusu'nu sembolize etmektedir. Kabartma Nusret Suman'ın eseridir.[16]  
Anıtkabir Misak-ı Milli Kulesi içerisinde Kabartma, Türk Vatanının kurtarılması için içilen millet andını ifade etmektedir. Nusret Suman'ın eseridir.[17]  
Anıtkabir Başkomutanlık Meydan Muharebesi Kabartması [18]  
Anıtkabir Sakarya Meydan Muharebesi Kabartması [19]  
Anıtkabir Kurtuluş Savaşı ve devrimler  
Anıtkabir Kuva-yi Milliye  
Anıtkabir  
Anıtkabir TBMM'nin Açılışı, İç İsyanlar  
Anıtkabir Çukurova, Antep, Maraş, Urfa, Trakya'da Milli Mücadele  
Anıtkabir Siyasal Devrimler  
Anıtkabir Hukuk, Kadın Hakları ve Soyadı Devrimleri  
Anıtkabir Tarım, Ormancılık, Sanayi, Ticaret  
Anıtkabir İç ve Dış Siyasi Olaylar (1923-1938)  
Anıtkabir  
Anıtkabir Bayrak direği altı  
Güvenlik Anıtı  
Güvenlik Anıtı  
Güvenlik Anıtı  
Güvenlik Anıtı  
Güvenlik Anıtı  
Güvenlik Anıtı  
Ankara Etnografya Müzesi önü Atlı Atatürk Anıtı üzerindeki kabartma
Birlik Mahallesi ,General Francisco De Miranda parkı General Francisco De Miranda heykeli üzerindeki kabartma  
Ankara Türk Hava Kurumu Müzesi girişinde  
Devlet mezarlığı Cumhuriyet Tarih Yolu üzerindeki Savaşlar bölümündeki rölyef  
Devlet mezarlığı Cumhuriyet Tarih Yolu üzerindeki Savaşlar bölümündeki rölyef  
Devlet mezarlığı Cumhuriyet Tarih Yolu üzerindeki Savaşlar bölümündeki rölyef  
AOÇ Atatürk Evi Müzesi yanı Tarımcı Atatürk anıtı'nın etrafındaki rölyef  
AOÇ Atatürk Evi Müzesi yanı Tarımcı Atatürk anıtı'nın etrafındaki rölyef  
TBMM İstiklal Marşı Anıtı  

KaynakçaDüzenle

  1. ^ Ankara, Başkentin Tarihi, Arkeolojisi ve Mimarisi - Ankara Enstitüsü Vakfı Yayınları - ISBN 975-95848-3-2
  2. ^ "Başkent'in kültür mirası görücüye çıktı". İHA. 18 Aralık 2007. 25 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Şubat 2015.  Bilinmeyen parametre |= görmezden gelindi (yardım)
  3. ^ "ankaraheykelleri.wordpress.com". 26 Aralık 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Aralık 2008. 
  4. ^ "Metin Yurdanur kendi web sitesi". 4 Nisan 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Aralık 2008. 
  5. ^ "TSK - Anıtkabir Kadın Heykel Grubu". 22 Nisan 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Aralık 2008. 
  6. ^ "TSK - Anıtkabir Erkek Heykel Grubu". 22 Nisan 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Aralık 2008. 
  7. ^ "TSK - Anıtkabir Aslan Heykel Grubu". 22 Nisan 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Aralık 2008. 
  8. ^ a b "Burhan Alkar kendi web sitesi". Erişim tarihi: 13 Aralık 2008. 
  9. ^ "İlhan Koman web sitesi". 1 Mayıs 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Aralık 2008. 
  10. ^ "Fotoğraf ve Kartpostal Arşivi - Fıskiyeli havuzun başka bir fotoğrafı". Erişim tarihi: 28 Aralık 2008. 
  11. ^ "Burhan Alkar Atılım heykeli". Erişim tarihi: 28 Aralık 2008. 
  12. ^ "TSK - Anıtkabir Mehmetçik Kulesi". 22 Nisan 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Aralık 2008. 
  13. ^ "TSK - Anıtkabir İstiklal Kulesi". 22 Nisan 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Aralık 2008. 
  14. ^ "TSK - Anıtkabir Hürriyet Kulesi". 22 Nisan 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Aralık 2008. 
  15. ^ "TSK - Anıtkabir Müdafaa-i Hukuk Kulesi". 22 Nisan 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Aralık 2008. 
  16. ^ "TSK - Anıtkabir Barış Kulesi". 22 Nisan 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Aralık 2008. 
  17. ^ "TSK - Anıtkabir Misak-ı Milli Kulesi". 22 Nisan 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Aralık 2008. 
  18. ^ "TSK - Anıtkabir Başkomutan Meydan Muharebesi Kabartması". 22 Nisan 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Aralık 2008. 
  19. ^ "TSK - Anıtkabir Sakarya Meydan Muharebesi Kabartması". 22 Nisan 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Aralık 2008.