Alice Harikalar Diyarında

Lewis Carroll romanı
(Alis Harikalar Diyarında sayfasından yönlendirildi)

Alice Harikalar Diyarında (Özgün: Alice's Adventures in Wonderland), Lewis Carroll takma adını kullanan Charles Lutwidge Dodgson'un 1865 tarihinde yayınlanan kurgu, fantezi türünde kitabıdır.

Alice Harikalar Diyarında
Alice's Adventures in Wonderland
Alice's Adventures in Wonderland cover (1865).jpg
Orjinal 1865 baskısının kapağı.
Yazar Lewis Carroll
Ülke Birleşik Krallık
Dil İngilizce
Tür Fantezi romanı
Yayım 26 Kasım 1865
Yayımcı Macmillan
Seri
Alice Harikalar Diyarında
(1. kitap)
Aynanın İçinden

KonusuDüzenle

Roman, Alice adında bir kız çocuğunun, bir tavşan deliğinden geçerek girdiği fantastik bir dünyada başından geçen hikâyeleri anlatır. Bu hikâyeler yoluyla yetişkinlerin dünyasının, saf, temiz bir çocuğun gözünden ne kadar saçma göründüğünü gözler önüne sermektedir.

Arka planıDüzenle

Alice Harikalar Diyarında, dünya çocuk edebiyatının en tanınmış klasiklerinden birisi olarak kabul edilir. Ancak yalnızca çocuklara değil, yetişkinlere de hitap eden fantezi, roman, oyun ya da epik şiir olarak de değerlendirilmiştir. Viktorya döneminin politik ve dini çekişmelerini hicveden bir alegori, bir sembolizm olarak da görülmüştür.[1]

Bir matematikçi olan ve çalıştığı okulun dekanı Henry Lidell ile arkadaş olan Dodgson’un, 1862’de bir piknikte Henry Lidell’in kızı Alice’e anlattığı öyküyü küçük kızın ısrarı üzerine kaleme aldığı ve eserin böylece ortaya çıktığı düşünülür.[1] Ancak yazar, "küçük kahraman" diye adlandırdığı ilham kaynağının gerçek bir çocuk olduğunu ısrarla reddetmiştir.[2] Öykü, 1865’te kitap olarak yayımlandı ve olağanüstü başarı kazandı. Yazar, Kraliçe Viktorya’nın takdirini kazanan ve kendisini üne kavuşturan bu eserin devamı olarak 1872’de Aynanın İçinden adlı romanı yazmıştır.

Türkçe’de otuzdan fazla değişik baskısı bulunur.[3]

 
İngiliz Kütüphanesindeki, 1864 tarihli Alice's Adventures Under Ground'un orijinal el yazmasından bir sayfa

YayınlanışıDüzenle

İsim değişikliğiDüzenle

1864 tarihli ilk el yazması Alice's Adventures under Ground (Alice'in Yeraltı Maceraları) adını taşır, Dodgson, arkadaşları tarafından el yazmasını yayınlamaya teşvik edildiğinde, hikayede bazı değişiklikler yaptı ve Liddell çocuklarının eğlencesi için yapılmış aile referanslarından bazılarını kaldırdı. Dodgson, Domuz ve Biber, Çılgın Bir Çay Partisi adlı iki yeni bölüm ekledi ve çizimleri oluşturmak için bir sanatçı aradı. John Tenniel’in Alice'in “gözyaşı havuzunda” yüzmesi gibi bazı örnekler Dodgson’un kendi çizimlerine dayanırken, Şapkacı, Mart Tavşanı gibi yeni karakterlerin bazıları da Tenniel’in kendi yaratımına dayanıyordu. Hikaye, 1865 yılında Alice’s Adventures in Wonderland adlı yeni başlık altında yayınlandı.[4]

UyarlamalarıDüzenle

Alice Harikalar Ülkesinde, 1903’te Cecil Hepworth tarafından sessiz film olarak çekilmiştir. Bu, eserin ilk film uyarlamasıdır. 1910, 1915,1931, 1933, 1949, 1951 (Disney filmi), 1966 (animasyon), 1985,1988, 1995, 1999, 2005 (hint filmi), 2010 (yönetmen Tim Burton) yıllarında yapılmış film uyarlamaları vardır.

2007 yılında Koreli besteci Unsuk Chin, Alice Harikalar Diyarında ve Aynanın İçinden romanlarından uyarlanan liberettoyu opera olarak bestelemiş ve eser ilk defa Münih Opera Festivali’nde seslendirilmiştir.

Üç perdelik bale olarak uyarlanmış, Ulusal Kanada Balesi tarafından ilk gösterimi 28 Şubat 2011’de gerçekleştirilmiştir.

YasaklanmasıDüzenle

Hayvanlara haddinden fazla insan özellikleri yüklenmiş olmasının insanlara hakaret sayılacağı, ilerde çocukların hayvanlarla insanlara eşit düzeyde yaklaşacağı gerekçeleriyle 1931'de Çin'in Hunan eyaletinde yasaklanmıştır. Daha sonra "aynı nedenlerden" ötürü Amerika'da da birkaç okulda kütüphanelerden kaldırılmıştır.[5]

GaleriDüzenle

KaynakçaDüzenle

Dış bağlantılarDüzenle