Sivastopol

Kırım yarımadasında Karadeniz kıyısında bulunan bir liman kenti
(Akyar, Kırım sayfasından yönlendirildi)

Sivastopol, Osmanlı döneminde Akyar[1] (Kırım Tatarcası: Aqyar; Ukraynaca ve Rusça: Севастополь / Sevastopol), Ukrayna'da Kırım yarımadasında Karadeniz kıyısında bulunan bir liman kentidir. Nüfusu 328.600'dür (2004).

Sivastopol
Севастополь / Sevastopol
Aqyar
Севастополь / Sevastopol
Sivastopol limanı
Sivastopol Севастополь / Sevastopol bayrağı
Bayrak
Sivastopol Севастополь / Sevastopol arması
Arma
Ukrayna'daki Sivastopol'un konumu
Ukrayna'daki Sivastopol'un konumu
Ülke Ukrayna Ukrayna (de jure)
Rusya Rusya (de facto)
Oblast Sivastopol şehir idaresi
Gorod 1783
İdare
 • Vali Serhiy Kunitsyn
Yüzölçümü
 • Toplam 1.079 km² (416 mil²)
Rakım 100 m (300 ft)
Nüfus
 • Toplam 379.200
Zaman dilimi UTC+03.00 (MSK)
Alan kodu +380-692 (+7-869)

Coğrafi konumu sayesinde, stratejik bir liman olmuştur. Sovyet Deniz Kuvvetleri'nin Karadeniz Filosunun deniz üssüydü. Günümüzde,Rusya Deniz Kuvvetleri tarafından kullanılmaktadır.

Şehir ayrıca popüler bir deniz sayfiye yeridir.

Sivastopol Kent Konseyi 7 Mart 2014 tarihinde toplanarak Rusya'ya bağlanma kararı almıştır.[2] Yevromaydan nedeniyle alınan bu karar referandum ile halk tarafından kabul edilmiş ve Sivastopol resmen Ukrayna'dan ayrılıp Rusya'ya bağlanmıştır.[3]

TarihDüzenle

 
Chersonese Harabeleri

Eski zamanlarda, modern Sevastopol'un bir bölümünün bulunduğu bölge, M.Ö. V. yüzyılda Pontus Heraclea yerlileri tarafından kurulan Chersonese'nin Yunan kolonisi tarafından işgal edildi. Daha sonra Roma ve Bizans imparatorluklarının bir parçasıydı.

Chersonesos'a yaptığı yolculuk sırasında Kutsal Havari Andrew'u İlk Aranan'ı ziyaret etti. Chersonesos'ta Papa St. Clement, şehit düştü.

988'de Chersonesos, Kiev Prensi Volodymyr Sviatoslavych tarafından devralındı. Efsaneye göre, burada o ve karısı Hıristiyanlığa döndü.

1475'den 1781'e kadar şehir Kırım Hanlığı'nın bir parçasıydı.

Kırım'ın Rus İmparatorluğu'na ilhak edilmesinden hemen sonra İmparatoriçe, Kaptan II rütbesi Ivan Bersenev'in güneybatı kıyılarında, stratejik olarak gerekli bir askeri liman inşa etmesi gereken bir liman seçmesi komutası altındaki "Oberezhny" firması tarafından yarımadaya gönderildi. Nisan 1783'te Chersonesos Tavriya antik kentinin kalıntılarının yakınında bulunan Akhtiar köyü yakınındaki koyunu inceledikten sonra Bersenev, gelecekteki Karadeniz Filosu gemileri için bir üs olarak önerdi.

Sivastopol'un kuruluş tarihi 3 (14 Haziran) 1783 olarak kabul edilir. Bu gün, bayrak kaptanının önderliğinde, Sivastopol'un ilk dört taş binası olan Teğmen Dmitry Senyavin atıldı: Sivastopol Filosu komutanı Thomas Mackenzie, bir şapel, Amirallik'teki bir demirci ve bir iskele. Şehrin kurucusu İskoç kökenli Mackenzie Thomas Fomich'in Arka Amirali idi. Ancak, beş yıl önce, Alexander Suvorov'un Sivastopol Körfezi kıyısındaki kararıyla, ilk toprak işleri yapıldı ve Rus birlikleri yerleştirildi.

Başlangıçta yerleşim Akhtiar olarak adlandırıldı, 10 Şubat (21), 1784'e kadar Catherine II, Gregory Potemkin'e yerine büyük bir kale inşa etmesini ve Sivastopol demesini emretti.

1797'de İmparator Pavlus adını Akhtiar olarak değiştirdi. 1826'da bir Senato kararı şehri eski Yunanca adı Sivastopol'a geri verdi.

Sivastopol, 1853-1856 Kırım Savaşı'nda kilit rol oynadı. 2 Eylül (14), 1854'te, 62.000 kişilik Büyük Britanya, Fransız İmparatorluğu ve Osmanlı İmparatorluğu ordusu Evpatoria'nın yanına indi ve 25.000 denizci ve 7.000 kişilik bir şehir garnizonu tarafından savunulan Sivastopol'a yöneldi. 13 Eylül'de (25) şehir kuşatma altında ilan edildi, Sivastopol'un kahramanca savunması başladı ve 349 gün sürdü, 27 Ağustos'a (8 Eylül) 1855'e kadar. Savunucuların cesareti sayesinde, altı büyük bombaya ve iki saldırıya rağmen, Müttefikler Sivastopol'un deniz kalesini ele geçiremediler.

1890'da Sivastopol kale kategorisine dahil edildi, ticaret limanı Feodosia'ya taşındı.

16 Aralık 1917'de, Ekim darbesinden sonra, kentteki iktidar Askeri ve İşçi Temsilcileri Konseyi'ne geçti. Şehrin Alman birlikleri tarafından işgal edildiği 1 Mayıs 1918'e kadar sürdü. Kasım 1918'de Alman birliklerinin çekilmesinden sonra, ikinci Kırım bölgesel hükümeti bir süre iktidarda kalmayı başardı.

Nisan 1919'da Kırım Bolşevikler tarafından yeniden işgal edildi. Kırım Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'ni kurdular. Bu cumhuriyet Haziran ayına kadar sürdü. Yarımada Beyaz Muhafızlar tarafından işgal edildiğinde. Şehirdeki güçleri 15 Kasım 1920'ye kadar sürdü. Ve sonra Sivastopol Kızıl Ordu tarafından işgal edildi.

22 Haziran 1941'de şehir ilk olarak filosu engellemek için körfezi havadan havaya uçurmayı amaçlayan Alman uçakları tarafından bombalandı. Plan, Karadeniz Filosu'ndaki uçaksavar ve deniz topçuları tarafından engellendi. Almanların Kırım'ı işgalinden sonra, 250 gün süren şehrin savunması başladı (30 Ekim 1941 - 4 Temmuz 1942).

Haziran-Temmuz 1942'de Sivastopol garnizonunun yanı sıra Odessa'dan dört hafta boyunca tahliye edilen birlikler, düşmanın ezici güçlerine karşı savundu. Şehir sadece savunma olanakları tükendiğinde teslim oldu. 9 Temmuz 1942'de oldu. 9 Mayıs 1944'te, 4. Ukrayna Cephesi birlikleri Sivastopol'u kurtardı.

Bağımsız Ukrayna döneminde Sivastopol özel önem taşıyan bir şehir oldu.

NüfusDüzenle

Sivastopol'un nüfusu 2001'de yapılan sayımda 342.451 kişi olarak belirlenmiştir. Ukrayna'nın 15. büyük şehridir. Kırım'ın ise ikinci büyük şehridir. Sivastopol'daki etnik dağılım ise Rus (%71.6), Ukraynalı (%22.4), Beyaz Rus (%1.6), Tatar (%0.7), Kırım Tatarı (%0.5) ve diğer etnik gruplar şeklindedir.

 
Sivastopol Panorama Müzesi
 
Sivastopol'dan görünüm

Alt yönetim birimleriDüzenle

 
Kırım'da bir Antik Yunan kolonisi olan Chersonesos Taurica arkelolojik sitesinde bir çan. Ganimet olarak alınan Türk topundan 1778 yılında Taganrog'da yapıldı. Kırım Savaşı'ndan sonra Paris'e götürüldü. 1913 yılında Rusya'ya iade edildi. (Gagarin Rayonu, Sivastopol)

Sivastopol şehir idaresinin toprağı 4 rayona ayrılmaktadır. İkisi (Gagarin Rayonu ve Lenin Rayonu) sadece kentsel bölgelerinden oluşur ve diğer ikisi (Balıklava Rayonu ve Nahimov Rayonu) ise çevresindeki köyler v.s. taşra bölgelerini kapsar.

Ayrıca bakınızDüzenle

KaynakçaDüzenle

  1. ^ *vatankirim.net. "Akyar". 13 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Şubat 2012.  (Türkçe) (13 Şubat 2012).
  2. ^ "Ukraine Crisis Deepens as Sevastopol Votes to Join Russia". 7 Mart 2014. 23 Temmuz 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Mart 2014. 
  3. ^ "Kırım'dan sonra Sivastopol da Rusya'ya bağlandı". zaman.com.tr. 7 Mart 2014. 7 Mart 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Mart 2014. 

Dış bağlantılarDüzenle

Koordinatlar: 44°36′00″K 33°31′48″D / 44.6°K 33.53°D / 44.6; 33.53