Ahmed bin Tolun

Ahmed bin Tolun (Arapça: أحمد بن طولون), 868-905 yılları arasında Mısır ve Suriye'yi yöneten Tolunoğulları hanedanının kurucusuydu. Aslen bir Türk köle askeri olan İbn Tulun, 868'de Abbasi valisinin vekili olarak Mısır’a geldi.[1] Mısır valisi oldu. Nüfuzunu Filistin ve Suriye’ye kadar genişletti. Ülkesinde imar faaliyetlerinde bulunup lüzumlu askerî tedbirleri alarak kuvvetli bir ordu kurdu. Abbasiler, Irak’taki zenci esirlerle meşgul olurken 868 yılında bağımsızlığını ilan etti.

Ahmed bin Tolun
أحمد بن طولون
Tolunoğlu Hükümdarı
Hüküm süresi 15 Eylül 868 - 10 Mayıs 884
Önce gelen Azjur al-Turki (Mısır'da Abbasi halifeliği Valisi olarak)
Amajur al-Turki (Suriye'de Abbasi halifeliği Valisi olarak)
Sonra gelen Humareveyh
Doğum 20 Eylül 835
Bağdat
Ölüm 10 May 884 (48 yaşında)
Al-Qata'i
Hanedan Tolunoğulları
Babası Tolun

Ahmed bin Tolun, Mısır maliyesinde ıslahat yaptı. Mısır ahalisini darlıktan kurtarması sebebiyle çok sevildi. Kısa zamanda Şam, Halep, Antakya şehirleriyle birlikte Suriye’yi idaresine aldı. Adana ve Tarsus bölgesini de ülkesine bağladı. Ahmed bin Tolun’un 884’te vefatıyla, yerine oğlu Humareveyh geçti.

Birincil KaynaklarDüzenle

Birkaç ortaçağ yazarı Ahmed bin Tulun hakkında yazmıştır. İki ana kaynak, 10. yüzyıldan kalma iki yazar olan İbn el-Daya ve el-Belevi'nin iki biyografisidir. Her ikisine de Sırat Ahmed bin Tulun denir ve el-Balavi'nin çalışmaları çok daha kapsamlı olmasına rağmen büyük ölçüde İbn el-Daya'ya dayanır. İbn el-Daya ayrıca Tolunoğulları dönemi Mısır toplumundan anekdotlar içeren bir kitap (Kitab el-mukafa'a) yazdı. Daha fazla bilgi, eserleri Mısır'daki yönetiminin ilk yıllarını kapsayan İbn Tulun'un çağdaşı coğrafyacı ve gezgin Yakubî'den ve daha sonraki Mısırlı yazarlardan, özellikle 15. yüzyıl tarihçileri İbn Duqmaq ve el-Makrizi'den geliyor. Tolunoğulları devletinin tarihi hakkında yazmak için daha önceki çeşitli kaynaklardan yararlandı.

Ayrıca bakınızDüzenle

KaynakçaDüzenle

  1. ^ "Arşivlenmiş kopya". 16 Temmuz 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Temmuz 2019.