1982 Türkiye anayasa referandumu
1982 Türkiye anayasa referandumu, Türkiye’de yapılan ikinci halk oylamasıdır.
1982 Türkiye anayasa referandumu | |
---|---|
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası kabul edilmeli mi? | |
Yer |
![]() |
Tarih | 7 Kasım 1982 | ) Pazar
![]() | ||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||||||
|
12 Eylül Darbesi'nden sonra hazırlanan 1982 Anayasası için yapıldı. 7 Kasım 1982 Pazar günü yapılan halk oylaması ile 1982 Anayasası yüzde 8,63 "RED" (1.626.431 seçmen) oyuna karşılık yüzde 91,37 "KABUL" (17.215.559 seçmen) oyuyla kabul edildi.[1]
1982 Anayasası, sonuçların açıklanmasıyla 9 Kasım 1982 tarihinde yürürlüğe girdi.
1982 Anayasası referandumu, cumhurbaşkanlığı seçimi ile birleştirildi.[2] Anayasa'nın kabulü ile birlikte Anayasa'nın geçici 1. maddesi gereğince daha önce devlet başkanı unvanına sahip olan Kenan Evren'in cumhurbaşkanlığı da halk tarafından onaylandı.[3][4]
Kenan Evren, referandum öncesinde düzenlediği Anayasa'yı tanıtma mitinglerinden birinde, "Oyunuzu kara günleri hatırlayarak kullanınız." dedi.[5][6] Evren, 21 Kasım 1982 günü Ordu'da halka hitaben yaptığı konuşmada halk oylamasının sonucunu şöyle değerlendirdi:[7]
"Bu reyler Orgeneral Kenan Evren'e verilmedi. Bu reyler bizlere, Konsey üyelerine verilmedi. Bu reyler şunun için verildi: Millet huzur ve güven istiyor, huzur ve güven için verildi! Bu oylar devlet otoritesinin sağlanması için verildi! Bu oylar Atatürkçülük için verildi! Ve yine bu oylar birbirleriyle kavga eden, her gün birbirlerinin kirli çamaşırlarını ortaya döken ve değil selamlaşmak, el sıkmayı bile yapamayan kişilerden memnun kalınmadığını belirtmek için verildi. Bu millet artık kavga değil, kardeşlik ve huzur bekliyor."
SonuçlarDeğiştir
İl | Sandık sayısı | Kayıtlı seçmen | Katılım | Geçerli oy | Geçersiz oy | Evet | Evet (%) | Hayır | Hayır (%) | Katılım (%) |
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Adana | 2.197 | 642.708 | 587.722 | 586.415 | 1.307 | 531.016 | 90,55 | 55.399 | 9,45 | 91,44 |
Adıyaman | 611 | 131.789 | 116.311 | 116.109 | 202 | 110.834 | 95,46 | 5.275 | 4,54 | 88,26 |
Afyonkarahisar | 1.091 | 273.770 | 256.500 | 255.844 | 656 | 238.709 | 93,30 | 17.135 | 6,70 | 93,69 |
Ağrı | 684 | 115.532 | 102.779 | 102.654 | 125 | 98.955 | 96,40 | 3.699 | 3,60 | 88,96 |
Amasya | 667 | 159.261 | 149.413 | 149.121 | 292 | 139.364 | 93,46 | 9.757 | 6,54 | 93,82 |
Ankara | 4.675 | 1.375.024 | 1.235.885 | 1.233.395 | 2.490 | 1.086.945 | 88,13 | 146.450 | 11,87 | 89,88 |
Antalya | 1.401 | 365.427 | 342.437 | 341.477 | 960 | 315.606 | 92,42 | 25.871 | 7,58 | 93,71 |
Artvin | 502 | 108.737 | 98.957 | 98.727 | 230 | 93.450 | 94,65 | 5.277 | 5,35 | 91,01 |
Aydın | 1.313 | 352.537 | 332.480 | 331.432 | 1.048 | 307.341 | 92,73 | 24.091 | 7,27 | 94,31 |
Balıkesir | 1.843 | 484.804 | 451.459 | 450.288 | 1.171 | 414.771 | 92,11 | 35.517 | 7,89 | 93,12 |
Bilecik | 400 | 81.979 | 78.087 | 77.907 | 180 | 74.678 | 95,86 | 3.229 | 4,14 | 95,25 |
Bingöl | 443 | 66.293 | 59.245 | 58.973 | 272 | 45.115 | 76,50 | 13.858 | 23,50 | 89,37 |
Bitlis | 414 | 72.675 | 65.925 | 65.769 | 156 | 57.448 | 87,35 | 8.321 | 12,65 | 90,71 |
Bolu | 1.087 | 241.268 | 225.884 | 225.341 | 543 | 210.617 | 93,47 | 14.724 | 6,53 | 93,62 |
Burdur | 479 | 121.334 | 113.501 | 113.190 | 311 | 105.097 | 92,85 | 8.093 | 7,15 | 93,54 |
Bursa | 2.349 | 645.128 | 606.473 | 604.999 | 1.474 | 562.010 | 92,89 | 42.989 | 7,11 | 94,01 |
Çanakkale | 954 | 226.392 | 212.085 | 211.570 | 515 | 198.894 | 94,01 | 12.676 | 5,99 | 93,68 |
Çankırı | 608 | 112.508 | 102.702 | 102.493 | 209 | 96.328 | 93,98 | 6.165 | 6,02 | 91,28 |
Çorum | 1.140 | 257.410 | 237.949 | 237.356 | 593 | 216.290 | 91,12 | 21.066 | 8,88 | 92,44 |
Denizli | 1.078 | 302.579 | 278.006 | 277.235 | 771 | 255.799 | 92,27 | 21.436 | 7,73 | 91,88 |
Diyarbakır | 1.158 | 247.473 | 214.486 | 213.693 | 793 | 171.598 | 80,30 | 42.095 | 19,70 | 86,67 |
Edirne | 680 | 192.907 | 181.325 | 180.887 | 438 | 167.723 | 92,72 | 13.164 | 7,28 | 94,00 |
Elazığ | 887 | 174.358 | 153.299 | 153.020 | 279 | 130.548 | 85,31 | 22.472 | 14,69 | 87,92 |
Erzincan | 754 | 111.614 | 100.824 | 100.648 | 176 | 91.323 | 90,74 | 9.325 | 9,26 | 90,33 |
Erzurum | 1.552 | 297.424 | 265.807 | 265.462 | 345 | 250.281 | 94,28 | 15.181 | 5,72 | 89,37 |
Eskişehir | 1.166 | 292.641 | 274.696 | 274.169 | 527 | 254.435 | 92,80 | 19.734 | 7,20 | 93,87 |
Gaziantep | 1.425 | 335.518 | 309.058 | 308.564 | 494 | 291.573 | 94,49 | 16.991 | 5,51 | 92,11 |
Giresun | 902 | 208.518 | 186.967 | 186.487 | 480 | 176.457 | 94,62 | 10.030 | 5,38 | 89,66 |
Gümüşhane | 643 | 104.816 | 88.919 | 88.719 | 200 | 81.117 | 91,43 | 7.602 | 8,57 | 84,83 |
Hakkari | 272 | 44.223 | 40.078 | 39.964 | 114 | 33.083 | 82,78 | 6.881 | 17,22 | 90,63 |
Hatay | 1.204 | 346.113 | 323.910 | 323.426 | 484 | 305.317 | 94,40 | 18.109 | 5,60 | 93,59 |
İstanbul | 8.486 | 2.777.249 | 2.417.815 | 2.412.555 | 5.260 | 2.146.443 | 88,97 | 266.112 | 11,03 | 87,06 |
İzmir | 3.558 | 1.062.776 | 1.036.974 | 1.034.746 | 2.228 | 936.708 | 90,53 | 98.038 | 9,47 | 97,57 |
Isparta | 630 | 161.956 | 151.964 | 151.493 | 471 | 139.077 | 91,80 | 12.416 | 8,20 | 93,83 |
Mersin | 1.487 | 395.640 | 368.096 | 367.217 | 879 | 333.737 | 90,88 | 33.480 | 9,12 | 93,04 |
Kars | 1.124 | 251.194 | 226.032 | 225.818 | 214 | 219.164 | 97,05 | 6.654 | 2,95 | 89,98 |
Kastamonu | 1.336 | 234.083 | 211.940 | 211.496 | 444 | 198.569 | 93,89 | 12.927 | 6,11 | 90,54 |
Kayseri | 1.349 | 336.448 | 303.732 | 303.227 | 505 | 279.952 | 92,32 | 23.275 | 7,68 | 90,28 |
Kırklareli | 551 | 149.009 | 140.806 | 140.487 | 319 | 131.168 | 93,37 | 9.319 | 6,63 | 94,49 |
Kırşehir | 447 | 95.301 | 84.729 | 84.568 | 161 | 79.460 | 93,96 | 5.108 | 6,04 | 88,91 |
Kocaeli | 1.167 | 315.008 | 287.764 | 286.992 | 772 | 253.955 | 88,49 | 33.037 | 11,51 | 91,35 |
Konya | 2.633 | 681.316 | 622.250 | 620.569 | 1.681 | 551.642 | 88,89 | 68.927 | 11,11 | 91,33 |
Kütahya | 1.043 | 255.221 | 240.263 | 239.728 | 535 | 222.898 | 92,98 | 16.830 | 7,02 | 94,14 |
Malatya | 1.079 | 235.491 | 208.263 | 207.870 | 393 | 189.234 | 91,03 | 18.636 | 8,97 | 88,44 |
Manisa | 1.908 | 494.417 | 472.466 | 471.169 | 1.297 | 440.100 | 93,41 | 31.069 | 6,59 | 95,56 |
Kahramanmaraş | 1.052 | 250.078 | 228.785 | 228.265 | 520 | 212.783 | 93,22 | 15.482 | 6,78 | 91,49 |
Mardin | 985 | 164.011 | 143.510 | 143.062 | 448 | 124.280 | 86,87 | 18.782 | 13,13 | 87,50 |
Muğla | 847 | 233.134 | 221.620 | 220.968 | 652 | 204.757 | 92,66 | 16.211 | 7,34 | 95,06 |
Muş | 463 | 85.637 | 75.180 | 74.959 | 221 | 63.826 | 85,15 | 11.133 | 14,85 | 87,79 |
Nevşehir | 423 | 112.529 | 101.729 | 101.438 | 291 | 91.738 | 90,44 | 9.700 | 9,56 | 90,40 |
Niğde | 782 | 204.388 | 184.219 | 183.801 | 418 | 167.599 | 91,19 | 16.202 | 8,81 | 90,13 |
Ordu | 1.193 | 300.212 | 271.120 | 270.482 | 638 | 255.236 | 94,36 | 15.246 | 5,64 | 90,31 |
Rize | 651 | 157.240 | 132.940 | 132.550 | 390 | 121.212 | 91,45 | 11.338 | 8,55 | 84,55 |
Sakarya | 1.136 | 274.465 | 254.159 | 253.536 | 623 | 231.744 | 91,40 | 21.792 | 8,60 | 92,60 |
Samsun | 1.747 | 452.943 | 415.379 | 414.517 | 862 | 392.271 | 94,63 | 22.246 | 5,37 | 91,71 |
Siirt | 767 | 135.498 | 121.062 | 120.659 | 403 | 106.238 | 88,05 | 14.421 | 11,95 | 89,35 |
Sinop | 636 | 127.918 | 113.763 | 113.418 | 345 | 103.555 | 91,30 | 9.863 | 8,70 | 88,93 |
Sivas | 1.804 | 300.604 | 271.546 | 271.033 | 513 | 248.802 | 91,80 | 22.231 | 8,20 | 90,33 |
Tekirdağ | 688 | 190.932 | 179.881 | 179.497 | 384 | 168.970 | 94,14 | 10.527 | 5,86 | 94,21 |
Tokat | 1.196 | 275.469 | 255.594 | 255.045 | 549 | 242.149 | 94,94 | 12.896 | 5,06 | 92,79 |
Trabzon | 1.235 | 301.932 | 265.386 | 264.776 | 610 | 248.021 | 93,67 | 16.755 | 6,33 | 87,90 |
Tunceli | 478 | 56.855 | 51.153 | 51.046 | 107 | 42.182 | 82,64 | 8.864 | 17,36 | 89,97 |
Şanlıurfa | 1110 | 217.656 | 188.344 | 188.039 | 305 | 178.198 | 94,77 | 9.841 | 5,23 | 86,53 |
Uşak | 521 | 126.564 | 117.792 | 117.499 | 293 | 109.171 | 92,91 | 8.328 | 7,09 | 93,07 |
Van | 782 | 132.130 | 120.259 | 120.053 | 206 | 109.326 | 91,06 | 10.727 | 8,94 | 91,02 |
Yozgat | 935 | 195.985 | 178.905 | 178.625 | 280 | 167.856 | 93,97 | 10.769 | 6,03 | 91,29 |
Zonguldak | 1.681 | 456.865 | 426.899 | 425.453 | 1.446 | 390.816 | 91,86 | 34.637 | 8,14 | 93,44 |
Referandum sonuçlarını il bazında gösteren harita KABUL
|
KaynakçaDeğiştir
- ^ "8 Kasım 1982 tarihli Milliyet gazetesi: ANAYASA KABUL EDİLDİ, Kenan Evren Cumhurbaşkanı". 26 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Ocak 2023.
- ^ Ali Resul Usul; Levent Kılıç (2003). Türk Siyasal Hayati. Anadolu Üniversitesi. s. 45. ISBN 978-975-06-0249-8. 7 Kasım 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Temmuz 2013.
- ^ Cengiz Sunay (2010). Türk siyasetinde sivil-asker ilişkileri: 27 Mayıs, 12 Mart, 12 Eylül ve sonrası. Orion Kitabevi. ISBN 978-9944-769-51-8. 17 Eylül 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Temmuz 2013.
- ^ Ali Ulurasba (2004). Cumhuriyetin 80. yılında foto muhabirlerinin objektifinden fotoğraflarla Türk demokrasi tarihi. Başbakanlık Basın-Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğü. ISBN 978-975-19-3737-7. Erişim tarihi: 15 Temmuz 2013.
- ^ "5 Kasım 1982 tarihli Milliyet gazetesi: EVREN: «OYUNUZU KARA GÜNLERİ DÜŞÜNEREK ATIN»". 24 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Ocak 2023.
- ^ "Devlet Başkanı Org. Kenan Evren'in İstanbul Konuşması (4 Kasım 1982)". 6 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Ocak 2023.
- ^ "22 Kasım 1982 tarihli Cumhuriyet gazetesi: Evren: İnsanları kazanmalıyız". 6 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Ocak 2023.
Dış bağlantılarDeğiştir
- Referandum Sonuçları16 Eylül 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. 1982 halk oylaması il ve ilçelere göre seçim sonuçları