Ana menüyü aç

İstok (Arnavutça: Istogu veya Burimi; Sırpça: Istok / Исток), Kosova'nın kuzeybatısında bir kasaba ve belediye merkezidir.

İstok
Kasaba
Ülke/Bölge/UNMIK Kosova Kosova (de facto)
Sırbistan Kosova-Metohiya (de jure)
Birleşmiş Milletler UNMIK (de jure)
İl/Okrug/District Kosova İpek
Sırbistan Pećki
Birleşmiş Milletler District of Pec
Belediye İstok
İdare
Yüzölçümü
 • Toplam 453 km² (174 mil²)
Nüfus
(2011)[1]
 • Toplam 39,294
Zaman dilimi UTC+1 (OAZD)
 • Yaz (YSU) UTC+2 (OAYZD)
Alan kodu +381
Plaka kodu 03

De facto olarak Kosova’nın İpek ilinde; de jure olarak Sırbistan’a bağlı Kosova ve Metohiya Özerk Bölgesi’nin Pećki ilinde yer alır. Ayrıca de jure olarak Birleşmiş Milletler Kosova Geçici Yönetim Misyonu’nun İpek Bölgesi’nde (District of Pec) bulunur.

Şehrin AdıDüzenle

Şehrin adı olan İstok sözü, Sırpçada bugün kullanılan “istek” (kaynak, su kaynağı, bulak) sözünün eski biçimidir. Bu ad da, Ak Drin’in kollarından olan “İstoçka” ismiyle bağlantı olarak düşünülmektedir.[2] Bugün, şehir için Arnavutçada kullanılmağa başlanan Burimi sözü de “kaynak, su kaynağı” anlamı üzerinden Arnavutçaya yapılan çeviriyle kullanıma girmiştir.

Genel BilgiDüzenle

İstok, Kosova’nın Sırbistan’a yakın kesiminde yer almaktadır. Şehir, kültürel yapısı ve demografik durumuyla da bu yakınlığı göstermektedir. Tarihî süreçte şehirdeki Sırp oranı, Müslüman (Arnavut, Türk, Boşnak, Rom vb.) oranını hiçbir zaman geçemese de, Kosova’nın birçok bölgesinde bulunmayan oranlara sahip olabilmiştir.

NüfusDüzenle

Çağdaş dönemde şehrin etnik dağılımı; % 92 Arnavut, % 1.2 Sırp ve kalan % 6.8 Müslüman (Rom, Aşkali, Türk, Boşnak) şeklinde oluştuğu düşünülmektedir.[3]

2011 yılında Kosova genelinde yapılan nüfus sayımında İstok nüfusu 39.294 çıkmıştır.[1]

TurizmDüzenle

İstok bölgesi, Kosova’da balık üretiminin, balıkçılığın öne çıktığı yerlerin başında gelir. Bu bölge balık turizminin de merkezlerindendir. Bölgenin leziz balıklarını yemek için Kosova’nın çeşitli yerlerinden müşteriler İstok’a gelirler.

EkonomiDüzenle

II. Dünya Savaşı’ndan sonra İstok muhitindeki su değirmenleri devletleştirilmişlerdir. Bu değirmenler, uzun yıllar devlet desteği ile işletilmişlerdir. Sosyalist dönemdeki devlet işletmesinin ismi Ribnjak “balık merkezi, balık üretim yeri” idi. İşletme özelleşince Trofta adını almıştır. Trofta işletmesi bugün 70 kişiyi istihdam etmektedir.

Kültürel YapıDüzenle

İstok bölgesi, ünlü Kosovalı şair Mehmet Akif Ersoy’un ata toprağıdır. Şuşiçe köyü, İstok muhitindedir. İstok, Avrupa’nın en büyük hapishanelerinden birinin (4–5 km’lik) bulunduğu yerdir: Dubrava Hapishanesi.

Avrupa’nın en sert yelleri, kuzey-güney doğrultusunda bu bölgede esmektedir. Kosova eski cumhurbaşkanı İbrahim Rugova’nın doğum yeri, İstok Belediye sınırlarındaki Crnce köyüdür.

KaynakçaDüzenle

  1. ^ a b 2011 Genel Nüfus Sayımı REKOS2011 Kosova İstatistik Kurumu
  2. ^ Jovan Đ. Marković, Enciklopedijski geografski leksikon Jugoslavije, Svjetlost, Sarajevo; 1990, s. 87 ISBN 86-01-02651-6
  3. ^ Kosova’daki etnik nüfus oranları kesinlik arz edememekle beraber, bu rakamlar eski Yugoslavya verileri, AGİT rakamları gibi verilerle tahminî olarak oluşturulmuştur.