İshak bin Yahya

İshak bin Yahya ibn Mu'ad (Arapça: إسحاق بن يحيى بن معاذ ö.851) 9. yüzyılda Abbasi Devleti'nde Şam ve Mısır'da valilik görevi yapmıştır.

Erken KariyerDüzenle

İshak, Horasan'dan önde gelen bir ailenin oğluydu; babası Yahya bin Mu'ad bin Müslim, Şam, Ermenistan ve El Cezire valisi olan üst düzey bir memurdu. [1] İshak, halifenin kardeşi ve halefi Ebu İshak el-Mutasim (833-842) tarafından Memun döneminde (813-833) Şam'a valisi olarak atandı ve 833'te Memun'un ölümüne kadar görevde kaldı.[2] Bu dönemde İshak, Mu'tasim tarafından Kuran'ın yaratılışı ile ilgili mihne veya soruşturmayı yürütme emri verildi, ancak bu konuda Şamlılara hoşgörülü davrandı.. [3]

Samarra'nın 836'da kurulmasının ardından, İshak, şehir merkezindeki bir arazi tahsisi aldı. [4] 840 yılında, Mutasım onu muhafızlarının (haras) komutanı olarak atadı ve Vasık (842-847) halife olduktan sonra bir süre bu görevde kaldı.[5] 843-4'te Vasık, halife vezirlerine karşı bir operasyon sırasında Ahmed bin İsrail el-Anbari'yi İshak'a teslim etti ve Ahmed'i günde on kırbaçla kırmasını emretti. [6] Vasık'ın hükümdarlığı sırasında İshak, Şam'ın valiliğini de yaptı.[7]

Mütevekkil zamanında (r. 847-861), tekrar saray muhafızı (haras) komutanı oldu. [8]

Mısır ValiliğiDüzenle

850 yılında İshak, Mütevekkil'in veraset planlarının bir parçası olarak vilayete atanan Müntasır tarafından Mısır'ın mukim valisi olarak atandı. İshak'ın atanması, ona toprak vergisi (haraç) ile birlikte güvenlik ve duaların kontrolünü verdi.[9]

Mısır'da görev yaptığı süre boyunca, İshak, Mütevekkil ve Muntasir'den kendisine o zaman Mısır'daki Ali taraftarlarının tamamını sınır dışı etme emri aldı. Buna göre, her bir Ali taraftarı erkek için 30 dinar ve her kadın için 15 dinarlık bir seyahat harçlığı sağladı ve ardından 851 Ocak ayında Fustat'tan yola çıktılar. Irak'a gelişlerinin ardından Medine'ye sürgün edildiler.[10]

Mayıs / Haziran 851'de İshak görevden alındı ve yerine Hut Abdulvahid bin Yahya getirildi. Görevden alınmasından kısa bir süre sonra, Eylül / Ekim 851'de Mısır'da öldü ve Kahire'de gömüldü.[11]

NotlarDüzenle

KaynakçaDüzenle