"Hitit kralları listesi" sayfasının sürümleri arasındaki fark

Huzziya (0) eklendi, bazı tartışmalı isimler çıkarıldı, ilave notlar ve kaynaklar.
k
(Huzziya (0) eklendi, bazı tartışmalı isimler çıkarıldı, ilave notlar ve kaynaklar.)
{{Hititler}}
 
Hitit krallarının sırası ve saltanat süreleri [[Hattuşaş|Boğazköy]]'de açıga çıkarılan Hitit arşivleri ve mühürleri kullanılarak oluşturulmuş, ayrıca Hititlerin çağdaşı olan diğer Orta Doğu kaynaklı arşivlerle de desteklenmiştir. Buna rağmen listede boşluklar vardır. EskiAnadolu'da krallıkAsur öncesiticaret devirkolonisi hakkındadevri çoksonu azile bilgiHitit bulunmaktadır.devletinin kuruluşu arasındaki zaman dilimi yani yaklaşık olarak Anitta'dan Labarna'ya kadar olan devir için henüz yeterli bilgi bulunmamaktadır. Çeşitli kaynaklartarihçiler tarafından bazı isimler ileri sürülmüşse de (Tudhaliya, PU-Šarruma, Kantuzzili vs.) bunlar tartışmaya açıktır. OrtaAncak krallık<ref>Hititler1986 için kullanılanyılında Boğazköy'Ortade krallık'bulunan tabirininve belli1993 biryılında hanedanlayayınlanan<ref>A. ilgisiDinçol, yokturB. EskiDinçol, Orta,J. BüyükD. (Yeni) krallık terimleri günümüz tarihçileri tarafından kullanılmayaHawkins, başlanmıştırG. OrtaWilhelm krallık(1993) Telipinu"The sonrasındakiCruciform hakkındaseal fazlafrom birBoğazköy-Hattusa", bilgiIstanbuler olmayanMitteilungen dönemi43, digerlerindens. ayırmak87-106.</ref> için,haç kısmenşekilli de(krusiform) filolojikmühür nedenlerleilk oluşturulmuştur. BazıHitit tarihçilerkralları EskiLabarna ve OrtaHattuşili'nin krallıklarıöncesinde birleştirerek,Huzziya sadeceisimli Eskibir vekral Büyükolduğunu (Yeni)göstermiş krallıkve diyekabul ikiye ayırırlarbulmuştur.</ref>Eski dönemineHitit aitkrallari çokhakkinda:<br>{{ing}} azR. belgeBeal olduğu(2003) için"Predecessors özellikleof krallarınHattusili saltanatI" süreleriFsHoffner hakkındas. pek13-35. bir bilgi<br>{{ing}} yokturM. AşağıdaForlanini verilen bütün tarihler takribidir ve(2010) "orta"An kronolojiyeAttempt dayanmaktadır.at ListedeReconstructing görülenthe II.Branches Hattuşiliof gerçektethe mevcutHittite olmayabilirRoyal veFamily mevcutsaof bilethe krallıkEarly sırasıKingdom kesin değildirPeriod." GençPax Tudhaliya'nınHethitica da(FsSinger), hiçs. krallık yapamadan öldürülmüş olması muhtemeldir115-135. </ref>
 
Orta krallık<ref>Hititler için kullanılan 'Orta krallık' tabirinin belli bir hanedanla ilgisi yoktur. Eski, Orta, Büyük (Yeni) krallık terimleri günümüz tarihçileri tarafından kullanılmaya başlanmıştır. Orta krallık Telipinu sonrasındaki hakkında fazla bir bilgi olmayan dönemi digerlerinden ayırmak için, kısmen de filolojik nedenlerle oluşturulmuştur. Bazı tarihçiler Eski ve Orta krallıkları birleştirerek, sadece Eski ve Büyük (Yeni) krallık diye ikiye ayırırlar.</ref> dönemine ait çok az belge olduğu için özellikle kralların saltanat süreleri hakkında pek bir bilgi yoktur. Aşağıda verilen bütün tarihler takribidir ve "orta" kronolojiye dayanmaktadır. Listede görülen II. Hattuşili gerçekte mevcut olmayabilir ve mevcutsa bile krallık sırası kesin değildir. Genç Tudhaliya'nın da hiç krallık yapamadan öldürülmüş olması muhtemeldir.
 
[[Dosya:Hittite_Empire.png|thumb||252px|[[Hitit İmparatorluğu|Hititler]] (M.Ö. 1550 & 1300)]]
[[Dosya:Yazilikaya.TudhaliyaIV.jpg|thumb|left|150px|[[IV. Tuthaliya]]]]
 
=== Hatti beylikler devri ===
:Ayrıca bakınız: [[Hattiler]]
 
[[Dosya:Yazilikaya.TudhaliyaIV.jpg|thumb|left|150px|[[IV. Tuthaliya]]]]
[[Dosya:Hittite_Empire.png|thumb||252px|[[Hitit İmparatorluğu|Hititler]] (M.Ö. 1550 & 1300)]]
 
{| class="nowraplinks" cellspacing="0" cellpadding="3" rules="all" width="600px" style="background:#fbfbfb; border-style: solid; border-width: 1px; font-size:90%; empty-cells:show; border-collapse:collapse"
|-
| [[Anitta]] || M.Ö. 17. yüzyıl || [[Kuššara]] Kralı, [[Hattuşa]]'yı yıktı || Pithana'nın oğlu
|-
| ([[Tuthaliya]]) || || ||
|-
| ([[Kantuzili]]) || || ||
|-
| ([[PU-Šarruma]]) || || ||
|}
 
|- bgcolor="#b4c7e7"
! Hükümdar !! Dönemi<br>(M.Ö.) !! Önemli Olaylar !! Akrabalık Durumları
|-
| [[Huzziya]]<ref>1 ve 2 nolu notlardaki kaynaklara bakınız. Bu kralın varlığı yakın zamanda ortaya çıktığı ve hali hazırda Hitit kralları arasında I. ve II. Huzziya bulunduğu için kimi yayınlarda Huzziya "0" diye geçer. </ref> || ... || ||
|-
| [[I. Labarna]] || ...-1650 || [[Hitit devleti|Hititler]]'nin geleneksel kurucusudur ||
| [[Alluvamna]] || 1500-... || || Telipinu'nun damadı
|-
| [[TahurwailiTahurvaili]] || || Krallığı kesin ama sırası belli değil (Telipinu ve II. Zidanta arasinda). ||
|-
| [[II. Hantili]] || || || Alluvamna'nın oğlu?
| [[II. Huzziya]] || || || II. Zidanta'nın oğlu?
|-
| [[I. MuwatalliMuvatalli]] || ...-1400 || II. Huzziya'yi öldürerek tahta çıktı || Aile dışından
|}
 
| [[I. Arnuvanda]] || || || II. Tuthaliya'nın damadı
|-
| [[II. Hattuşili]] || || Varlığı, akrabalığı ve hükümsaltanat zamanı tartışmalıdır ||
|-
| [[III. Tuthaliya]]<ref>Bazı kaynaklarda II. Tudhaliya</ref> || ... || || I. Arnuvanda'nın (veya II. Hattuşili'nin) oğlu
 
== Kaynaklar ==
* {{ing}} Trevor Bryce, Kingdom of the Hittites, 2nd Edition, 2005.
* Birgit Brandau, Hartmut Schickert, Hititler, 2003.
* İlker KOÇ, Hititler, ODTÜ Yayıncılık, Ekim 2006, sayfa 14-15
163

değişiklik