"Pavia" sayfasının sürümleri arasındaki fark

</center>
 
==TarihceTarihçe==
 
Pavia yerlesimiyerleşimi antik RomalilardanRomalılardan onceyeönceye kadar gider. [[Gaius Plinius SecundusSecundüs|YasliYaşlı Pliny]]'ye goregöre "Laevi" ve "Marici" adliadlı LiguryenLigüryen kabileler tarafindnatarafındna kurulmusturkurulmuştur. [[Batlamyus]]a goregöre ise sehrişehri kuranlar "Insubresİnsubres" kabilesidir.
 
Antik Roma donemindedöneminde sehrinşehrin ismi ''Ticinum'' olarak bilinmekteydi ve bir "municipium" olarak onemliydiönemliydi. Roma Imparatorluguİmparatorluğu caglaraindaçağlaraında onemliönemli bir askeri merkez "castrum"idi. Antik Roma iciniçin "Ticinum"'un startejik onemiönemi "Arminum ([[Rimini]])" den [[Po Nehri]]in takip edip "Augusta Taurinorum ([[Torino]])" 'ya giden, "Via Aemilia" eyolu uzerindeüzerinde onemliönemli bir menzil olmasiydiolmasıydı. 476da [[Odoacer]] rakibi olan "Falvius Orestes"'i Pavia'ya kusatrikuşatri ve sehrişehri eleine gecirdigeçirdi. Bundan sonra Odoacer sehrişehri yagmalayipyağmalayıp tumuyletümüyle yiktiyıktı. Orestes [[Piacenza]]'ya kactikaçtı. Odoaer onu takip etti ve oldurduöldürdü ve Orontes'in BatiBatı Roma Imparatoruİmparatoru olan [[Romulus Augustus]]'da imparatorluk tahtindantahtından indirdi. Bu olay tarihcilerletarihçilerce [[BatiBatı Roma Imparatorluguİmparatorluğu]]'nun sonu olarak kabul edilir.
 
Sonradan sehrinşehrin LatincaLatince ismi (olasilikla Papa'ya atiflaatıfla) ''Papia'' oldu. Bazan her iki antik ad kullanularakkullanilarak 'Ticinum Papia'' olarak anilmistiranılmıştır. YillarYıllar gectikcegeçtikçe "Papia" sehrinşehrin simdikişimdiki adiadı olan ''Pavia''ya degismistirdeğişmiştir.
 
[[Gotlar[[]] idaresi altindaykenaltındayken Pavia onlarainonlarin en onemliönemli mustakhkemmüstahkem kalesi idi. [[I. Justinianos]]'un Italyaİtalya'yi tekrar eline gecirmekgeçirmek iciniçin Italyaİtalya'ya gonderdigigönderdiği [[Belisarius]] karsisindakarşısında Gotlarain son direnme noktasinoktası Pavia kalesi oldu.
 
[[Lombardlar]] Italyaİtalya'ya girip Italyanİtalyan topraklarinitopraklarını ellerine gecirmeyegeçirmeye baslayincabaşlayınca kurduklarikurdukları "Lombard KralligKrallıği" iciniçin 568-774 doneminedönemine baskentleribaşkentleri Pavia olmusturolmuştur. Bu kralalikkralalık zayifalayipzayıflayıp DuklerDükler tarafindantarafından idare edilmeye baslanincabaşlanınca Pavia "Zaban" adliadlı Lombard dukundükün merkezi oldu ama ayniaynı zamanda cokçok zayifzayıf Lombard KralligiKrallığı'ninnın idari baskentibaşkenti olarak gorevgörev yaptiyaptı.
 
"Desiderius" adliadlı zayifzayıf Lombard KraliKralı hukumdarligihükümdarlığı sirasindasırasında yillarcayıllarca tamir gormeyengörmeyen Pavia kalesinin savunma gucugücü cokçok azallmaistiazalmisti. Haziran 774de [[Franklar]]inın KraliKralı [[Şarlman]] sehriPavia kalesini kisakısa surensüren bir kusatmadankuşatmadan sonra eline gecirdigeçirdi ve kendini [[Lombardlar]] KraliKralı ilan etti. Pavia Italyanİtalyan KralligiKrallığı baskentibaşkenti ve Italyaİtalya KrallariniKrallarını tactaç giyme torenlerinintörenlerinin yapildigiyapıldığı sehirşehir olarak gorevinegörevine 12. yuzyilayüzyıla kadar devam etti. 1004de [[II. Heinrich (Kutsal Roma İmparatoru]]'na karsikarşı onun Italyaİtalya KralligiKrallığı olarak tactaç giymesine Pavia halkihalkı itiraz edip isyan etti ve imparator bu isyaniisyanı pek kanlikanlı olarak bastirdibastırdı.
 
12. yuzyildayüzyılda Italyaİtalya KralligiKrallığı otoritesi hemen zayiflayipzayıflayıp hicehiçe inmistiinmişti. Pavia 12. yuzyildayüzyılda kendikendini bir belediye meclis ile bagimsizbağımsız olarak idare etme imtiyaziimtiyazı alipalıp bir bagimsizbağımsız sehirşehir konumuna girdi. Italyanİtalyan OrtacaglarOrtaçağlar tarhinintarihinin onemliönemli [[Guelfolar ve Ghibellinolar]] arasindakiarasındaki politik ayriliklarayrılıklar ve savaslarsavaşlar sirasindasırasında Pavia genellikle Ghibellinolar Imparatorlukİmparatorluk taraftaritaraftarı
idi. Buna baslicabaşlıca neden, Pavia'ninnın Milano sehrişehri ile olan rakipligirakipliği idi. Imparatorİmparator aleyhine kurulan [[Lombard Ligi]] ittifakinaittifakına Pavia katilmadikatılmadı. Papaya karsikarşı Italyaİtalya'da impartorlugunimparatorluğun egemenliginiegemenliğini korumak iciniçin [[Friedrich Barbarossa]] 1158-1177 donemindedöneminde 5 adet Italyaİtalya seferi yaptiyaptı; Pavia tarafindantarafından desteklendi ama bu seferler bir sonucsonuç ortaya cikarmadiçıkarmadı.
 
Bundan sonraki yuzyillardayüzyıllarda Pavia onemliönemli ve Italyaİtalya tarihi iciniçin aktif bir sehirşehir olma niteligininiteliğini surdurdusürdürdü.
 
1329da [[IV. Ludwig (Kutsal Roma İmparatoru)]] Italyaİtalya'da bulunmaktayken KardesiKardeşi Rudolf'un ogullarioğulları II. Rudolf ve Iİ.Ruprecht ve mirascilarinamirasçılarına "Ren PalatinPalatın KontuluguKontuluğu"nu bagisladibağışladı.
 
Pavia Milano'nun ustunluguneüstünlüğüne karsikarşı yuzyillarcayüzyıllarca direnmistidirenmişti. Fakat 1359da Milano'da hukumhüküm surensüren [[Visconti HanedaniHanedanı]]'ndan II. Galeazzo Visconti sehrişehri eline gecirdigeçirdi. KardesiKardeşi Matteo Visconti ile Visconti idaresindeki topraklaritoprakları bolusupbölüşüp batibatı Lombardiya'yi idareye basladibaşladı. 1262de sarayinisarayını Pavia'ya nakledip 1378de orada oleneölene kadar hukumdarlikhükümdarlık yaptiyaptı. Visconti idaresi altindaaltında Pavia bir artistik ve entelektuelentelektüel merkez oldu. 1361de eski bir hukuk okulu yerine [[Pavia UniversitesiÜniversitesi]] kuruldu ve cokçok gecmedengeçmeden bu universiteüniversite cokçok buyukbüyük isim yaparak Avrupa'ninnın her ulkesindenülkesinden ogrenciöğrenci cekmeyeçekmeye basladibaşladı.
Valois hanedanihanedanı ile Habsburg hanedanihanedanı arasindakiarasındaki 1494-1559 donemindekidönemindeki [[İtalya Savaşları]] sirasindasırasında Pavia imparator taraftaritaraftarı idi. 1525de Fransa KraliKralı [[I. FrancoisFrançois]] ile kutsal RoamRoma germenGermen Imparatoruİmparatoru ve Ispanyaİspanya KraliKralı olan [[V. Karl]] ordulariorduları arasindaarasında yapilanyapılan [[Pavia SavasiSavaşı]]'nda Fransa KraliKralı yenilip esir dustudüştü. Bu savas Pavia sehri icin bir donum noktasi oldu. Bu savastan sonra Pavia devamli Ispanyol-imparatorluk idaresi altinda kaldi. Bu donemde sehirde eskisi gibi imparator ve papalik taraftarlari arasindaki siyasi catismalar Fransa taraftarlari ve imparator taraftarlari arasindaki siyasi catismalara donustu. Pavia'nin Ispanyollar tarafindan idaresi 1713e kadar surdu.
 
Bu savaş Pavia şehri için bir dönüm noktası oldu. Bu savaştan sonra Pavia devamlı İspanyol-imparatorluk idaresi altında kaldı. Bu dönemde şehirde eskisi gibi imparator ve papalık taraftarları arasındaki siyasi çatışmalar Fransa taraftarları ve imparator taraftarları arasındaki siyasi çatışmalara dönüştü. Pavia'nın İspanyollar tarafından idaresi 1713e kadar sürdü.
1713de [[Ispanya Veraset Savasi]] (1700-1715) sirasinda Pavia Avusturya tarfindan isgal edildi. Pavia'nin Avusturya tarafindan idaresi 1796ya kadar devam etti. Avusturuya idaresi altina iken Imparatorice [[Maria Theresia]] tarafindan Pavia Universitesinin desteklenmesi ile sehrin entelektuel hayati yeniden canlandirildi ve donemin humanist ve bilim adamlari calismak icin Pavia'yi secmeye basladilar.
 
1713de [[Ispanyaİspanya Veraset SavasiSavaşı]] (1700-1715) sirasindasırasında Pavia Avusturya tarfindantarafından isgalişgal edildi. Pavia'ninnın Avusturya tarafindantarafından idaresi 1796ya kadar devam etti. AvusturuyaAvusturya idaresi altinaaltına iken Imparatoriceİmparatoriçe [[Maria Theresia]] tarafindantarafından Pavia UniversitesininÜniversitesinin desteklenmesi ile sehrinşehrin entelektuelentelektüel hayatihayatı yeniden canlandirildicanlandırıldı ve donemindönemin humanisthümanistleri ve bilim adamlariadamları calismakçalışmak iciniçin Pavia'yi secmeyeseçmeye basladilarbaşladılar.
1796da [[Napolyon Bonapart]] emrinde bulunan Fransiz ordusu Italya'ya hucuma gectigi zaman Pavia Fransiz idaresi altina, Fransiz uydusu oalan "Tranpadana Cumhuriyeti" (796-1797), sonra "Ticino" deparmani olarak "Cisalpine Cumhuriyeti" (1792-1802) ve "Olona deparmani" nin bir komunu olarak "Italyan Cumhuriyeti" (1802-1805) tarfaindan idare edildi ve sonunda Fransiz impartorlugu parcasi oldu.
 
1796da [[Napolyon Bonapart]] emrinde bulunan FransizFransız ordusu Italyaİtalya'ya hucumahücuma gectigive istilaya zamangeçti. Pavia FransizFransız idaresi altinaaltına, FransizFransız uydusu oalanolan "Tranpadana Cumhuriyeti" (796-1797), sonra "Ticino" deparmanideparmanı olarak "Cisalpine Cumhuriyeti" (1792-1802) ve "Olona deparmanideparmanı" ninnın bir komunukomünü olarak "Italyanİtalyan Cumhuriyeti" (1802-1805) tarfaindantarafindan idare edildi ve sonunda FransizFransız impartorluguimpartorluğu parcasiparçası oldu.
1814 [[Viyana Kongresi] tarafindan kuzey Italya sehirleri ve Pavia Regno "Lombardo–Veneto Kralligi" olarak Avusturya idaresi altina verildi. Pavia iki bolgeden olusan bu kralligin Lombarde bolgesinde "Pavia ili" olarak idare edildi.
 
1814 [[Viyana Kongresi] tarafindantarafından kuzey Italyaİtalya sehirlerişehirleri ve Pavia Regno "Lombardo–Veneto KralligiKrallığı" olarak Avusturya idaresi altinaaltına verildi. Pavia iki bolgedenbölgeden olusanoluşan bu kralliginkrallığın Lombarde bolgesindebölgesinde "Pavia ili" olarak idare edildi.
1859da Ikinci Italyan Bagimsizlik Savasi'ndan sonra ve ertesi yil ulke birlestirilip Italya Kralligi ilan edilince Pavia Italyan Kralliginin bir parcasi oldu.
 
1859da İkinci İtalyan Bağımsızlık Savaşı'ndan sonra ve ertesi yıl ülke birleştirilip İtalya Krallığı ilan edilince Pavia İtalya Krallığının bir parçası oldu.
Pavia 1872ye kadar bir askeri bir kale olarak etrafi surlar ve tabyalarla cevrili idi. O yil tabyalar ve surlarin altlari halka acildi; bulvarlar ve parklar yapildi; ama duvarlar 1901 kadar yikilmadi. 1901de duvarlar yikilarak yerine sehre bir cevre yolu yapildi.
 
Pavia 1872ye kadar bir askeri bir kale olarak etrafietrafı surlar ve tabyalarla cevriliçevrili idi. O yilyıl tabyalar ve surlarinsurların altlarialtları halka acildiaçıldı; bulvarlar ve parklar yapildiyapıldı; ama duvarlar 1901 kadar yikilmadiyıkılmadı. 1901de duvarlar yikilarakyıkılarak yerine sehreşehre bir cevreçevre yolu yapildiyapıldı.
 
==Demografi==
34.094

değişiklik