"Paris Antlaşması (1783)" sayfasının sürümleri arasındaki fark

k
Bot: Kozmetik değişiklikler
k (Bot: Kozmetik değişiklikler)
'''Paris Antlaşması''' [[3 Eylül]] [[1783]] tarihinde imzalanmış, [[Konfederasyon Kongresi]] tarafından 14 Ocak 1784'te, Büyük Britanya Kralı tarafından 9 Nisan 1784'te onanmış ve [[Britanya İmparatorluğu|Büyük Britanya Krallığı]] ile [[Kuzey Amerika]]'daki [[On Üç Koloni]] arasındaki [[Amerikan Devrimi Savaşı]]'nı sona erdirmiş olan barış antlaşmasıdır. Savaşa katılan diğer ülkeler olan [[Amerikan Devrimi Şavaşı'nda Fransa|Fransa]], [[Amerikan Devrimi Savaşı'nda İspanya|İspanya]] ve [[Hollanda Cumhuriyeti]] ile [[Paris Barışı (1783)|Paris Barışı]] adı altında ayrı anlaşmalar yapılmıştır.
 
== Anlaşma ==
[[Dosya:Treaty of Paris by Benjamin West 1783.jpg|thumb|left|300px|[[Benjamin West]]'in Paris Antlaşması'na katılan temsilcileri ([[John Jay]], [[John Adams]], [[Benjamin Franklin]], [[Henry Laurens]] ve [[William Temple Franklin]]) gösterdiği tablosu. Yapıt, İngiliz temsilcilerin poz vermek istememesinden ötürü tamamlanamamıştır.]]
[[Dosya:Plaque commémorative traité de Paris.jpg|thumb|right|200px|Jacob binası üzerinde bulunan taştan im]]
Amerikan [[Konfederasyon Kongresi]] antlaşmayı 14 Ocak 1784'te onamış ve imzalı kopyaları antlaşmanın diğer taraflarına göndermiştir. Antlaşma 9 Nisan 1784'te Britanya ve 12 Mayıs 1784'te Fransa tarafından onanmış ancak okyanusun karşı tarafındaki Amerikanların bu haberi alması birkaç ay gecikmeyle olmuştur.
 
== Maddeler ==
[[Dosya:Treaty of Paris 1783 - last page (hi-res).jpg|thumb|Paris Antlaşması'nın imza sayfası, [[Ulusal Arşiv ve Kayıtlar Kurumu]] ]]
:''Giriş'' bölümü, antlaşmanın "ulu ve bölünmez Üçlü" adına düzenlendiğini belirtmekte ve anlaşmaya taraf ülkelerin "eski yanlış anlaşılmaları tümüyle unutma" ve "[[kalıcı barış]]ı sağlama" konularındaki niyetlerini ortaya koymaktadır.
# [[On Üç Koloni]] özgür ve bağımsız devletler olarak kurulacak, Britanya bu topraklar üzerindeki tüm haklarından vazgeçecektir.<ref>Antlaşmanın bazı çevrimiçi sürümleri [[Delaware]]'i On Üç Koloni arasında göstermemektedir ancak bu koloni özgün metinde [[Pensilvanya]] ile [[Maryland]] arasında yer almaktadır.</ref>
# Birleşik Devletler ile [[Britanya Kuzey Amerikası]] arasındaki sınır belirlenecektir ([[Mitchell Eşlemi]]'ni temel alan bu maddeden kaynaklanan iki anlaşmazlık için bkz. [[Northwest Angle]] ve [[Hint Irmağı Cumhuriyeti]]).
# Birleşik Devletler yurttaşı balıkçılara [[Newfoundland (ada)|Newfoundland]] ve [[Saint Lawrence Körfezi]] açıklarında avlanma izni verilecektir.
# Yasal hükümler uyarınca belirlenen karşılıklı borçlar ödenecektir.
# [[Konfederasyon Kongresi]] el konulan topraklar üzerinde yer alan varlıkların korunması için çaba gösterecektir.
# Birleşik Devletler, [[Kralcılar (Amerikan Devrimi|Kralcılar]]'a ait topraklara el konulmasını önleyici adımlar atacaktır.
# Tüm [[savaş tutsağı|savaş tutsakları]] serbest bırakılacak ve [[Britanya Ordusu]]'nun Birleşik Devletler'de bıraktığı mallar (kölelerle birlikte) geri verilecektir.
# Büyük Britanya ve Birleşik Devletler [[Mississippi Irmağı]]'nı serbestçe kullanabileceklerdir.
# Amerikanlar tarafından antlaşma sonrası ele geçirilen topraklar geri verilecektir.
# Antlaşma, imzalandıktan sonra altı ay içinde onanacaktır.
 
== Sonrası ==
 
Amerikanların sömürgelikleri döneminde Britanya'dan aldıkları haklar ([[Akdeniz]] [[korsan]]larına karşı koruma güvencesi gibi) ortadan kalkmış bulunmaktaydı. Bazı eyaletler federal uygulamayı yok saymış ve 5. ve 6. maddelerde düzenlenen karşılıklı borçlar konusunda antlaşma hükümlerinden sapmıştır. 4. maddeyi yürürlüğe koymayan Virginia'ya karşılık bazı Britanyalı askerler kölelerin salıverilmesini düzenleyen 7. maddeyi işletmemişlerdir. Antlaşma Birleşik Devletler'in güney sınırını belirlemekteydi ancak Britanyalıların İspanyollarla yaptıkları anlaşma Florida'nın kuzey sınırını kesinleştirmediğinden İspanyol yönetimi 1763 anlaşması hükümlerinin bu sınır için hala geçerli olduğunu düşünmüştür. Bu anlaşmazlık sürerken Florida'yı denetimi altında tutan İspanya, Amerikanların Mississippi'ye ulaşmasını engellemişlerdir.<ref>Jones, Howard [http://books.google.com/books?id=TFyLOUrdGFwC&pg=PA23&lpg=PA23&ots=R4SlGML4VE&sig=Jf3UF5-rG4gZ_fj56vnrQwQOi2g#PPA23,M1 Zorlu Bir Güç Denemesi: Amerikan Dış İlişkiler Tarihi], Rowman & Littlefield (2002) ISBN 08420291680-8420-2916-8 (s. 23)</ref> Bu arada Britanyalılar, [[Büyük Göller]] bölgesinde çok gevşek davranmış ve boşaltması gereken bölgeleri [[Amerikan yerlileri]]yle yaşadığı güçlükler yüzünden bir süre daha elinde tutmak zorunda kalmıştır.<ref>Benn, Carl [http://books.google.com/books?id=Zu0hgVoIj3UC&pg=PA17&lpg=PA17&ots=LCcVf9I7f7&sig=zeKc7-_kZudvZs2aZhIoFABED0w Historic Fort York, 1793-1993] Dundurn Press Ltd. (1993) ISBN 09204747990-920474-79-9 (s. 17)</ref> Bu sorun 1794'te imzalanan [[Jay Antlaşması]]'yla çözüme kavuşturulmuş ve Amerika'nın bölgedeki nüfuzu yeni [[ABD Anayasası|Anayasa]]'nın kabul edilmesinin ardından gittikçe artmıştır.
 
Antlaşmanın 2009 yılı itibariyle geçerli olan bölümü yalnızca 1. maddedir.<ref>{{cite web | yazar = [[ABD Dışişleri Bakanlığı]] | başlık = Karşılıklı Antlaşma ve Diğer Anlaşmalar (U-V) | iş = Yürürlükteki Antlaşmalar | yıl = 2007 | erişimtarihi = 29.07.2009 | url = http://www.state.gov/documents/organization/83043.pdf | sayfalar = 16}}</ref>
 
== Ayrıca bakınız ==
* [[Paris Antlaşması|Paris'te imzalanan diğer antlaşmalar]]
 
== Kaynakça ==
{{Kaynak viki
| url = http://en.wikipedia.org/wiki/Treaty_of_Paris_(1783)
}}
 
== Notlar ==
{{kaynakça}}
 
== Dış bağlantılar ==
{{commonscat|Treaty of Paris, 1783}}
* [http://www.law.ou.edu/hist/paris.html Paris Antlaşması metni] (Delaware dışında)
* [http://www.state.gov/r/pa/ho/time/ar/14313.htm 1783 Paris Antlaşması] ABD Dışişleri Bakanlığı
* [http://www.ourdocuments.gov/doc.php?flash=true&doc=6 1783 Paris Antlaşması; Uluslararası Antlaşmalar ve İlgili Kayıtlar, 1778-1974]
* {{kitap belirt
|son= Foster
|url= http://books.google.com/books?id=NWxukp7eEcMC&pg=PA108&lpg=PA108&dq=Joseph+Matthias+G%C3%A9rard+de+Rayneval&source=web&ots=kYmu1NofGU&sig=FonFwO5UWGt6QifedLiNyu5T3CY&hl=en&sa=X&oi=book_result&resnum=10&ct=result#PPA108,M1
}}
* [http://www.parlington.co.uk/structures.lasso?process=3 Amerikan zaferinin İngiltere'deki kabulü]
{{ABD sınırlarının genişlemesi}}
 
555.106

değişiklik