"Fehîm Arvâsî" sayfasının sürümleri arasındaki fark

Yazıyı baştan sona ele aldım.
k (Bot: Kozmetik değişiklikler)
(Yazıyı baştan sona ele aldım.)
{{kaynaksız}}
 
{{düzenle|Ekim 2008}}
'''Seyyid Fehîm Arvâsî''' ([[1825]]-[[1896]]) [[19. yüzyıl]]da yaşamış din bilginidir.
 
== Hayatı ==
Osmanlı Devletinin son devirlerinde yaşadı. [[Hüseyin bin Ali]]’in soyundan gelmektedir. Moğol istilâsı sebebiyle Irak’tan Doğu Anadolu’ya yerleşmiş ve çok sayıda âlim yetiştirmiş bir aileye mensuptur. Molla Abdülhamid Efendi’nin oğludur. Lakabı, Hazret-i Şeyh, Seyyid-i Sened ve Allâme’dir. Arvâsî nisbesi ile meşhurdur. 1825’te Siirt’in Pervari, bugün Van’ın Bahçesaray kazâsına bağlı Arvas köyünde doğdu. Babasını küçük yaşta kaybetti. Kısa zamanda Kur’an-ı kerimi ezberledi. Dedelerinin kurduğu Arvas, bilahare Müküs (Bahçesaray) Mir Hasan Veli medresesinde okudu. Cizre’de Şeyh Hâlid-i Cezerî’nin derslerine devam etti. Muş’un Bulanık kazâsında Molla Resul Sübkî’den ilim icâzeti (diploması) aldı.
 
Tasavvufta zamanın meşhur âlimlerinden Nakşî şeyhi Seyyid [[Taha Hakkârî]]’nin Nehri’deki tekkesinde yetişti. Nakşî, Kâdirî, Çeştî, Sühreverdî ve Kübrevî tariklerindentarikatlarından talebe yetiştirmek üzere mutlak halifesi oldu. Üstadının 1853’te vefatı üzerine vasiyeti gereği kardeşi Seyyid Salih Nehrî’nin sohbetine devam etti. Onun da 1865’te vefatı üzerine Arvas’a dönerek irşad faaliyetine başladı. Arvas medresesini ihya etticanlandırdı. Burada 60 kadar talebe yetiştirip mezun etti. En meşhurları oğlu Van müftüsü Muhammed Emin Efendi ve [[Abdülhakîm Arvâsî]]’dir. Şâfiî mezhebinde idi.
 
Seyyid Fehim Efendi, ayrıca hocasının işareti üzerine senede iki defa Van’da Şabaniye Medresesinde ilimders ve irşadda bulunurduverirdi. Din ilimlerinin ve ehl-i sünnet itikadının bölgede yayılıp kuvvetlenmesinde çok mühim rol oynadı. Van ve havalisinde çok tanındı. Sadece dinî konularda değil, fen, ziraat ve siyasette de malumat sahibi olduğu gibi, Van vâlisinin zaman zaman kendisine gelip istişarede bulunduğu meşhurdur. 93 Harbi de denilen 1877 Osmanlı-Rus harbinde talebe ve milisleriyle Doğu Bayezid’e gidip düşmanla silahlı müsademede bulundu.
 
1889’da hocasıHocası [[Taha Hakkârî]]’nin oğlu Seyyid Ubeydullah ile beraber hacca gitmek üzere yola çıktı. Önce İstanbul’a uğradıgeldi. Sultan II. Abdülhamîd tarafından saraya davet edilipsarayda kabul olundularolundu. PadişahFehîm kendisindenArvasî’ye hac300 dönüşükuruş İstanbul’daduagû kalmasınımaaşı rica ettiyse de, manevî bir işaret almadıkça kalamayacağını söyleyip özür diledi. 12 gün sonra, Mısır’a gitmek üzere merâsimle Haydarpaşa’ya kadar uğurlandıbağlandı. Hac yolculuğu sırasında Mısır’a uğradığında, Câmiü’l-Ezher ulemâsınınulemâsıyla günlerdir uğraştıkları halde çözemedikleri bir meseleyi çözdü. Böylece kısa zaman zarfında Mısır’da şöhreti duyuldu. Benzer durum Hicaz’da da tekrarlandıgörüştü. Mekke’de İmam Rabbanî soyundan olup, Abdullah Dehlevî’nin halifesi Ahmed Said Sahib Müceddidî Farukî’nun oğlu ve halifesi Şeyhülharameyn Muhammed Mazhar kendisine teveccüh edip, beş tariktentarikattan ayrıca halifelik verdi. Fehim Arvasî’ye 300 kuruş duagû maaşı bağlandı. 1882’de Şeyh Ubeydullah hâdisesinin çözülmesindeki hizmeti sebebiyle maaşı 500 kuruşa çıkarılıp, kendisine 3. derece Osmanlı Mecidî nişanı ile taltif olunduverildi.
 
Seyyid Fehim Arvasî, 30 Mart 1896’te Arvas’ta vefat etti. Kabri buradadır. Uzun boylu, zayıf, beyaz tenli idi. Oğlu Muhammed Emin'den başka, [[Abdülhakîm Arvâsî]], Mejingirli Halife Derviş ve Patnoslu Halife Ali’ye hilafet verdi. YerineHer Eminbiri Efendi’yi,din onunilimlerinde vefatından sonrası için de Abdülhakîm Efendi’yi bıraktı. Mehmedyetişmiş Reşid, Mehmed Mazhar, Mehmed Emin, Mehmed Sıddık, Mehmed Masum, Hasan Medeni, Hüseyin, Mehmed Salih ve Nizameddin adındakiadında 9 oğlu da ilim sahibi idivardı. Fehim Arvasî’nin canlandırdığı vecanlandırıp çok kıymetli kitaplar vakfettiği Arvas medresesi, Rus işgalini müteakip yandı ve bir daha toparlanamadı.
 
== Bibliyografya ==
65

değişiklik