Ana menüyü aç

Değişiklikler

k
Bot: Kozmetik değişiklikler
{{İstanbul'un tarihi}}
'''Byzantion''' ([[Yunanca]]: ''Βυζάντιον'', [[Latince]]: ''Byzantium'', modern ''Byzanz'', [[İstanbul]] şehrinin kent olarak ilk atası ve [[Konstantinopolis]]'ten önceki adıdır. [[Antik Yunanistan]]'da bugünkü [[Topkapı Sarayı]]'nın bulunduğu bölgede, [[Boğaz]]'ın güneybatı girişinde, [[Haliç]] ve [[Marmara Denizi]]'nin arasında tarihi yarımadanın doğu ucunda kurulmuş bir şehirdir. Efsaneye göre [[Megara]], [[Argos]], [[Korint]]'den gelen kolonici [[Dorlar|Dor]] [[Yunanlılar]] tarafından [[M.Ö. 667]]'de kurulmuş ve adını kral [[Byzas]] veya Byzantas (Yunanca: Βύζας or Βύζαντας)'tan almıştır.
Şehir stratejik konumundan ötürü daha sonraki dönemlerde önce [[Roma İmparatorluğu]]'nun, daha sonra [[Bizans İmparatorluğu]] ve [[Latin İmparatorluğu]]'nun, son olarak da [[Osmanlı İmparatorluğu]]'nun başkenti olmuştur. [[Romalılar]] ve [[Bizanslılar]]ca başkentleri [[Konstantinopolis]], [[Osmanlılar]]ca başkentleri Konstantiniyye veya Dersaadet olarak anılmıştır. Yunancada "εις τήν Πόλι(ν)" (/is tin boli/) yani "şehir'e" olarak kullanılan isim, Osmanlı'da da İstanbul olarak sıkça kullanılmıştır. [[Türkiye Cumhuriyeti]]'nce şehir 1930 yılından beri resmi olarak [[İstanbul]] diye adlandırılmaktadır.
Byzantion'un Trakçadan gelme adı, daha sonra Yunanlılarca efsaneleştirilerek Megaralı kahraman [[Byzas]]'a atfedilmiştir. Böylece Byzantion'un kökleri efsanelerle özleşmiştir. Geleneksel bir efsane, Megara (Atina'nın yanıda bir antik Yunan şehridir.)'lı Byzas'ın Byzantion'un bulunduğu yeri [[Ege Denizi]]'nde kuzeydoğu yönünde yelken açarken bulduğunu söyler. Byzas [[Delphi]]'de bir müneccime danışarak, yeni şehrini nereye kurması gerektiğini sormuştur. Müneccim ona "körlerin karşısına" cevabını vermiştir. O zaman Byzas bunun ne anlama geldiğini anlayamamıştır. Ancak gemileriyle [[Boğaz]]'a gelince müneccimin dediklerinin ne anlama geldiğini kavrayabilmiştir. Boğaz'ın Asya kıyısında [[Kalkedon]] adında bir Yunan şehri vardır. Byzas Kalkedon şehrindekilerin bahsedilen "körler" olduğunu düşünmüştür; çünkü kendilerinden yarım mil uzaklıktaki muhteşem konumdaki seçkin toprakları fark edememişlerdir. Byzas şehrini bu seçkin olarak adlandırdığı topraklara kurar, ve ondan sonra şehrin adı şerefine "Byzantion" olarak adlandırılır.
 
== Tarih Öncesinden Byzantion'un Kuruluşuna Kadar Olan Tarih (M.Ö. 300.000-M.Ö. 667) ==
İstanbul'un belirli yerlerinde; Kadıköy'de [[Neolitik]] çağa ait, Sultanahmet'te de [[Bronz]] çağa ait bulunan kalıntılar [[Boğaz]] Kıyıları'nın çok eski zamanlardan beri insanlar tarafından yerleşildiğinin kanıtlarını oluşturmaktadır. Ayrıca son dönemlerde yapılan araştırmalar sonucunda Küçükçekmece bölgesinde [[Yarımburgaz Mağarası]]nda yapılan kazılarda [[Neolitik]] ve [[Kalkolitik]] çağlardan M.Ö. 300.000 tarihlerine kadar uzanan insan yerleşimlerine rastlanmıştır.
 
Daha Antik Yunanlılarda Boğaz'ın önemli bir rolü vardı. Boğaz'dan geçen antik Yunan gemileri [[Karadeniz]]'deki Yunan kolonilerinden aldıkları tahılları [[Atina]]'ya ve diğer antik Yunan kentleri (''polis'')'ne taşımışlardır. Avrupa ve Asya arasındaki kara bağlantısının ve [[Ege Denizi]] ile [[Karadeniz]] arasındaki deniz yolunun kilit yeri konumundaki bu önemli stratejik noktanın garanti altına alınması için, [[Megaralılar]] tarafından [[M.Ö. 685]]'de Boğaz'ın Asya tarafına bugünkü Kadıköy'ün bulunduğu yere [[Kalkedon]] adlı ilk Yunan kolonisi kurulmuştur.
 
Avrupa yakasında önceden [[Trakyalılar]] tarafından yerleşilmiş bölgede, Kalkedon'un kuruluşundan 17 yıl sonra ikinci bir şehir kurulmuştur. Megaralıların [[Argon]] ve [[Korinth]] şehirlerinden gelen kolonistlerle birlikte kurduğu bu yeni şehir Trakça adıyla '''Byzantion'''dur.
 
== Byzantion'un Tarihi: Byzantion ve Bizans Dönemi (M.Ö. 667-M.S. 330) ==
[[Dosya:Constantinople.png|thumb|250px|Byzantion ve [[Konstantinopolis]]]]
 
Byzantion stratejik öneminden ötürü [[M.Ö. 667]]'deki kuruluşundan hemen sonra , bir ticaret şehri olur ve kısa zamanda çok gelişir. Bu stratejik konumdan ötürü Byzantion gibi Kalkedon da daha sonraki yüzyıllarda Yunan-Küçükasya (''Anadolu'')'daki neredeyse bütün savaşlarda katılım göstermek zorunda kalmıştır. İyon Ayaklanması esnasında iki şehir de [[Pers]] kuşatmasına uğrasa da sonuç elde edilememiştir; çünkü kuşatmadaki Pers ordusunun bir kısmı Karadeniz'deki Yunan kolonilerindendir. Daha sonraki Pers-Yunan Savaşları'nda başarısız olan Persler şehrin [[oligarşik]] bir yönetim kazanmasına engel olamamışlardır. [[M.Ö. 478]]'de Byzantion [[Spartalı]] [[Pausanlılar]] tarafından ele geçirilmiştir. Bunlar ancak iki yıl yönetimde kalabilmiş, sonra şehrin halkı tarafından kovulmuşlardır. Böylece [[M.Ö. 476]]'dan itibaren Byzantion [[demokrasi]]yi yönetim biçimi olarak belirlemiştir.
 
[[M.Ö. 387]]'den itibaren [[Kalkedon]] [[Pers İmparatorluğu]]'nun yönetimi altına girmiş, [[M.Ö. 357]]'de Byzantion tarafından Perslerden kurtarılmıştır. [[M.Ö. 339]]'da Byzantion Makedon kral [[II. Philipp]] tarafından işgal edilmiştir.
 
== Kaynakça ==
* 13 Mart 2007 tarihli "Byzantium" adlı İngilizce Wikipedia sayfası
* 13 Mart 2007 tarihli "Byzantion" adlı Almanca Wikipedia sayfası
 
== Literatür ==
* Jeffreys, Elizabeth and Michael, and Moffatt, Ann. 1981. ''Byzantine Papers: Proceedings of the First Australian Byzantine Studies Conference, Canberra, 17-[[19 May]] [[1978]]''. Australian National University, Canberra.
* [http://www.istanbulinfolink.com/the_city/istanbul/history_1.htm Istanbul Historical Information - Istanbul Informative Guide To The City]. Retrieved Jan. 6, 2005.
* [http://www.guideistanbul.net/tablo1a.htm The Useful Information about Istanbul]. Retrieved Jan. 6, 2005.
* Wolfgang Müller-Wiener: ''Bildlexikon zur Topographie Istanbuls. Byzantion - Konstantinupolis - Istanbul bis zum Beginn des 17. Jahrhunderts''. Tübingen 1977. ISBN 3-8030-1022-5
* Society for the Promotion of Byzantine Studies : [http://www.byzantium.ac.uk www.byzantium.ac.uk]
* Description of Byzantine monetary system - fifth Century BC : [http://www.galmarley.com/framesets/fs_monetary_history_faqs.htm History of money FAQs]
* [http://www.istanbulinfolink.com/the_city/istanbul/history_1.htm Istanbul Historical Information - Istanbul Informative Guide To The City]. Retrieved Jan. 6, 2005.
* [http://www.guideistanbul.net/tablo1a.htm The Useful Information about Istanbul]. Retrieved Jan. 6, 2005.
 
530.564

değişiklik