Apsis (astronomi): Revizyonlar arasındaki fark

k
Bot: Kozmetik değişiklikler
[kontrol edilmemiş revizyon][kontrol edilmemiş revizyon]
k (Bot: Kozmetik değişiklikler)
k (Bot: Kozmetik değişiklikler)
'''Enöte''', bir gök cisminin [[yörünge]]si boyunca, etrafında dolandığı 'merkezi cisim'e en uzak olduğu nokta.
[[Dosya:Angular Parameters of Elliptical Orbit.png|thumb|250px|Yörünge elemanlarını gösteren bir diyagram. F ve H sırasıyla ''Periapsis'' ve ''Apoapsis'' noktaları, aralarındaki kırmızı çizgi ise ''apsis çizgisidir'']]
 
Enöte noktası [[elips|eliptik]] bir yörüngenin iki [[odak]] noktasından geçen büyük ekseni üzerinde bulunur ve [[enberi]] noktasına tam karşıt konumdadır. [[Güneş]] etrafında dolanan bir cismin (örneğin bir [[gezegen]]) yörüngesinin Güneş'e en uzak noktası [[günöte]] olarak adlandırılır. Aynı kavram, [[Yer (gezegen)|Yer]]'in uyduları için [[yeröte]] adını alır.
'''Apsis''', [[gök mekaniği]]nde, [[eliptik yörünge]]deki bir cismin genelde sistemin kütle merkezi durumunda da olan çekim merkezinine yörünge boyunca en yakın ve en uzak olduğu noktalara verilen addır.
 
Genel anlamda cismin yörüngede merkeze en yakın olduğu noktaya '''periapsis''', en uzak olduğu noktaya ise '''apoapsis''' denir. Periapsis ve apoapsis arasında çizilen düz çizgi ''apsis çizgisi'' olarak isimlendirilir. Bu çizgi [[elips]]in ana eksenidir ve elips boyunca olan en uzun çizgiyi oluşturur.
 
Yörüngenin çevresinde bulunduğu gök cismine bağlı olarak apsis noktaları için farklı isimler türetilmiştir. En yaygın olanı Dünya çevresindeki bir yörüngeyi betimlerken kullanılan '''apoje''' ve '''perije'''dir. Apoje, Dünya çevresindeki yörüngelerde apoapsisi tanımlarken, perije de periapsisi belirtir. Ayrıca Güneş çevresindeki yörüngeler için benzer şekilde '''perihelion''' ve '''aphelion''' terimleri kabul edilmiş olup, Ay çevresindeki yörüngeler için de [[Apollo Projesi]] esnasında '''pericynthion''' and '''apocynthion''' sözcükleri tercih edilmiştir.
 
== Formüller ==
 
Şu formüller ile bir yörüngenin apoapsis ve periapsisi karakterize edilebilir:
 
* Periapsis: Yörünge boyunca en yüksek hız <math> v_\mathrm{per} = \sqrt{ \tfrac{(1+e)\mu}{(1-e)a} } \,</math> şeklindedir ve merkeze uzaklığı <math>r_\mathrm{per}=(1-e)a\!\,</math> olan periapsis noktasında sağlanır.
* Apoapsis: Yörünge boyunca en düşük hız <math> v_\mathrm{ap} = \sqrt{ \tfrac{(1-e)\mu}{(1+e)a} } \,</math> şeklindedir ve merkeze uzaklığı <math>r_\mathrm{ap}=(1+e)a\!\,</math> olan apoapsis noktasında sağlanır.
 
Burada
* <math>a\!\,</math> yarı ana eksen.
* <math>\mu\!\,</math> standart yer çekimsel parametre.
* <math>e\!\,</math> ise [[yörünge eğikliği]]dir ve <math>e=\frac{r_\mathrm{ap}-r_\mathrm{per}}{r_\mathrm{ap}+r_\mathrm{per}}=1-\frac{2}{\frac{r_\mathrm{ap}}{r_\mathrm{per}}+1}</math> şeklinde tanımlanır.
 
== Kaynakça ==
* {{Kaynak wiki
|url=http://en.wikipedia.org/wiki/Apsis
|tarih=9 Ocak 2009
|dil=İngilizce
|madde=Apsis
}}
 
* {{Kitap belirt
| son = Wertz
| ilk = James R.
| yardımcıyazarlar= Wiley J. Larson
| yıl = 1999
| başlık = Space Mission Analysis and Design
| yayımcı= Kluwer Academic Publishers
| yer= Dordrecht
| id = ISBN 0-7923-5901-1
}}
 
<!--
[[Category:Astrodynamics]]
-->
 
[[Kategori:Gök mekaniği]]
[[Kategori:Yörüngeler]]
[[Kategori:Dünya]]
 
[[bg:Апсида (астрономия)]]
[[als:Apsis (Astronomie)]]
[[arde:أوج (فلك)Apside]]
[[el:Περιήλιο]]
[[bg:Апсида (астрономия)]]
[[bn:অপদূরবিন্দু]]
[[bs:Periapsis]]
[[ca:Àpside]]
[[cs:Apsida (astronomie)]]
[[de:Apsis (Astronomie)]]
[[el:Αφήλιο]]
[[en:Apsis]]
[[eo:Apsido]]
[[esfr:PerihelioApside]]
[[figl:PeriheliAfelio]]
[[ja:近点・遠点]]
[[fr:Périapside]]
[[ru:Апсида (астрономия)]]
[[he:אפסיד]]
[[hr:Periapsis]]
[[hu:Apszispont]]
[[it:Apside]]
[[ja:近点・遠点]]
[[ka:აპოცენტრი და პერიცენტრი]]
[[kk:Афелий]]
[[ko:장축단]]
[[lt:Apsidė (astronomija)]]
[[lv:Apsīda]]
[[nds:Apsis (Astronomie)]]
[[nl:Perihelium]]
[[nn:Perihel]]
[[no:Apsis (astronomi)]]
[[pl:Perycentrum]]
[[ru:Апоцентр и перицентр]]
[[simple:Aphelion]]
[[sk:Apsida (astronómia)]]
[[sl:Apsidna točka]]
[[svvi:ApsisCùng điểm]]
[[ta:சுற்றுப்பாதை வீச்சு]]
[[th:จุดปลายระยะทางวงโคจร]]
[[uk:Перицентр та Апоцентр]]
[[vi:Củng điểm quỹ đạo]]
[[zh:拱點]]
1.060.770

düzenleme