"Eski Türk yazısı" sayfasının sürümleri arasındaki fark

değişiklik özeti yok
Orhun Alfabesi'nde 38 harf vardır (Orhun harflerinin prototipi olarak görülen Yenisey yazı sisteminde 150'den fazla işaret vardır. Bu işaretlerin elenerek Orhun Alfabesi'nde 38'e indirildiği görülüyor).
 
Bu harflerin 4 tanesi ünlü, geriye kalan 34 tanesi ünsüz işaretleridir. Doğal olarak Türkçe'de bu kadar sessiz harf bulunmaz. Bu durumun nedeni Orhun Alfabesi'nde birçok sessiz harfin iki işaret ile gösterilmesidir. Somutlaştırılırsa, yanındaki vokalinseslinin kalın ya da ince oluşuna göre, "b,d,g,ğ,l,n,r,s,t,y" seslerini veren ikişer adet harf mevcuttur. Yani "'''b'''ilge" sözcüğünü yazarken kullanılan "b" ile "'''b'''ars" sözcüğünü yazarken kullanılan "b" birbirinden farklıdır. Ayrıca "ık,ok,nç,yn" gibi çift ses, çift ünsüz işaretleri de mevcuttur.
 
Sessiz harfler açısından kalabalık bir surette olan Orhun Alfabesi, Türkçe'nin 8 sesli harfine karşılık 4 harfe sahiptir. "a,e", "ı,i", "o,u", "ü,ö" sesleri birbirinden ayrılmadan kullanılıryazılır ünlü uyumlarına göre gerektiği biçimde okunur.
 
Orhun Anıtları ile dönemin öteki yazıtları arasında, hatta Orhun'daki yazıtlar arasında kullanılan harflerin biçimleri bakımından (özellikle Tonyukuk Anıtı'nda kullanılan yazıda) bazı farklılıklar vardır. Yine [[Tonyukuk Yazıtı]]'nda ötekilerde olmayan "baş" [[lologramlogogram]]ı ile s,ş seslerini ünleyen kare biçiminde bir harf daha vardır. Bu harfler Göktürk Alfabesinde olduğu gibi Türkiye Türkçesinde de çok kullanılır.
Bu harfler türkçe de de olduğu gibi göktürk alfabesinde de çok kullanılır.
 
==Yazım==
Orhun harfleri kullanılarak yazılan metinde (günümüzde kullandığımız Latin harfleriyle yazımda olduğu gibi) harfler bitişmez, ayrı yazılır.
 
Sözcükler, aralarına üst üste iki nokta koyulmak suretiyle birbirinden ayrı yazılır. Bunun dışında herhangi bir noktalama işareti yoktur. Yazı genellikle (Arap ve Fars alfabesindeki gibi) sağdan sola yazılır. Soldan sağa yazıldığı durumlarda harfler de ters dönük olarak yazılır.
 
Orhun yazısında vokallerinseslilerin çoğu kez yazılmadığı görülür. YazılmayanSesliler vokallerilk kelimehecede başındayazılır, vesonrasında kelimegelen sonundasesliler olupde (özellikleaynıysa "a,diğerleri e"),yazılmaz. Son sondakiharf vokallersesliyle genelliklebitiyorsa hero zamansesli de yazılır. Orhun yazısının konsonantsessiz imlâsıharf iseyazımı sağlamda sayılırsağlamdır. Harf fazlalığına karşın önemli bir karışıklık ve karıştırma durumu görülmez. Ancak kalın ve ince konsonantınsessizlerin, bazı yerlerde birbirinin yerine kullanıldığı da görülür. Ayrıca "s" harfi birçok defakez "ş" için de kullanılmış ve ayrıca birbirine benzediği için (tabiki Orhun alfabesinde) bir iki sözcükte de "l" yerine "ş" ve "kalın s" yazılmıştır. Ayrıca harflerin farklı yazımları için bakınız: [[Dosya:Orhun.png|Orhun harfleri]]
 
== Göktürk Abecesi ==
2.245

değişiklik