"Bilgisayar" sayfasının sürümleri arasındaki fark

88.247.238.100 (k - m - e) tarafından yapılan değişiklik geri alınıyor.
(88.247.238.100 (k - m - e) tarafından yapılan değişiklik geri alınıyor.)
[[Dosya:Computer-aj aj ashton 01.svg|thumb|right|200px]]
 
 
'''Bilgisayar''' belirli komutlara göre veri işleyen ve depolayan bir [[makine]]dir.
 
Bilgisayarlar çok farklı biçimlerde karşımıza çıkabilirler. 20. yüzyılın ortalarındaki ilk bilgisayarlar büyük bir oda büyüklüğünde olup, günümüz bilgisayarlarından yüzlerce kat daha fazla güç tüketiyorlardı. 21. yüzyılın başına varıldığında ise bilgisayarlar bir kol saatine sığacak ve küçük bir pil ile çalışacak duruma geldiler. Toplumumuz [[kişisel bilgisayar]]ı ve onun taşınabilir eşdeğeri, [[dizüstü bilgisayar]]ını, [[bilgi çağı]]nın simgeleri olarak tanıdılar ve ''bilgisayar'' kavramıyla özdeşleştirdiler. Günümüzde çok yaygın kullanılmaktadırlar.
 
İstenilen yazılımı kayıt edip istenilen zamanda çalıştırabilmeleri bilgisayarları çok yönlü kılıp [[hesap makinesi|hesap makinelerinden]] ayıran ana özellikleridir. '''Church-Turing tezi''' bu çok yönlülüğün matematiksel ifadesidir ve herhangi bir bilgisayarın bir diğer bilgisayarın görevlerini yerine getirebileceğinin altını çizer. Dolayısıyla, karmaşıklıkları ne düzeyde olursa olsun, [[cep bilgisayarı]]ndan [[süper bilgisayar]]lara kadar, bellek ve zaman kısıtı olmadığı takdirde hepsi aynı görevleri yerine getirebilirler.
 
[[Dosya:Jacquard.loom.full.view.jpg|thumb|right|150px|[[Joseph Marie Jacquard|Jacquard]]'ın doku tezgâhı ilk kurulabilir aygıtlardandır.]]
 
İlk bilgisayar 1950 yılında yapılmıştır.
 
Geçmişte 'bilgisayar' olarak bilinen birçok aygıt günümüz ölçütlerine göre bu tanımı hak etmemektedirler. Başlangıçta bilgisayar sözcüğü hesaplama sürecini kolaylaştıran nesnelere verilen bir ad konumundaydı. Bu ilk dönemin bilgisayar örnekleri arasında [[sayı boncuğu]] iim(abaküs) ve [[AntiKitira Makinesi]] (M. Ö. 150-100) sayılabilir. Yüzyıllar sonra, [[Orta Çağ]] sonundaki yeni bilimsel keşifler ışığında, Avrupalı mühendisler tarafından geliştirilen bir dizi makinesel hesaplama aygıtlarının ilki ise, [[Wilhelm Schickard]]'a ([[1623]]) âittir.
 
Ancak, yazılımlanabilir (veya kurulabilir) olmamaları nedeniyle bu aygıtların hiçbiri günümüz bilgisayar tanımına uymamaktadır. [[1801]] yılında [[Joseph Marie Jacquard]]'ın dokuma tezgâhındaki işlemi otomatikleştirmek adına ürettiği [[delikli kart]]lar ise bilgisayarların gelişme sürecindeki, kısıtlı da olsa, ilk yazılımlanabilme (kurulabilme) izlerinden sayılır. Kullanıcının sağladığı bu kartlar sayesinde, dokuma tezgâhı kart üzerindeki delikler ile tarif edilen çizime işleyişini uyarlayabiliyordu.
 
[[Dosya:FortranCardPROJ039.agr.jpg|thumb|250px|Вir [[delikli kart]]]]
 
[[1837]] yılında [[Charles Babbage]], adını Analytical Engine (''Çözümlemeli veya analitik makine'') koyduğu, ilk tam yazılımlanabilir makinesel bilgisayarı kavramsallaştırıp tasarladı. Ancak parasal nedenler ve üzerindeki çalışmalarının sonlanamaması nedeniyle bu makineyi geliştirmedi.
 
Delikli kartların ilk büyük ölçekli kullanımı ise [[Herman Hollerith]] tarafından, [[1890]] yılında muhasebe işlemlerinde kullanılmak üzere tasarlanan [[hesap makinesi]]dir. Hollerith'in o dönemde bağlı olduğu işletme ise sonraki yıllarda küresel bilgisayar devine dönüşecek [[IBM]]'dir. 19. yüzyılın sonlarına varıldığında, gelecek yıllarda bilişim donanım ve kuramlarının gelişimine büyük katkıda bulunacak uygulayımlar (teknolojiler) ortaya çıkmaya başlamıştılar: [[delikli kart]]lar, [[Boole cebiri]], [[Boşluk tüpü|boşluk tüpleri]] ve [[teletip]] aygıtları.
 
20. yüzyılın ilk yarısında ise, birçok bilimsel gereksinim, gittikçe karmaşıklaşan [[Örneksel bilgisayar|örneksel (analog) bilgisayarlar]] ile giderildiler. Ancak günümüz bilgisayarlarının yanılmazlık düzeyinden hâlâ uzaktılar.
 
[[1930]]'lar ve [[1940]]'lar boyunca bilgisayar uygulayımı gelişmeye devam etti, ve ''sayısal elektronik bilgisayarın ortaya çıkışı ancak [[elektronik devre]]lerinin buluşundan (1937) sonra gerçekleşebildi. Bu dönemin önemli çalışmaları arasında aşağıdakiler sayılabilir:
 
[[Dosya:EDSAC (10).jpg|thumb|right|200px|left|[[ENİAC]], [[von Neumann mimarisi]]ni uygulayan ilk bilgisayarlardandır.]]
 
* [[Konrad Zuse]]'nin "Z makineleri". [[Z3]] ([[1941]]) [[ikili sayı tabanı]]na dayalı işleyip, [[gerçel sayılar]] ile işlem yapabilen ilk makinedir. [[1998]] yılında Z3'ün Turing uyumlu olduğu kanıtlanmış ve böylece ilk bilgisayar unvanını edinmiştir.
* Atanasoff-Berry Bilgisayarı ([[1941]]) boşluk tüplerine dayalı olup, ikili sayı tabanının yanı sıra, sığaç tabanlı bellek donanımına sâhipti.
* İngiliz yapımı [[Colossus bilgisayarı]] ([[1944]]), kısıtlı yazılımlanabilirliğine (kurulabilirliğine) karşın, binlerce tüp kullanımının yeterince güvenilir bir sonuç verebileceğini göstermiştir. [[II. Dünya Savaşı]]'nda Alman silahlı kuvvetlerinin gizli iletişimlerini çözümlemek için kullanılmıştır.
* [[Harvard Mark I]] ([[1944]]), kısıtlı kurulabilirliğe sâhip bir bilgisayar.
* [[Amerika Birleşik Devletleri Silahlı Kuvvetleri|ABD Ordusu]] tarafından geliştirilen [[ENIAC]] ([[1946]]), [[onluk sayı tabanı]]na dayalı olup ilk genel kullanım amaçlı eletronik bilgisayar unvanına sâhiptir.
 
ENIAC'ın olumsuz yanlarını saptayan geliştiricileri, daha esnek ve zarif bir çözüm üzerinde çalışıp, artık ''saklı yazılım mimarisi'' veya daha çok [[von Neumann mimarisi]] olarak tanınan tasarımı önerdiler. Bu tasarımdan ilk olarak [[John von Neumann]] ([[1945]]) yılında gerçekleştirdiği bir yayında söz etmesinden sonra, bu mimariye dayalı olarak geliştirilen bilgisayarlardan ilki [[İngiltere]]'de tamamlandı (SSEM). Aynı mimariye bir yıl sonra kavuşan ENIAC'a ise EDVAC adı verildi.
 
Günümüz bilgisayarlarının neredeyse tamamının bu mimariye uyumlu duruma gelmesi ile bilgisayar sözcüğünün tanımı olarak da kullanılmaktadır. Dolayısıyla bu tanıma göre geçmişteki aygıtlar bilgisayar olarak sayılmasalar da, tarihsel bağlamda yine de o biçimde anılmaktadırlar. Her ne kadar [[1940]]'lardan bu yana bilgisayar uygulayımı köklü değişiklikler geçirmiş olsa da, çoğunluğu [[von Neumann mimarisi]]ne sadık kalmıştır.
 
[[Dosya:80486dx2-large.jpg|thumb|right|200px|[[Mikroişlemci]] [[von Neumann mimarisi]]nin temel öğelerindendir.]]
 
[[Boşluk tüpü]]ne dayalı bilgisayarlar [[1950]]'ler boyunca kullanımda kaldıktan sonra, [[1960]]'larda daha hızlı ve ucuz olan [[geçirgeç]] (transistör) tabanlı bilgisayarlar yaygınlık kazandı. Bu etkenlerin sonucunda bilgisayarların daha önce görülmemiş bir düzeyde toplu üretimine geçirildi. [[1970]]'lere varıldığında [[tümleşik devre]] uygulayımı ve [[Intel 4004]] gibi [[mikroişlemci]]lerin geliştirilmesi sayesinde bir kez daha büyük bir başarım ve güvenilirlik artışının yanı sıra, maliyet düşüşü de yaşandı. [[1980]]'lerde artık bilgisayarlar, [[çamaşır makinesi]] gibi günlük hayat kullanımındaki birçok makinesel aygıtın denetleyici donanımlarındaki yerlerini almaya başlamışlardı. Yine aynı dönemde, [[kişisel bilgisayar]]lar yaygınlık kazanıyorlardı. Son olarak [[1990]]'lardaki Internet'in gelişimi ile de bilgisayarlar [[televizyon]] ve [[telefon]] gibi alışılmış birer aygıt hâline gelmişlerdir.
* Ayrıca bakınız: [[Türkiye'de bilgisayarın geçmişi]]
 
Von Neumann mîmârisine göre bilgisayarlar başlıca dört bileşenden oluşurlar bilgisayarda aritmetik mantık vardır.
 
[[Dosya:VonNeumannMimarisi.PNG|thumb|225px|[[von Neumann mîmârisi]]ne göre bilgisayar yapısı.]]
 
=== Aritmetik mantık birimi (AMB) ===
Aritmetik mantık birimi işlemci içerisinde iki tür işlemi yerine getirmek ile yükümlüdür, sayısal ve mantıksal işlemler. Herhangibir AMB tarafından desteklenen sayısal işlemlerin sayısı ve türü işlemciye göre farklılık gösterir. Bâzıları sâdece toplama ve çıkarmayla sınırlıyken diğerleri [[trigonometrik işlevler]] bile destekleyebilirler. Ancak en karmaşık görevler bile basit adımlara indirgenebildiğinden en basit işleçleri bile destekleyen bir AMB bunları hesaplamayı başarabilir.
 
Sayısal işlemler dışında AMB, [[mantıksal işleç]]ler de kullanabilir. [[Boole cebiri]]'nin temel işlevleri (VE, VEYA, ÖZEL VEYA, DEĞİL) sayesinde karmaşık mantıksal önermeleri hesaplayabilir. Yeni nesil AMB'ler ise doğrudan [[yöney]] ve [[dizey]]ler üzerinde işlem yapmayı desteklemektedirler.
 
=== Denetim birimi (DB) ===
Denetim birimi (veya denetçi), işlemci içerisindeki yer alan kesimlerin doğru çalışmaları için yönlendirilmeleri ile yükümlüdür. Birincil görevi, çalıştırılan yazılımın her komutunu çözmek ve işlemci içerisinde kullanılabilecek [[sinyal]]lere çevirmektir. Bunun dışında çalıştırılan programın hangi komutunda bulunulduğunu da tutan [[yazılım sayacı]]nın içerir. Son dönem [ bilgisayarların] denetim birimleri, söz konusu yazılımın komut sırasını değiştirip hızlandırabilen yapılara sâhiptirler.
 
=== Bellek ===
Bir bilgisayarın belleği, sayılar içeren bir hücreler bütünü olarak düşünülebilir. Her hücreye yazılabilir ve içeriği okunabilir. Her hücrenin kendisine özel bir adresi vardır. Bir komut örneğin ''34 sayılı hücrenin içeriğini 5.689 sayılı hücreyle toplayıp 78. hücreye yerleştirmek'' olabilir. İçerdikleri sayılar ''herhangi'' bir şey olabilir, sayı, komut, adres, harf, v. b. İçeriğinin doğasını ancak onu kullanan yazılım belirler. Günümüz bilgisayarlarının çoğunluğu veriyi kaydetmek için [[ikili sayılar]]ı kullanır ve her hücre 8 [[Bit (bilişim)|bit]] (yani bir [[bayt]]) içerebilir.
 
[[Dosya:Personal computer, exploded 5.svg|left|thumb|300px|Kişisel bilgisayar: '''(1)''' Ekran, '''(2)''' Ana kart '''(3)''' İşlemci (CPU) '''(4)''' Bellek (RAM) '''(5)''' Genişletme Kartları (PCI-X, AGP, v. b.) '''(6)''' Güç Kaynağı '''(7)''' Optik Disk Sürücü (DVD, CD, v. b.) '''(8)''' Sabit Disk '''(9)''' Klavye '''(10)''' Fare ]]
 
Dolayısıyla bir bayt 255 farklı sayıyı ifade edebilir, bunlar ancak 0 dan 255'e veya -128 den +127'ye olabilirler. Yan yana yerleşmiş birden fazla bayt kullanıldığında ise (genelde 2, 4 veya 8) çok daha büyük sayıların kaydedilmesi mümkün olur. Çağımız bilgisayarlarının bellekleri milyarlarca bayt içermektedirler.
 
Bilgisayarlarda üç adet bellek türü bulunur. İşlemci içerisinde yer alan [[yazmaç]]lar, son derece hızlı ancak çok sınırlı sığaya sâhiptirler. İşlemcinin çok daha yavaş olan ana belleğe olan erişim gereksinimini gidermek için kullanılırlar. Ana bellek ise [[Rastgele erişimli bellek]] (REB veya RAM, ''Random Access Memory'') ve [[Salt okunur bellek]] (SOB veya ROM, ''Read Only Memory'') olmak üzere ikiye ayrılır. RAM'a istenildiği zaman yazılabilir ve içeriği ancak güç sürdüğü sürece korunur. ROM'sa sâdece okunabilen ve önceden yerleştirilmiş bilgiler içerir. Bu içeriği güçten bağımsız olarak korur. Örneğin herhangi bir veri veya komut RAM'da bulunurken, bilgisayar [[Bilgisayar donanımı|donanım]]ını düzenleyen [[BIOS]] ROM'da yer alır.
 
Son bir bellek alt türü ise [[önbellek]]tir (''cache memory''). İşlemci içerisinde yer alır ve yazmaçlardan büyük sığaya sâhip olmanın yanı sıra ana bellekten de hızlıdır.
 
[[Dosya:HDDspin.JPG|thumb|right|[[Sabit disk]]ler bilgisayarların en çok tanınan G/Ç birimlerindendirler.]]
 
G/Ç bir bilgisayarın dış dünyadan veri alışverişinde bulunmak için kullandığı araçtır. Yaygın olarak kullanılan giriş birimleri arasında [[klavye]] ve [[Fare (bilgisayar)|fare]], çıkış için ise [[ekran]] (veya [[görüntüleyici]], [[monitör]]) ve [[yazıcı]] sayılabilir. [[Sabit disk|Sâbit]] ve [[optik disk]]ler ise her iki görevi de üstlenirler.
 
=== Bilgisayar ağları ===
[[1970]]'lerde [[Amerika Birleşik Devletleri|ABD]]'li mühendisler ordu içerisinde yürütülen bir tasarı çerçevesinde bilgisayarları birbirleri ile bağlayıp ([[ARPANET]]), günümüzde [[bilgisayar ağı]] olarak bilinen yapının temellerini attılar. Zaman içerisinde bu bilgisayar ağı, ordu ve akademik birimler ile de sınırlı kalmayıp genişledi ve bugün milyonlarca bilgisayar içerden '''[[Bilgisunar]]''' (''Internet'' veya ''Genel ağ'') oluştu. [[1990]]'lara gelindiğinde ise, [[İsviçre]]'nin [[CERN]] araştırma merkezinde geliştirilen '''[[Küresel ağ]]''' (''World Wide Web'', ''WWW'') adlı iletişim kuralları, ''[[e-posta]]'' gibi uygulamalar ve [[ethernet]] gibi ucuz donanımsal çözümler ile bilgisayar ağları yaygınlık kazandılar......
 
=== Donanım ===
[[Dosya:Mycomputer.jpg|thumb|right|200px|Disket sürücü, sabit disk ve optik diskin bulunduğu çevresel birimlerin toplandığı standart tip bilgisayar kasası]]
'''[[Bilgisayar donanımı|Donanım]]''' kavramı bir bilgisayarın tüm dokunulabilir bileşenlerini kapsar.
 
{| class="wikitable"
|+'''Donanım örnekleri'''
|-
| rowspan="3" | [[Çevresel birimler]] ([[Giriş/çıkış]]) || Giriş || [[Fare (bilgisayar)|Fare]], [[Klavye]], [[Oyun çubuğu]], [[Tarayıcı]]
|-
| Çıkış || [[Monitör]], [[Yazıcı]]
|-
| Her ikisi || [[Disket sürücü]], [[Sabit disk]], [[Optik disk]]
|-
| rowspan="2" | Bağlantı birimleri || Kısa menzil || [[RS-232]], [[SCSI]], [[PCI]], [[USB]]
|-
| Uzun menzil ([[Bilgisayar ağları]]) || [[Ethernet]], [[Eşzamansız Aktarım Modu|ATM]], [[FDDI]]
|-
|}
 
=== Yazılım ===
'''[[Yazılım]]''' kavramı bilgisayardaki özdek (maddi) olmayan tüm bileşenleri tanımlar: yazılımlar, iletişim kuralları ve veriler hepsi yazılımdır.
 
{| class="wikitable"
|+'''[[Yazılım]]'''
|-
| rowspan="6" | [[İşletim sistemi]] || [[Unix]]/[[BSD]] || [[UNIX V]], [[AIX]], [[HP-UX]], [[Solaris]] ([[SunOS]]), [[FreeBSD]], [[NetBSD]], [[IRIX]]
|-
| [[GNU]]/[[Linux]] || [[Linux dağıtımları]]
|-
| [[Microsoft Windows]] || [[Windows 3.1]], [[Windows 95]], [[Windows 98]], [[Windows NT]], [[Windows CE]], [[Windows XP]], [[Windows Vista]], [[Windows 7]]
|-
| [[DOS]] || [[DOS/360]], [[QDOS]], [[PC-DOS]], [[MS-DOS]], [[FreeDOS]]
|-
| [[Mac OS]] || [[Mac OS X]]
|-
| [[Gömülü işletim sistemleri|Gömülü]] ve [[Gerçek zamanlı işletim sistemi]]leri || [[Gömülü işletim sistemleri dizelgesi]]
|-
| rowspan="2" | [[Kütüphane (bilgisayar)|Kütüphaneler]] || [[Çoklu ortam]] || [[DirectX]], [[OpenGL]], [[OpenAL]]
|-
| Yazılımlama kütüphanesi || [[C kütüphanesi]]
|-
| rowspan="2" | [[Veriler]] || [[İletişim kuralı]] || [[TCP/IP]], [[Kermit]], [[FTP]], [[HTTP]], [[SMTP]]
|-
| [[Belge biçimleri]] || [[HTML]], [[XML]], [[JPEG]], [[MPEG]], [[PNG]]
|-
| rowspan="3" | [[Kullanıcı arayüzü]] || [[Grafiksel kullanıcı arayüzü]] ([[WIMP]]) || [[Microsoft Windows]], [[GNOME]], [[KDE]], [[QNX|QNX Photon]], [[CDE]], [[GEM]]
|-
| [[Metinsel kullanıcı arayüzü]] || [[Komut satırı]], [[Kabuk]]
|-
| Diğer ||
|-
| rowspan="9" | [[Uygulama]] || [[Ofis]] || [[Kelime işlemci]], [[Masaüstü yayıncılık]], [[Sunum yazılımı]], [[Veri tabanı yönetim sistemi]], [[Hesap çizelgesi]], [[Muhasebe yazılımı]]
|-
| [[Bilgisiyar]] Erişimi || [[Tarayıcı]], [[E-posta istemcisi]], [[Küresel ağ sunucusu]], [[Anlık ileti yazılımı]]
|-
| Tasarım || [[Bilgisayar destekli tasarım]], [[Bilgisayar destekli yapım]]
|-
| [[Grafikler]] || [[Hücresel grafik düzenleyici]], [[Yöneysel grafik düzenleyici]], [[3B modelleyici]], [[Canlandırma düzenleyici]], [[3B bilgisayar grafikleri]], [[Video düzenleme]], [[Görüntü işleme]]
|-
| [[Sayısal ses]] || [[Sayısal ses düzenleyici]], [[Ses oynatıcı]]
|-
| [[Yazılım mühendisliği]] || [[Derleyici]], [[Çevirici]], [[Yorumlayıcı]], [[Hata ayıklayıcı]], [[Metin düzenleyici]], [[Tümleşik geliştirme ortamı]], [[Başarım incelemesi]], [[Değişiklik denetimi]], [[Yazılım yapılandırma yönetimi]]
|-
| [[Bilgisayar oyunları|Oyunlar]] || [[Strateji]], Macera, [[Bulmaca]], Benzetim, [[Rol yapma oyunu]], [[Etkileşimli kurgu]]
|-
| Ek || [[Yapay zeka]], [[Antivirüs yazılımı]], [[Belge yönetici]]
|}
 
=== Yazılımlama dilleri ===
{| class="wikitable"
|+'''[[Yazılımlama dilleri]]'''
| rowspan="1" | Programalama dilleri listesi || [[Programlama dillerinin bölümsel listesi]], [[Programlama dillerinin abecesel listesi]], [[İngilizce tabanlı olmayan programlama dilleri]]
|-
| rowspan="1" | Çokça kullanılan [[Assembly dilleri]] || [[x86]]
|-
| rowspan="1" | Çokça kullanılan [[Yüksek düzey diller]] || [[BASIC]], [[Delphi]], [[C (programlama dili)|C]], [[C++]], [[C Sharp (programlama dili)|C#]], [[COBOL]], [[Fortran]], [[Java (programlama dili)|Java]], [[Lisp]], [[Pascal yazılımlama dili|Pascal]], Flash
|-
| rowspan="1" | Çokça kullanılan [[Betik dili|Betik dilleri]] || [[Bourne shell]], [[JavaScript]], [[Python]], [[Ruby (programlama dili)|Ruby]], [[PHP]], [[Perl]]
|-
|}
 
== Kişisel Bilgisayarların Kilometre Taşları ==
 
{{-}}
{| class="sortable wikitable"
|-
|[[1950]]-[[1970]] || Büyük kurumlarda [[anaçatı bilgisayar]]lar Kullanılıyordu.
|-
|[[1971]] || [[Yonga]]nın geliştirilmesiyle bilgisayarlar çok küçük hâle geldi. Kişisel kullanıma yönelik ilk bilgisayar satıldı. Kendi [[monitör]]ü yoktu, televizyon ekranını kullanıyordu.
|-
|[[1975]] || Bir ekranı ve klâvyesi takılı olan ilk bilgisayar satıldı. Bilgisayara "Uzay Yolu" adlı televizyon dizisindeki bir gezegenden esinlenilerek ''Altair'' adı verilmişti.
|-
|[[1977]] || Tamâmı birleştirilmiş, ekranı Ve klâvyesi bulunan, kullanıma hazır halde ilk bilgisayar üretildi.
|-
|[[1981]] || Bir [[A.B.D.]] şirketi olan [[IBM]], ilk kişisel bilgisayarı üretir. Kısa süre sonra diğer şirketler, İBM gibi kendi bilgisayarlarını tasarlar.
|-
|[[1983]] || [[Apple]], [[fare (bilgisayar)|fâresi]] olan bir bilgisayar olan [[Macintosh]]'u üretir. Bilgisayar çizgeleri (grafik) kullanılmaya başlanır.
|-
|[[1986]] || [[Microsoft]] şirketi Windows 1.0'ı piyasaya sürer.
|-
|[[1992]] || [[Linus Torvalds]], Linux 1.0'ı duyurur.
|-
|[[1997]] || [[Avuçiçi bilgisayar]]lar piyasaya yeni yeni çıkar.
|
|}
 
== Ayrıca bakınız ==
{{Vikiler|
commons= Computer |
wikispecies= |
wikt= bilgisayar |
b= Bilgisayar |
s= |
q= Bilgisayar |
n= |
m= |
}}
* [[Bilgisayar bilimleri]]
* [[Bilgisayar güvenliği]]
* [[Hesaplanabilirlik]]
 
<!-- Kategoriler -->
<!-- İnterwiki -->
Son bilgisayar yapımı Bilgax'a aittir.
 
[[Kategori:Bilişim terimleri]]
[[Kategori:Bilgisayar|*]]
[[Kategori:Elektronik cihazlar]]
 
{{Link SM|he}}
{{Link SM|vi}}
 
[[ace:Komputer]]
[[af:Rekenaar]]
[[als:Computer]]
[[am:ኮምፒዩተር]]
[[an:Ordinador]]
[[ang:Spærcletelle]]
[[ar:حاسوب]]
[[arz:كومبيوتر]]
[[ast:Computadora]]
[[az:Kompyuter]]
[[ba:Компьютер]]
[[bar:Rechna]]
[[bat-smg:Kuompioteris]]
[[be:Камп'ютэр]]
[[be-x-old:Кампутар]]
[[bg:Компютър]]
[[bn:কম্পিউটার]]
[[bo:གློག་ཀླད།]]
[[bpy:কম্পিউটার]]
[[br:Urzhiataer]]
[[bs:Računar]]
[[bug:Komputer]]
[[ca:Ordinador]]
[[ceb:Kompyuter]]
[[cs:Počítač]]
[[cu:Съмѣтатєл҄ь]]
[[cv:Компьютер]]
[[cy:Cyfrifiadur]]
[[da:Computer]]
515

değişiklik